Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής Facebook Twitter
Frida Kahlo και Diego Rivera.. Getty Images

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής

0

Ο Ντιέγκο Ριβέρα, ο σημαντικότερος τοιχογράφος του Μεξικού και ένας μεγάλος καλλιτέχνης του 20ού αιώνα, διατύπωσε μια επαναστατική αντίληψη για την Αμερική όταν εμπνεύστηκε το μνημειώδες έργο «Ο γάμος της καλλιτεχνικής έκφρασης του Βορρά και του Νότου σε αυτή την ήπειρο», μια τοιχογραφία μήκους 74 και ύψους 22 μέτρων που ζωγράφισε, ζωντανά μπροστά σε κοινό, για τη Διεθνή Έκθεση Golden Gate του Σαν Φρανσίσκο το 1940.

Γνωστή και ως «Παναμερικανική Ενότητα», η τοιχογραφία απεικονίζει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Αμερικής μέσα από ήρωες όπως ο Σιμόν Μπολιβάρ, ο Σάμιουελ Μορς και η ηθοποιός Πολέτ Γκόνταρ, και ήταν η ευκαιρία να διακηρύξει ο Ριβέρα την αντίληψή του για την ένωση της γενέτειράς του και των ΗΠΑ.

Κατά τη διάρκεια επτά μηνών, ο ίδιος και μια ομάδα βοηθών γέμισαν τα δέκα τσιμεντένια πάνελ με χαλύβδινο σκελετό με εικόνες από τις πυραμίδες των Αζτέκων και εικόνες φιλοσόφων, του Τόμας Έντισον και του Χένρι Φορντ και εργατών που μοχθούν σε εργοστάσια, ορυχεία και χωράφια. Αυτά τα σύμβολα της ιστορίας, της πολιτικής και της εργασίας και από τις δύο πλευρές των συνόρων ΗΠΑ - Μεξικού ενσάρκωναν το όραμα του Ριβέρα για την Αμερική,  που ξεχωρίζει από την Ευρώπη μέσα από την κοινή ιστορία του πολιτισμού των ιθαγενών και του επακόλουθου αποικισμού. Η Αμερική του Ντιέγκο Ριβέρα προσκαλεί το κοινό να προβληματιστεί σχετικά με τις κοινές ιστορίες και προκλήσεις που μας συνδέουν, πέρα από τα πολιτικά σύνορα.

Ο Ντιέγκο Ριβέρα έφτασε για πρώτη φορά στο Σαν Φρανσίσκο το 1930, έναν χρόνο μετά τον γάμο του με τη Φρίντα Κάλο. Είχε αναλάβει να ζωγραφίσει τοιχογραφίες στο Luncheon Club του Χρηματιστηρίου του Σαν Φρανσίσκο και στη Σχολή Καλών Τεχνών της Καλιφόρνιας [το σημερινό Ινστιτούτο Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο]. Μέσω του έργου τους, ο Ριβέρα και η σύζυγός του Φρίντα Κάλο συνδέθηκαν βαθιά με τις τοπικές προσωπικότητες του πολιτισμού. Το Σαν Φρανσίσκο ήταν επίσης το μέρος όπου ο Ριβέρα και η Κάλο ξαναπαντρεύτηκαν το 1940, μετά το σύντομο διαζύγιό τους. Στην έκθεση θα παρουσιαστούν πορτρέτα του μεγάλου κύκλου των φίλων τους στο Σαν Φρανσίσκο, και τρεις σημαντικοί πίνακες της Φρίντας Κάλο. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο Σαν Φρανσίσκο, Ριβέρα και Κάλο έδειξαν τη δουλειά τους στην Έκτη Ετήσια Έκθεση της Εταιρείας Καλλιτεχνών του Σαν Φρανσίσκο.

Δυο χρόνια αργότερα, το 1932, μετακόμισαν στο Ντιτρόιτ, στην καρδιά της Μεγάλης Ύφεσης, για να ζωγραφίσει ο Ριβέρα τις περίφημες τοιχογραφίες που απεικονίζουν σε 27 πάνελ τη βιομηχανία Ford Motor Company, οι οποίες θεωρούνται από τα πιο επιτυχημένα έργα του.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Λεπτομέρεια από την τοιχογραφία του Ντιέγκο Ριβέρα για τη Ford Motor Company στο Ντιτρόιτ.
 

Το έργο του άσκησε βαθιά επιρροή στους καλλιτέχνες και τους τοιχογράφους σε όλη την Bay Area. Ίσως μια από τις μεγαλύτερες παρακαταθήκες του ήταν η επίδρασή του στην αντίληψη της Αμερικής για τη δημόσια τέχνη. Απεικονίζοντας σκηνές της αμερικανικής ζωής σε δημόσια κτίρια, ο Ριβέρα έδωσε την πρώτη έμπνευση για το πρόγραμμα WPA του Φραγκλίνου Ρούσβελτ. Από τους εκατοντάδες Αμερικανούς καλλιτέχνες που θα έβρισκαν δουλειά μέσω του WPA, πολλοί συνέχισαν να ασχολούνται με τις πολιτικές ανησυχίες που για πρώτη φορά είχε παρουσιάσει δημόσια ο Ριβέρα. Τόσο το πρωτότυπο ζωγραφικό του στυλ όσο και η δύναμη των ιδεών του παραμένουν σημαντικές επιρροές στην αμερικανική ζωγραφική.

Στο έργο αναγνωρίζονται η γυναίκα του, Φρίντα Κάλο, η σταρ του Χόλιγουντ Πολέτ Γκοντάρ, ο Στάλιν, ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι ως δικτάτορες της Ευρώπης, η ολυμπιονίκης καταδύτρια Χέλεν Κτλένκοβιτς, ο Έντισον και ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Χένρι Φορντ, το Αλκατράζ και τοποθεσίες του Σαν Φρανσίσκο, Μεξικανοί τεχνίτες και  Αμερικανοί βιομήχανοι, ο Λίνκολν και ο Τζέφερσον, χειροτέχνες και αρχιτέκτονες, φίδια των Αζτέκων, ιερά σύμβολα και δεκάδες άλλες προσωπικότητες που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της ηπείρου.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Στο τρίτο πλαίσιο της τοιχογραφίας "Pan American Unity", κεντρικές φιγούρες είναι η θεά των Ατζέκων Coatlicue και μια γιγάντια μηχανή της Ford Motor Company. Κάτω αριστερά διακρίνεται η φιγούρα της Φρίντα Κάλο.
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Η ολυμπιονίκης καταδύτρια Χέλεν Κτλένκοβιτς ισορροπεί τη δεξιά πλευρά του τέταρτου πάνελ της τοιχογραφίας "Pan American Unity", καθώς καταδύεται στο Treasure Island. Στο κάτω μέρος του πίνακα υπάρχουν δύο σκηνές από τις ταινίες «Ο Μεγάλος Δικτάτορας» (με τον Ρίβερα να προσθέτει μια κωμικοτραγική ομάδα των Χίτλερ, Μουσολίνι και Στάλιν) και οι «Εξομολογήσεις ενός Ναζί κατάσκοπου» του Έντουαρντ Γ. Ρόμπινσον.

Το έργο «Δημιουργία» (1922-23), είναι η πρώτη παραγγελία στον Ριβέρα από την κυβέρνηση του Μεξικού μετά την επανάσταση. Ο καλλιτέχνης πίστευε ότι η τέχνη θα μπορούσε να βοηθήσει στη διαμόρφωση μιας νέας, περιεκτικής εθνικής ταυτότητας. Απεικονίζει τον Αδάμ και την Εύα, τις μούσες και τις κλασικές αρετές συγκεντρωμένες κάτω από ένα ουράνιο σύμβολο. Ωστόσο, θεωρήθηκε αποτυχημένο έργο γιατί βασίστηκε στις βυζαντινές, αναγεννησιακές και άλλες αισθητικές παραδόσεις που ο Ριβέρα είχε μάθει ζώντας στην Ευρώπη και όχι στον ντόπιο πολιτισμό που στόχευε να εξυψώσει.

Παίρνοντας το μάθημά του, ο Ριβέρα επινόησε το στυλ που τον έκανε διάσημο. Χρησιμοποιώντας απλουστευμένες μορφές, με στρογγυλεμένα σχήματα που μερικές φορές περιορίζονται σχεδόν σε περιγράμματα, και επιλέγοντας συχνά γήινα χρώματα, απεικόνιζε την καθημερινή ζωή, την εργασία, τις γιορτές και τις τελετουργίες των ιθαγενών και των μεστίζο με έργα απλά και ευαίσθητα. Σε πιο περίπλοκα έργα, όπως η «Αγορά» (1923-24), μια τοιχογραφία στην Πόλη του Μεξικού που σφύζει από πωλητές, αγοραστές και θεατές, ανακάλεσε την κυβιστική του περίοδο στο Παρίσι, ενώνοντας ελαφρώς διαφορετικές οπτικές γωνίες σε μια ενιαία εικόνα. Τότε κατοχύρωσε το ενδιαφέρον του για την αλληγορία, τη λαϊκή κουλτούρα, την οικογένεια, την εργασία και την προλεταριακή επανάσταση, θέματα που θα αποτελέσουν το επίκεντρο των διάσημων τοιχογραφιών του στο Σαν Φρανσίσκο, το Ντιτρόιτ και τη Νέα Υόρκη στις αρχές της δεκαετίας του 1930 και που θα αντηχούν στους πίνακες και τα σχέδιά του μέχρι τη δεκαετία του 1940.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Ο κουβαλητής λουλουδιών", 1935. Συλλογή SFMOMA, Albert M. Bender Collection, Δωρεά του Albert M. Bender στη μνήμη της Caroline Walter. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York

Οι τοιχογραφίες του Ριβέρα θεωρούνται οι πιο ριζοσπαστικές συνθέσεις του. Είναι ένας καλλιτέχνης ακτιβιστής που χρησιμοποιεί τη δημόσια τέχνη για να εκθέσει τις πολιτικές κρίσεις και τις ηθικές αποτυχίες της εποχής του. Οι τοιχογραφίες του, αρνούμενες εντελώς την αναγεννησιακή προοπτική, εξετάζουν την ιστορία και τον πολιτισμό από διαφορετικές οπτικές γωνίες σε διαφορετικές στιγμές, που θα ήταν αδύνατο να παρατηρηθούν στην πραγματική ζωή.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Ανθοπώλισσα", 1926. Honolulu Museum of Art, Δωρεά του Philip E. Spalding, 1932. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York. Φωτο: courtesy Honolulu Museum of Art
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "La ofrenda (Η προσφορά)", 1931. Art Bridges. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York. Φωτο: Christie’s Images Limited

Ο Ριβέρα και ο δίδυμος αδελφός του γεννήθηκαν το 1886 στο Γκουαναχουάτο του Μεξικού. Ο δίδυμος αδελφός του πέθανε σε ηλικία δύο ετών. Οι γονείς του ενθάρρυναν το καλλιτεχνικό ταλέντο του Ντιέγκο, εγγράφοντάς τον στην Ακαδημία Καλών Τεχνών San Carlos όταν ήταν περίπου 12 ετών. Εκεί σπούδασε παραδοσιακές τεχνικές ζωγραφικής και γλυπτικής υπό τη διδασκαλία μιας συντηρητικής σε μεγάλο βαθμό σχολής. Μεταξύ των συμφοιτητών του στην ακαδημία ήταν και ο Χεράρδο Μουρίγιο, ένας καλλιτέχνης που θα γινόταν κινητήριος μοχλός του μεξικανικού κινήματος των τοιχογραφιών στις αρχές του 20ού αιώνα, στο οποίο συμμετείχε και ο Ριβέρα. Το 1905, οι δύο φοιτητές συμμετείχαν σε μια ομάδα άλλων ανερχόμενων καλλιτεχνών σε μια έκθεση που διοργάνωσαν οι συντάκτες του περιοδικού «Savia Moderna».

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Ο Ριβέρα φωτογραφίζεται από τον Ansel Adams ενώ ολοκληρώνει το έργο του "Νεκρή φύση και ανθισμένες αμυγδαλιές", 1930-31. © The Ansel Adams Publishing Rights Trust

Ο Ριβέρα ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1905 και το 1907 έλαβε κυβερνητική χορηγία για να σπουδάσει στην Ευρώπη. Πρώτος σταθμός του καλλιτέχνη ήταν η Μαδρίτη, όπου σπούδασε με τον ρεαλιστή ζωγράφο Eduardo Chicharro Aguera στη Βασιλική Ακαδημία του Σαν Φερνάντο. Εκεί, ο Ριβέρα δημιούργησε πίνακες όπως η «Νυχτερινή σκηνή στην Αβίλα», ένα έργο που περιέχει στοιχεία ρεαλισμού και ιμπρεσιονισμού. Στο Μουσείο Prada της Μαδρίτης εξοικειώθηκε με τους πίνακες Ισπανών δασκάλων όπως ο Ελ Γκρέκο, ο Φρανσίσκο Γκόγια και ο Ντιέγκο Βελάσκεθ, οι οποίοι θα επηρέαζαν την καλλιτεχνική του εξέλιξη.

Από τη Μαδρίτη μετακόμισε στο Παρίσι, όπου έζησε κατά διαστήματα για αρκετά χρόνια ανάμεσα σε άλλους εμιγκρέδες καλλιτέχνες της πρωτοπορίας, μεταξύ των οποίων ο Μοντριάν και ο Μοντιλιάνι. Το ύφος του επηρεάστηκε από τον κυβισμό, ο οποίος γνώριζε την ακμή του στην Ευρώπη τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα. Επηρεασμένοι από τον Πάμπλο Πικάσο και τον Πολ Σεζάν, οι πίνακες του Ριβέρα έγιναν σταδιακά πιο αφηρημένοι. Από το 1916 και μετά η καλλιτεχνική του εξέλιξη κατευθύνθηκε προς μια νέα κατεύθυνση, καθώς επικεντρώθηκε σε πρόσφατα πολιτικά γεγονότα, όπως η Μεξικανική Επανάσταση και η Ρωσική Επανάσταση του 1917, φέρνοντας στο προσκήνιο τις ιδεολογικές του απόψεις.

Οι πίνακές του άρχισαν να απεικονίζουν την εργατική τάξη σε συνδυασμό με στοιχεία της μεξικανικής του κληρονομιάς. Ένα ταξίδι στην Ιταλία το 1920 είχε κεντρίσει το ενδιαφέρον του καλλιτέχνη για τις αναγεννησιακές τοιχογραφίες και όταν επέστρεψε στο Μεξικό, τον επόμενο χρόνο, ασχολήθηκε με την τοιχογραφία.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Η Φρίντα Κάλο φωτογραφίζεται με φόντο την τοιχογραφία του Ριβέρα στο Ντιτρόιτ.
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, “The Making of a Fresco Showing the Building of a City” (1931). SFAI’s Diego Rivera Gallery

Ο Ριβέρα εντάχθηκε σε μια ομάδα καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο τοιχογράφος Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο και ο Μεξικανός ρεαλιστής Νταβίντ Αλφάρο Σικέιρος, σε ένα πρόγραμμα τοιχογραφιών που χρηματοδοτούσε η κυβέρνηση. Η πρώτη απόπειρα του Ριβέρα ήταν η «Δημιουργία», την οποία ζωγράφισε σε έναν τοίχο στο αμφιθέατρο του Εθνικού Προπαρασκευαστικού Σχολείου στην Πόλη του Μεξικού, που απεικονίζει έναν ουράνιο οικοδεσπότη με αναγεννησιακά φωτοστέφανα.

Ο Ριβέρα ίδρυσε την Επαναστατική Ένωση Τεχνικών Εργατών, Ζωγράφων και Γλυπτών. Ξεκίνησε αργότερα, το 1922, μια σειρά τοιχογραφιών που επικεντρώνονταν στη μεξικανική κοινωνία και το επαναστατικό παρελθόν της χώρας, με τίτλο «Μπαλάντα της προλεταριακής επανάστασης», την οποία δεν θα ολοκλήρωνε μέχρι το 1928. Το ολοκληρωμένο έργο, που αποτελείται από περισσότερες από 120 τοιχογραφίες οι οποίες καλύπτουν περισσότερα από 5.200 τετραγωνικά μέτρα, είναι εγκατεστημένο στο κτίριο της Γραμματείας Δημόσιας Εκπαίδευσης της Πόλης του Μεξικού.

Μέχρι τα 30 του χρόνια το στυλ ζωγραφικής του είχε αποκτήσει τη δική του μορφή, με μεγάλες φιγούρες με απλουστευμένες γραμμές και πλούσια χρώματα. Πολλές από τις σκηνές του αφηγούνται τις ιστορίες εργατών, όπως ανθρακωρύχοι, βιομηχανικοί εργάτες και αγρότες. Όταν επισκέφθηκε η Μόσχα, γνώρισε τον Alfred H. Barr, Jr., ο οποίος θα γινόταν φίλος και προστάτης του, καθώς και διευθυντής του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης. Επιστρέφοντας στο Μεξικό πήρε διαζύγιο από την πρώτη του σύζυγο, τη Λούπε Μαρίν, και παντρεύτηκε τη συνάδελφό του Μεξικανή καλλιτέχνιδα Φρίντα Κάλο.

Η φήμη του αυξήθηκε στη Βόρεια Αμερική καθώς έγινε στη Νέα Υόρκη η έκθεση «Οι τοιχογραφίες του Ντιέγκο Ριβέρα». Ο Αμερικανός αρχιτέκτονας Timothy Pflueger έφερε τον καλλιτέχνη στο Σαν Φρανσίσκο με την προσφορά κάποιων αναθέσεων. Το ταξίδι του Ριβέρα στην Καλιφόρνια συνέπεσε με την πρώτη μεγάλη έκθεση του έργου του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Ο Ντιέγκο Ριβέρα με ένα αντίγραφο της τοιχογραφίας που ζωγράφισε στο Rockefeller Center, η οποία τελικά καταστράφηκε. A. Estrada /Courtesy of Museo Frida Kalho

Ο Ριβέρα ζωγράφισε τρεις τοιχογραφίες στο Σαν Φρανσίσκο από το 1930 έως το 1931. Μία από αυτές, που βρίσκεται στο κτίριο του Χρηματιστηρίου του Ειρηνικού, φέρει τον τίτλο «Η Αλληγορία της Καλιφόρνιας». Το έργο αυτό επικεντρώνεται γύρω από μια υπερμεγέθη γυναικεία φιγούρα που αντιπροσωπεύει την Καλιφόρνια και παρουσιάζει διάφορους εργάτες που ασκούν τα επαγγέλματά τους. «The Making of a Fresco Showing the Building of a City» είναι ο τίτλος της τοιχογραφίας που ζωγράφισε για τη Σχολή Καλών Τεχνών του Σαν Φρανσίσκο, η οποία παρουσιάζει ένα ανοιχτό κτίριο με διάφορα δωμάτια, το καθένα γεμάτο με ανθρώπους που καταπιάνονται με διάφορες εργασίες. Ο καλλιτέχνης ζωγράφισε μια τρίτη τοιχογραφία, την «Pan American Unity», που βρίσκεται τώρα στο θέατρο Diego Rivera του Σαν Φρανσίσκο. Πρόκειται για ένα επικό εγχείρημα πέντε τοιχογραφιών.

Το 1932, ο καλλιτέχνης και η σύζυγός του κατευθύνθηκαν ανατολικά, όπου τους περίμενε μια παραγγελία στο Ινστιτούτο Τεχνών του Ντιτρόιτ. Εκεί, δημιούργησε 27 πίνακες που είναι συλλογικά γνωστοί ως «Detroit Industry Murals», οι οποίοι απεικονίζουν την εξέλιξη της Ford Motor Company. Ο Ριβέρα θεωρούσε αυτήν τη σειρά, την οποία ολοκλήρωσε το 1933, ως ένα από τα πιο επιτυχημένα έργα του.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
O Ντιέγκο και η Φρίντα σε αντιφασιστική διαδήλωση στην Πόλη του Μεξικού, 1936

Το επόμενο εγχείρημά του θα αποδεικνυόταν η πιο διαβόητη αποτυχία του. Έχοντας αναλάβει να ζωγραφίσει μια τοιχογραφία για το Κέντρο Ροκφέλερ στη Νέα Υόρκη, ο καλλιτέχνης άρχισε να εργάζεται πάνω στο έργο «Ο άνθρωπος στο σταυροδρόμι». Μια φιγούρα στεκόταν στο κέντρο της κύριας τοιχογραφίας και στα διάφορα τμήματα γύρω της εμφανίζονταν σκηνές από την επιστήμη, τη βιομηχανία, την πολιτική και την ιστορία. Δεξιά και αριστερά του κέντρου, ξεπρόβαλλαν γιγάντια αγάλματα του Δία και του Καίσαρα. Οι Ροκφέλερ εξέφρασαν την αντίρρησή τους για τη συμπερίληψη του Λένιν στην τοιχογραφία. Όταν ο Ριβέρα αρνήθηκε να τον αφαιρέσει, ακύρωσαν τις εργασίες και κατέστρεψαν την τοιχογραφία. Διατάχθηκε να φύγει από τις ΗΠΑ. Ένας από τους βοηθούς του κατάφερε να τραβήξει μερικές φωτογραφίες του έργου και έτσι μπόρεσε αργότερα να το αναδημιουργήσει σε μικρότερη κλίμακα στο Παλάτι Καλών Τεχνών κατά την επιστροφή του στην Πόλη του Μεξικού, χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες ως οδηγό.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής Facebook Twitter
O Ντιέγκο και η Φρίντα σε αντιφασιστική διαδήλωση στην Πόλη του Μεξικού, 1936

Ταξίδεψε για άλλη μια φορά στο Σαν Φρανσίσκο για να ζωγραφίσει δέκα τοιχογραφίες για τη Διεθνή Έκθεση Golden Gate του 1940 και στη συνέχεια ολοκλήρωσε διάφορες παραγγελίες στη χώρα του κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών. Το 1949, ο Ριβέρα απόλαυσε μια επετειακή έκθεση για τον εορτασμό των 50 χρόνων του έργου του στο Μουσείο του Παλατιού των Καλών Τεχνών της Πόλης του Μεξικού.

Η Φρίντα Κάλο πέθανε το 1954 και τον επόμενο χρόνο ο Ριβέρα παντρεύτηκε την τρίτη του σύζυγο, την Έμμα Χουρτάδο. Έναν χρόνο αργότερα, ολόκληρη η χώρα του Μεξικού γιόρτασε τα 70ά γενέθλια του καλλιτέχνη. Ο Ριβέρα πέθανε από καρδιοπάθεια το 1957. Παρέμεινε κεντρική δύναμη στην ανάπτυξη της εθνικής τέχνης στο Μεξικό καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Η τοιχογραφία "Ο άνθρωπος στο σταυροδρόμι" στο Παλάτι Καλών Τεχνών στην Πόλη του Μεξικού.
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Χορός στο Tehuantepec", 1928. Συλλογή Eduardo F. Costantini, Μπουένος Άιρες. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Κορίτσι με μπλε και λευκό", 1939. The Lucas Museum of Narrative Art, Los Angeles. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York. Φωτο: courtesy Sotheby’s, New York
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Γυναίκα με κρίνα", 1945. Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Courtesy Galeria Interart; © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), Νέα Υόρκη. Φωτο: Scott Cramer
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Retrato de Lupe Marín (Πορτρέτο της Lupe Marín)", 1938. Museo de Arte Moderno, INBAL, Mexico City. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York. Φωτο: © NPL – DeA Picture Library / Bridgeman Images
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "Νεκρή φύση και ανθισμένες αμυγδαλιές", 1931. Stern Hall, University of California, Berkeley, Δωρεά της Rosalie M. Stern. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York. Φωτο: © The Regents of the University of California
Ντιέγκο Ριβέρα: Ο πιο επιδραστικός καλλιτέχνης της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη κληρονομιά του Facebook Twitter
Diego Rivera, "The Man", κοστούμι σχεδιασμένο για το μπαλέτο H.P. (Horsepower), 1927. The Museum of Modern Art, New York, δωρεά του Abby Aldrich Rockefeller. © Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Mexico, D.F. / Artists Rights Society (ARS), New York. Φωτο: © The Museum of Modern Art / Licensed by SCALA / Art Resource NY
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Pan American Unity»: Η ιστορία και η μεταφορά της μεγάλης εμβληματικής τοιχογραφίας του Ντιέγκο Ριβέρα

Εικαστικά / «Pan American Unity»: Η ιστορία και η μεταφορά της εμβληματικής τοιχογραφίας του Ντιέγκο Ριβέρα

Οκτώ δεκαετίες μετά τη δημιουργία της, η τοιχογραφία που ζυγίζει τριάντα τόνους μεταφέρθηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο μετά από μια τετραετή επιχείρηση εκατομμυρίων δολαρίων.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Φρίντα Κάλο: Ο μετά θάνατον «πόλεμος» τιμών σε ένα έργο που συναγωνίζεται το ρεκόρ του Ντιέγκο Ριβέρα

Πολιτισμός / Φρίντα Κάλο: Ο μετά θάνατον «πόλεμος» τιμών σε ένα έργο που συναγωνίζεται το ρεκόρ του Ντιέγκο Ριβέρα

Ο Πίνακας  «Diego y yo» δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης περιόδου στον δεύτερο γάμο τους όταν ο Ριβέρα είχε ερωτική σχέση με την σταρ του κινηματογράφου Μαρία Φελίξ, που ήταν φίλη της Κάλο.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «λίστα Τραμπ» και τα «απαράδεκτα έργα τέχνης» οδηγούν σε μια άλλη Αμερική

Εικαστικά / Τραμπ vs Smithsonian: Λογοκρισία, ρατσισμός, λίστες με «απαράδεκτα» έργα

Με στόχο το μεγαλύτερο συγκρότημα μουσείων και ερευνητικών κέντρων στον κόσμο, ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει έλεγχο και λογοκρισία σε έργα τέχνης και στο περιεχόμενο εκθέσεων, κατηγορώντας το Smithsonian ως «woke» και απειλώντας με περικοπές της χρηματοδότησής του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Εικαστικά / Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Μια από τις πιο εξέχουσες συλλέκτριες στην Ευρώπη, η οποία έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στην Ύδρα, αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή σουρεαλιστικής και μεταπολεμικής τέχνης που στεγάζει στο σπίτι της στο Λονδίνο -τη μεγαλύτερη αυτού του είδους- σε μια δημοπρασία-ορόσημο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χάρις Επαμεινώνδα: Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις

Εικαστικά / Χάρις Επαμεινώνδα: «Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις»

Η βραβευμένη με Αργυρό Λέοντα Κύπρια εικαστικός συνθέτει έναν κόσμο θραυσμάτων, αποκομμάτων της εσωτερικότητας, με ελλειπτικές εικόνες, τον οποίο μας προκαλεί να ανακατασκευάσουμε μέσα από τη σταδιακή του αποκάλυψη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
 Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Εικαστικά / Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Οι δύο καλλιτέχνες με καταγωγή από Κύπρο και Ελλάδα αντίστοιχα, παρουσιάζουν νέα έργα τους σε μια από τις σημαντικότερες εικαστικές διοργανώσεις της Βρετανίας που φιλοξενεί 30 καλλιτέχνες και συλλογικότητες, με αναθέσεις και θεματικές που έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία και τις αξίες που διαπερνούν την πόλη αυτή: καταγωγή και μνήμη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μια έκθεση για την πολύχρωμη, πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εικαστικά / Μια έκθεση για την πολύχρωμη και πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Τόνι Μιλάκης καταγράφει μια πόλη που η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ζωγραφικές λύσεις, που ακόμη και το πιο ευφάνταστο μυαλό ενός καλλιτέχνη δεν μπορεί να τις επινοήσει.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ και η ατέρμονη γοητεία της φύσης και των εργατών της γης

Εικαστικά / Ζαν Φρανσουά Μιλέ: ο ζωγράφος που ο Βαν Γκογκ αποκαλούσε «πρωτοπόρο»

«Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νομίζω ότι ο Μιλέ πίστευε σε κάτι ανώτερο» έγραφε ο Βαν Γκογκ για τον «ζωγράφο των χωρικών» αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού. Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου τον τιμά με μια μεγάλη έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το Μοναστήρι του Καρόλου: Το μουσείο του «κομμωτή των σταρ»

Εικαστικά / Κάρολος: O «κομμωτής των σταρ» έχει πλέον δικό του μουσείο στα Χανιά

Το «Μοναστήρι του Καρόλου», ένα ενετικό κτίσμα του 1583 και κατοικία του αυτοδίδακτου δημιουργού από το 1991, έχει μετατραπεί σε ένα μοναδικό καταφύγιο όπου συνυπάρχουν η ιστορία της κομμωτικής, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών μαζί με μνήμες της Μαρίας Κάλλας, της Μπριζίτ Μπαρντό αλλά και της Μαντάμ Ορτάνς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

Εικαστικά / Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

«Τα έργα του αποθεώνουν την ικανότητα του έρωτα να μας αποσπά από την ιδέα του θανάτου». Και έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε στην αναδρομική έκθεση του Ιδρύματος Γουλανδρή στην Άνδρο, και στην Αθήνα. Όλα σχεδόν, εκτός από το πιο γνωστό του, το οποίο οι επιμελητές απέρριψαν ως «κραυγαλέο»...
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το Fondation Louis Vuitton υποδέχεται 270 έργα του Gerhard Richter σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση

Εικαστικά / Gerhard Richter: «Τώρα που δεν απέμειναν ιερείς ή φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες είναι οι σημαντικότεροι άνθρωποι στον κόσμο»

270 έργα ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ζωγράφους θα εκτεθούν το φθινόπωρο στο Fondation Louis Vuitton σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Εικαστικά / Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Μια διεθνής έκθεση με 241 φωτογραφίες, που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν δει το φως δημοσιότητας και αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ζωής της πιο διάσημης ζωγράφου του 20ού αιώνα, κάνει στάση το φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Έκθεση αφισών στην Ύδρα μιας Ελλάδας ανόθευτης και ταπεινής

Εικαστικά / Πώς διαφήμιζε η Ελλάδα τον εαυτό της στο εξωτερικό από το ’30 έως το ’60;

Μια σειρά αφισών του ΕΟΤ, σε μια έκθεση που φιλοξενείται στην οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, αποκαλύπτει τις πρώτες απόπειρες και τα αρχικά βήματα του ελληνικού τουρισμού, με την υπογραφή σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Εικαστικά / Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Έχει βοσκήσει πρόβατα, έχει πουλήσει κουλούρια και έχει δουλέψει στην οικοδομή, μέχρι που αποφάσισε ότι το μόνο που ήθελε να γίνει είναι καλλιτέχνης. Τελικά, εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους και διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες δημιουργούς. Ο πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ είναι άνθρωπος από σπάνια πάστα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Εικαστικά / «Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Μια μεγάλη έκθεση στο Σικάγο εξετάζει την γκέι ταυτότητα ως ιστορικό φαινόμενο μέσα από 300 έργα που δημιουργήθηκαν κυρίως στην περίοδο μεταξύ του 1869, όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά η λέξη «ομοφυλόφιλος», και του 1939
THE LIFO TEAM
Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Εικαστικά / Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Σε μια σειρά έργων που παρουσιάζει το θαύμα της ανθοφορίας των λουλουδιών και των φυτών, μια από τις πιο αξιοσέβαστες καλλιτέχνιδες της Σουηδίας στρέφεται σε έναν κόσμο ομορφιάς, γαλήνης και ισορροπίας για να αποκαλύψει αλήθειες για την ανθρώπινη κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση που μας ταξιδεύει στις διαχρονικές του συνδέσεις

Εικαστικά / Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση για τις διαχρονικές του συνδέσεις

Μπορεί η σύγχρονη τέχνη να συνομιλήσει δημιουργικά με την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά; Στην ΕΦΑ Κυκλάδων πίστεψαν στο «στοίχημα» και έτσι προέκυψε μια έκθεση με ξεχωριστό ενδιαφέρον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ