Αμπράμοβιτς: Pop Artist νέου τύπου ή ξεπουλημένη εντελώς;

Αμπράμοβιτς: Pop Artist νέου τύπου ή ξεπουλημένη εντελώς; Facebook Twitter
8
 
 
Υπάρχουν εικαστικοί που η δουλειά τους γίνεται εύκολα αρεστή στον πολύ κόσμο, και μεταπηδούν με ευκολία στη μαζική κουλτούρα. Όσον αφορά το πρώτο, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς δεν είναι απ' αυτούς.
 
Το αντίθετο: η δουλειά της για δεκαετίες θεωρούνταν εξαιρετική απ' τους ειδικούς αλλά δυσνόητη και δυσάρεστη απ' το μέσο θεατή. Ματωμένες περφόρμανς για λίγους, τέχνη με κόκαλα ζώων, άβολο γυμνό και προκλητικές, συχνά αηδιαστικές εικόνες συνέθεταν το εικαστικό της πορτφόλιο, κάνοντας μια τυχόν μετάβασή της στο mainstream όχι απλά αδύνατη, αλλά και σχεδόν αυτοεξευτελιστική. Θα ακύρωνε όλα όσα πρέσβευε αν προσπαθούσε να κάνει τη δουλειά της εμπορική, πόσω μάλλον αν την νόθευε με στοιχεία της ποπ κουλτούρας.
 
Περιέργως το έκανε, και μάλιστα πετυχημένα. 
 
Εξώφυλλα, τηλεοπτικές συνεντεύξεις, μόδα, εκθειαστικές δηλώσεις για την Lady Gaga, εμφανίσεις σε βίντεοκλίπ του Jay-Z: Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς δεν ξεσκίζει πια τις σάρκες της, ούτε περιφέρει την αποφορά των τεράστιων οστών ζώων.
 
 
 
Ακόμα και η εικαστική της περφόρμανς στο MoMA το 2010, στην οποία καθόταν απέναντι από επισκέπτες της αναδρομικής της έκθεσης και τους κοιτούσε στα μάτια για λίγα λεπτά, ήταν ό,τι εμπορικότερο είχε κάνει ποτέ, συνδυάζοντας την τέχνη με το ριάλιτι. (Διασημότητες πήγαν και κάθισαν μαζί της, έγινε ξαφνική συνάντηση με τον Ulay μετά από δεκαετίες -αυτό κι αν ήταν ριάλιτι!-, οι επισκέπτες έκαναν ουρές για ώρες.) 
 
 
Χωρίς η ίδια να το γνωρίζει ήρθε και κάθισε απέναντι ο Ulay. Οι δυο καλλιτέχνες ήταν ζευγάρι την δεκαετία του εβδομήντα και δημιουργούσαν μαζί. Όταν η σχέση τους έκανε το κύκλο της ο κόσμος έστρεψε το βλέμμα του στον τρόπο με τον οποίο χώρισαν. Διέσχισαν το Σινικό τείχος από διαφορετικές κατευθύνσεις και όταν συναντήθηκαν αποχαιρετίστηκαν με μια αγκαλιά. Δεν είχαν ξαναβρεθεί από εκείνη την ημέρα.
 
 
Η συχνότητα με την οποία η Αμπράμοβιτς φωτογραφιζόταν με διάσημους φίλους της σε εξόδους, οι άπειρες συνεντεύξεις της σε mainstream μέσα στα οποία κανονικά δε θα μιλούσε ποτέ -ίσως και επειδή ποτέ δεν της έδιναν σημασία στο παρελθόν- και διάφορα διαφημιστικά της κόλπα, παρουσίασαν μια τελείως διαφορετική εικόνα της πρώην εκλεκτικής ερημίτισσας. 
 
Μετά όμως και από ένα βίντεο με την Lady Gaga, στο οποίο η τραγουδίστρια γυμνή ακολουθούσε την "μέθοδο Αμπράμοβιτς", η εικαστικός λοιδορήθηκε για πρώτη φορά και από θαυμαστές της. 
 
 
 
 
Εύστοχο ήταν, σε ένα βαθμό, και το σχετικό σατιρικό άρθρο-παρωδία "Η ΜΑΡΙΝΑ ΑΜΠΡΑΜΟΒΙΤΣ ΠΑΡΑΔΕΧΕΤΑΙ ΣΤΗ LADY GAGA ΟΤΙ ΤΗ ΔΟΥΛΕΥΕ ΟΛΟ ΑΥΤΟ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ" και το οποίο επινοούσε μια εξήγηση για όλα αυτά ως εξής:
 
 

NEW YORK, USA (The Global Edition) – Η εννοιολογική καλλιτέχνις από τη Σερβία, Μαρίνα Αμπράμοβιτς, παραδέχτηκε σήμερα στην ποπ τραγουδίστρια ότι "απλώς την πείραζε, σα φάρσα" και ότι στην πραγματικότητα μισεί τη μουσική της, το στυλ της και την "τέχνη" της.

Η Αμπράμοβιτς εξηγεί πως αποφάσισε να πει την αλήθεια στην Gaga όταν είδε ολοκληρωμένο το βίντεο που έφτιαξε με την Gaga στο οποίο την έβαλε να κάνει την "Μέθοδο Αμπράμοβιτς", μια ανύπαρκτη φυσικά μέθοδο που όπως λέει επινόησε για να δει αν η Gaga θα την έκανε στ' αλήθεια! 

"Όταν δήλωσα πριν καναδυό χρόνια ότι την εκτιμώ, πίστεψα ότι και η ίδια και όλοι θα έπιαναν τον σαρκασμό. Αλλά όχι. Ο περισσότερος κόσμος με πίστεψε στ' αλήθεια όταν την χαρακτήρισα 'Το μέλλον της Τέχνης'. Οπότε σκέφτηκα, τι διάολο, ας παίξω κι εγώ στο παιχνίδι, να δω μέχρι που θα φτάσει το θέμα" δήλωσε η εικαστικός, που στην πραγματικότητα χρησιμοποίησε την Gaga και τους φανς της για να μαζέψει χρήματα για το Μουσείο που θέλει να φτιάξει για τον εαυτό της.

 


--

Εκεί τελικά, στο Μουσείο -το Marina Abramović Institute που η εικαστικός προσπαθεί να φτιάξει εδώ και χρόνια- κρύβεται μάλλον η εξήγηση για το ξαφνικό, έντονο φλερτ της Αμπράμοβιτς με τη μαζική κουλτούρα. Χωρίς να ρίχνει την ποιότητα της δουλειάς της (τουλάχιστον αισθητά) κερδίζει ένα καινούργιο κοινό που θα τη βοηθήσει να πραγματοποιήσει το όνειρό της:

Να μαζέψει τα χρήματα για να θεμελιώσει το Ινστιτούτο της, όπου θα στεγάζονται κάθε μέρα διαφορετικοί performance artists απ' όλο τον κόσμο, και το οποίο θα βοηθά στη διάδοση της τέχνης της περφόρμανς και των εκφραστών της. 

 
Σε κάποιες περιπτώσεις η εξαντλητική αυτοπροβολή αξιόλογων εικαστικών και το τσαλαβούτημα στα ρηχά νερά της ποπ κουλτούρας συγχωρείται, αν γίνεται για καλό σκοπό. Και ο σκοπός της Αμπράμοβιτς, στη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής της, θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι μια χαρά. 
 
 
 
 
8

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Είναι μεγάλο προνόμιο να συνεργάζεσαι με τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς»

Διάφορα / «Είναι μεγάλο προνόμιο να συνεργάζεσαι με τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς»

Ο καλλιτεχνικός επιμελητής της «Νύχτας των Περφόρμανς» Zβόνιμιρ Ντόμπροβιτς που θα δούμε στη Στέγη στο πλαίσιο του «Transitions 1. Balkans» μιλά στη LiFO λίγο πριν την άφιξή του στην Αθήνα και τη ζωντανή συζήτηση με την περφόρμερ Μαρίνα Αμπράμοβιτς.
ΤΕΧΝΗ / ΟΔΗΓΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος στην μεγαλειώδη έκθεση του Bill Viola στο Grand Palais

Εικαστικά / Όταν ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος είχε επισκεφθεί τη μεγαλειώδη έκθεση του Bill Viola στο Grand Palais

Μια ανταπόκριση του εκδότη της LiFO από το 2014, τότε που το Παρίσι φιλοξενούσε τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του σπουδαίου καλλιτέχνη που πέθανε σήμερα.
ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δημοκρατία

Εικαστικά / «Δημοκρατία»: Η πολιτική λειτουργία της τέχνης στη νέα έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης

Η νέα έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης ανιχνεύει τη σχέση της τέχνης με την πολιτική ιστορία στη νότια Ευρώπη κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο καθοριστικές περιόδους για την ιστορία της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τα πλάσματα του Πικάσο συναντούν τους μύθους της αρχαιότητας στο Μουσείο Ελεύθερνας

Εικαστικά / Τα πλάσματα του Πικάσο συναντούν τους μύθους της αρχαιότητας στο Μουσείο Ελεύθερνας

Ο Μινώταυρος και ο Πάνας, οι Σάτυροι και οι Φαύνοι από τον ακαταμάχητο εικονογραφικό κόσμο του Πικάσο συνομιλούν με τις αρχαιότητες του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελεύθερνας στην Κρήτη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η σπουδαία Κάρα Γουόκερ και τα εντυπωσιακά αυτόματα γλυπτά της 

Εικαστικά / Η σπουδαία Κάρα Γουόκερ και τα εντυπωσιακά αυτόματα γλυπτά της 

Στην έκθεσή της στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο χρησιμοποιεί ρομπότ και γλυπτές φιγούρες για να εκφράσει με φαντασία και χιούμορ ζοφερές ιστορίες για τη δυστοπική Αμερική των μη προνομιούχων.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις

Εικαστικά / Σύγχρονη τέχνη έξω από τα όρια των γκαλερί

Τέσσερις εκθέσεις με ξεχωριστό ενδιαφέρον, έξω από τους καθιερωμένους χώρους, στον εμβληματικό Βοτανικό Κήπο Διομήδους, σε ένα κτήμα βιολογικής καλλιέργειας στο Μαρκόπουλο Αττικής, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά και στην Εσπλανάδα του ΚΠΙΣΝ, μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε έργα σύγχρονης τέχνης σε περιβάλλοντα που προκαλούν νέες αναγνώσεις και αφηγήσεις, οι οποίες αφορούν την ιστορία, τη φύση και τον ρόλο της τέχνης στη δημόσια σφαίρα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Ayumi Paul και η τελετουργία της χειροτεχνίας

Εικαστικά / Η Ayumi Paul, οι Δελφοί και η τελετουργία της χειροτεχνίας

H διεπιστημονική καλλιτέχνιδα εμπνέεται από την κοιλάδα την οποία περνούσαν οι επισκέπτες του μαντείου και την αρχαία τέχνη, μεταφέρει στο χαρτί τις λατρείες και τα οράματα της φύσης μέσα από τις βελονιές της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τα νέα έργα του Άνσελμ Κίφερ στην Αθήνα

Εικαστικά / Τα νέα έργα του Άνσελμ Κίφερ στην Αθήνα

Ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή καλλιτέχνες και ίσως ο μεγαλύτερος μεταπολεμικός καλλιτέχνης της Γερμανίας παρουσιάζει τα αποκαλυπτικά τοπία του, μια συγχώνευση καταστροφής και δημιουργίας στην γκαλερί Gagosian.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια έκθεση για την Άσπα Στασινοπούλου στο Back to Athens 2024

Εικαστικά / Μια έκθεση για την Άσπα Στασινοπούλου και την απείθαρχη τέχνη της

Από τις 26 ως τις 30 Ιουνίου, στο Back to Athens παρουσιάζονται 20 επιμελητικές εκθέσεις, εγκαταστάσεις, performance και προβολές με περισσότερους από 190 καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η σπουδαία, ελληνικής καταγωγής Νοτιοαφρικανή Penny Siopis στο ΕΜΣΤ 

Εικαστικά / Penny Siopis: Το πολυδιάστατο έργο της ελληνικής καταγωγής Νοτιοαφρικανής καλλιτέχνιδας στο ΕΜΣΤ

Το απαρτχάιντ, η αποαποικιοποίηση, η μετανάστευση, η γυναικεία ματιά, η σεξουαλική βία και η υλικότητα στην τέχνη είναι μερικά από τα θέματα που επανέρχονται στο έργο της σημαντικής αυτής γυναίκας και καλλιτέχνιδας, η οποία παράλληλα ανακαλύπτει και αποκαλύπτει την ελληνική πλευρά της μέσα από την Ιστορία και την εξορία.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ύδρα: Οι νέες εκθέσεις - καθρέφτες της εποχής μας 

Εικαστικά / Ύδρα: Τέσσερις νέες εκθέσεις-καθρέφτες της εποχής μας

Οι εκθέσεις στην Ύδρα συνδυάζουν τις όψεις της σύγχρονης τέχνης με έργα που συνομιλούν με τον ψυχισμό και την κοινωνία, δημιουργώντας ένα απροσδόκητο μείγμα καλλιτεχνικών έργων με διαφορετικές καταγωγές και υπόβαθρα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Δάκης Ιωάννου

Εικαστικά / H λέξη που απεχθάνεται ο Δάκης Ιωάννου είναι το «support»

Ο ιδρυτής του ΔΕΣΤΕ και ένας από τους πιο σημαντικούς συλλέκτες παγκοσμίως είναι εκείνος που έκανε το νησί της Ύδρας hot spot για τους ανθρώπους της τέχνης. Και υπερηφανεύεται πως στα εγκαίνια των εκθέσεων συρρέει τόσο κόσμος έχοντας λάβει απλά ένα mail.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
H σύγχρονη ελληνική κεραμική έχει πια τη δική της Μπιενάλε

Αποστολή στη Σαντορίνη / H σύγχρονη ελληνική κεραμική έχει πια τη δική της Μπιενάλε

Με έργα Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, η 1η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής εγκαινιάστηκε μέσα στο περίφημο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας, κοντά σε έναν από τους πιο συγκλονιστικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, το Ακρωτήρι.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η εξαιρετική περίπτωση της Phyllida Barlow που ο κόσμος της τέχνης ανακάλυψε αργά

Εικαστικά / Η εξαιρετική περίπτωση της Phyllida Barlow που ο κόσμος της τέχνης ανακάλυψε αργά

Το έργο της «RIG: untitled; blocks», με τα ανορθόδοξα υλικά και τη γλυπτική που δεν μοιάζει με τέτοια, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και τον Οργανισμό Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Φίκος - Για το εκκλησάκι του Μυταρά

Guest Editors / «Το έφτιαξε όπως το ένιωσε εκείνη τη στιγμή»: Ο Φίκος γράφει για το κλείσιμο του παρεκκλησιού του Μυταρά

Το ιδανικό θα ήταν να έχουμε μια ζωντανή παράδοση στην οποία ο καλλιτέχνης εκφράζει (την κοινωνία του) και εκφράζεται. Δυστυχώς ξεμένουμε με δύο επιλογές: από τη μια ένα καλλιτεχνικό νεκροταφείο και από την άλλη ένα δυσλειτουργικό αλλά ζωντανό έργο.
ΦΙΚΟΣ

σχόλια

6 σχόλια
Βαγγέλης και Malox, πολύ εύστοχες παρατηρήσεις. Να προσθέσω εγώ ότι η Αμπράμοβιτς για εμένα είναι από τις μεγάλες του 20ου αιώνα. Ότι όμως είχε να προσφέρει στην τέχνη ως πρωτοπορία, συντελέστηκε στη δεκαετία του 70 και του 80. Και μόνο γι αυτό της αξίζει ένα ευχαριστώ και ένας έπαινος. Αυτό που λέει έμμεσα ο Κος Δημοκίδης εξηγείται από μία διάθεση, όλοι αυτοί που θαυμάζουμε να είχαν την τύχη ενός Τζέιμς Ντιν, μιας Μονρόε. Να εξαφανιστούν από μπροστά μας νέοι, ωραίοι, άφθαρτοι και άσφαλτοι (sic) Είναι συνηθισμένη ανθρώπινη αντίδραση να μην επιτρέπουμε την έκπτωση σε ινδάλματα. Άνθρωποι όμως είναι και αυτοί και έχουν μία ολόκληρη ζωή (οι περισσότεροι) να την ζήσουν με τα πάνω και τα κάτω της, με τους θριάμβους και τα λάθη της όπως όλοι μας.
Υπαρχει κ σχετικο ντοκυμαντερ που προσωπικα μου αρεσε πολυ.. Εκει εξηγει κ γιατι κανει οτι κανει πλεον -η τελευταια της performance btw ειναι απλα αδιανοητα δυσκολη...Η γυναικα ειναι πλεον 60φευγα, δεν ειναι 20ρα κ ηρθε η ωρα της να κεφαλαιοποιησει την εμπειρια της, προβαλοντας πλεον το εργο της στα media. Simple.
Εντάξει, η γυναίκα μεγαλώνει και θέλησε, όσο ακόμη είναι γοητευτική, να κάνει κάτι να την θυμάται ο κόσμος. Δεν είναι κακό αυτό. Το άρρωστο κομμάτι είναι μάλλον το "προδομένο" φανατικό κοινό της. Καλλιτεχνικές φούσκες που προωθούνται από ηλίθιους ελιτίστικες και τελικά αξιοποιούνται από τους ξύπνιους για ξέπλυμα χρήματος.
Κάποια στιγμή θα ήταν ενδιαφέρον να γραφτεί ένα άρθρο στη lifo σχετικά με την πολύ στενή σχέση σύγχρονης τέχνης και ξεπλύματος χρήματος. Για να απαντηθεί και το ερώτημα που ακούω πολύ συχνά : "Μα πως γίνεται αυτή η ανοησία να κοστίζει τόσες χιλιάδες/εκατομμύρια δολλάρια;"Η ολιγαρχία έχει πολλά ποδάρια αγαπητοί μου φιλότεχνοι.