Σπάνιες ηχογραφημένες μαρτυρίες του Ολοκαυτώματος για πρώτη φορά στη δημοσιότητα

Σπάνιες ηχογραφημένες μαρτυρίες του Ολοκαυτώματος για πρώτη φορά στη δημοσιότητα Facebook Twitter
Το κομμάτι που έλειπε από τη λίστα τελικώς βρέθηκε, όμως, παρά τις πολύχρονες προσπάθειες, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Akron δεν ήταν σε θέση να αναπαράξουν τον ήχο αυτού του ευρήματος. Είχαν κάποιες παλιές συσκευές ηχογράφησης που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν προς αυτή την κατεύθυνση, όμως, καμία δεν ήταν συμβατή.
0

Χαμένες ηχογραφήσεις που είχαν γίνει λίγο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο από επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος βρέθηκαν ξανά μετά από χρόνια στα αρχεία του Πανεπιστημίου του Akron. Αυτές οι ηχογραφημένες συνομιλίες και αρκετά τραγούδια αποτελούσαν τμήμα ενός πρότζεκτ του δόκτωρος David Boder, ενός λετονο-εβραίου ψυχολόγου που ήδη από τη δεκαετία του '20 έκανε καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Την αμερικανική υπηκοότητα την απέκτησε το 1932, ωστόσο, ταξίδευε συχνά στην Ευρώπη και κρατούσε επαφή με την οικογένεια του μέχρι που ο πόλεμος διέρρηξε τους δεσμούς τους.  

Τον Μάιο του 1945, λίγες μόνο μέρες μετά την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας στου συμμάχους, ο Boder είχε την ιδέα  να προχωρήσει σε μία από σειρά συνεντεύξεις με ανθρώπους που επέζησαν από το Ολοκαύτωμα, όλα εκείνα τα θύματα της θηριωδίας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Στόχος του ήταν να δημιουργηθεί ένα πλήρες αρχείο με μαρτυρίες των επιζησάντων από τις νωπές ακόμη μνήμες τους από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Χρειάστηκαν στον Boder γύρω στα 200 καρούλια ατσάλινο σύρμα ηχογράφησης -αυτή ήταν η τεχνολογία της εποχής- για να δημιουργήσει αυτό που σήμερα αποτιμάται ως το πρώτο ηχογραφημένο αρχείο από την εποχή του Ολοκαυτώματος που βρίσκεται στη διάθεση της Ιστορίας.

Για εκείνον το ουσιώδες ήταν να εξασφαλίσει το γεγονός ότι οι Αμερικανοί θα καταλάβαιναν πλήρως τι είχε συμβεί στους ανθρώπους που είχαν καταφέρει να επιβιώσουν μέσα στα γκέτο και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στους χώρους καταναγκαστικής εργασίας και σε κάθε ακόμη τόπο μαρτυρίου ή αυτοσχέδιου καταφυγίου στο οποίο είχαν αναζητήσει τη σωτηρία τους. Ήλπιζε ότι με τη διάδοση αυτών των μαρτυριών θα κινητοποιούσε ακόμη περισσότερο το λαϊκό αίσθημα υπέρ του κύματος προσφύγων και μεταναστών προς τις ΗΠΑ. Παράλληλα, με την ιδιότητα του ψυχολόγου επιθυμούσε να αποκτήσει μία πιο ευρεία γνώση για τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι διαχειρίζονται το μετατραυματικό στρες μιας τέτοιας φρικτής εμπειρίας. Αυτός, άλλωστε, υπήρξε και ο άξονας της συνολικής επαγγελματικής του πορείας. 

Σπάνιες ηχογραφημένες μαρτυρίες του Ολοκαυτώματος για πρώτη φορά στη δημοσιότητα Facebook Twitter

Οι συνθήκες εκείνης της εποχής καθυστέρησαν για περίπου έναν χρόνο τα σχέδια του. Έπρεπε μόνος του να χρηματοδοτήσει το ταξίδι στην κατεχόμενη Δυτική Ευρώπη και μόνο τους να διασφαλίσει τις εγκρίσεις, προκειμένου να μην αντιμετωπίσει νομικό πρόβλημα. Τελικώς, τον Ιούλιο του 1946 έφτασε στο Παρίσι και έπιασε κατ' ευθείαν δουλειά. Με μία συσκευή ηχογράφησης της εποχής, ο Border πέρασε το καλοκαίρι, επισκεπτόμενος 16 διαφορετικά μέρη, στη Γαλλία, την Ελβετία, την Ιταλία και τη Γερμανία. Πήρε συνεντεύξεις από 130 ανθρώπους, στην πλειονότητα τους Εβραίους, ωστόσο εντόπισε και 21 μη Εβραίους που είχαν βρεθεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Έπρεπε να τα βγάλει πέρα με συνομιλίες σε 9 διαφορετικές γλώσσες. Στις ηχογραφήσεις περιλαμβάνονταν εκτός από τις συνεντεύξεις και ιουδαϊκά θρησκευτικά τελετουργικά, καθώς και ύμνοι. Χρειάστηκαν στον εργατικό επιστήμονα γύρω στα 200 καρούλια ατσάλινο σύρμα ηχογράφησης -αυτή ήταν η τεχνολογία της εποχής- για να δημιουργήσει αυτό που σήμερα αποτιμάται ως το πρώτο ηχογραφημένο αρχείο από την εποχή του Ολοκαυτώματος που βρίσκεται στη διάθεση της Ιστορίας. 

Ο Boder πέθανε το 1961. Οι σημειώσεις, το σύνολο του αρχείου και οι ηχογραφημένες συνομιλίες διασκορπίστηκαν σε διάφορους πολιτιστικούς οργανισμούς, μουσεία και πανεπιστημιακά ιδρύματα. Το 1967, 48 από τα πολύτιμα καρουλάκια ηχογράφησης του πέρασαν στην κατοχή του Πανεπιστημίου Akron για να συμπληρώσουν τη συλλογή των Nicholas και Dorothy Cummings, ως κομμάτια της σύγχρονης Ιστορίας της Ψυχολογίας. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90, άλλα τμήματα του αρχείου του Boder είχαν βρεθεί στο UCLA, στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου και στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Ιλινόις.

Υπήρχε όμως και ένα τμήμα αυτών των ηχογραφήσεων που έλειπε και αφορούσε τραγούδια και εβραϊκή μουσική που επιζήσαντες είχαν τραγουδήσει σ' εκείνη τη συσκευή ηχογράφησης για χάρη του Boder. Το κομμάτι που έλειπε από τη λίστα τελικώς βρέθηκε, όμως, παρά τις πολύχρονες προσπάθειες, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Akron δεν ήταν σε θέση να αναπαράξουν τον ήχο αυτού του ευρήματος. Είχαν κάποιες παλιές συσκευές ηχογράφησης που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν προς αυτή την κατεύθυνση, όμως, καμία δεν ήταν συμβατή. Τελικώς, μία συσκευή παρόμοια με αυτή του Boder που βρήκαν στο eBay μπόρεσε να παίξει τα κομμάτια που είχαν κυριολεκτικά μασήσει άλλες συσκευές. Με μία παλιά Frankenrecorder, η ερευνητική ομάδα κατάφερε να κάνει τη μετατροπή του ήχου από τα καρούλια ηχογράφησης του τότε σε ψηφιακή πλέον μορφή. 

Αυτή την ψηφιακή αποκατάσταση των ηχογραφήσεων του Boder η ερευνητική ομάδα του Akron, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της εργασίας της, την απέστειλε στο Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος της Ουάσινγκτον: εκεί ειδικοί με έκπληξη πια μετέφρασαν τα τραγούδια, πέντε στα Γίντις, ένα στα Γερμανικά, καθώς και τις συνομιλίες των ανθρώπων που ακούγονται στο βάθος...  

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ιστορίες περιθωρίου και σεξεργασίας στην Τρούμπα και τα Βούρλα

Βιβλίο / Ιστορίες περιθωρίου και σεξεργασίας στην Τρούμπα και τα Βούρλα

Το νέο βιβλίο του Βασίλη Πισιμίση είναι μια ιστορική καταγραφή της «ιερής πορνείας» και των ανθρώπων που τη διαχειρίζονταν στις περιοχές του Πειραιά, με συγκλονιστικές αφηγήσεις και ντοκουμέντα.
M. HULOT
Δημήτρης Παντερμαλής (1940-2022)

Απώλειες / Δημήτρης Παντερμαλής (1940-2022): «Στο μουσείο έρχεσαι για να συνομιλήσεις με αυτά που βλέπεις»

Ο Δημήτρης Παντερμαλής, ένας από τους πιο σημαντικούς αρχαιολόγους της εποχής μας και ο άνθρωπος που βρέθηκε στο τιμόνι του Μουσείου Ακρόπολης από την πρώτη μέρα της θεμελίωσής του, πέθανε σε ηλικία 81 ετών.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Αρχαία Ρώμη: Χοιρινό για τους πλούσιους, κοτόπουλο για τους φτωχούς και βρόμη για τις γυναίκες

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αρχαία Ρώμη: Κοτόπουλο για τους φτωχούς, βρώμη για τις γυναίκες

Τι φανερώνει η μελέτη ταφικών γευμάτων στη νεκρόπολη της Villa de Μadrid για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία; Απαντά στη LiFO η επίκουρη καθηγήτρια Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ελένη Φάσσα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ποιος είναι ο πολυεκατομμυριούχος που επιστρέφει 161 κυκλαδικές αρχαιότητες στην Ελλάδα

Λέοναρντ Στερν / Ποιος είναι ο δισεκατομμυριούχος που επιστρέφει 161 κυκλαδικές αρχαιότητες στην Ελλάδα

161 αρχαιότητες, μοναδικά δείγματα του Κυκλαδικού Πολιτισμού, που ανήκουν στο ελληνικό κράτος θα εκτεθούν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και στο MET της Νέας Υόρκης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ιερογλυφικά: Ξεκλειδώνοντας την αρχαία Αίγυπτο», μια έκθεση για τα μυστικά του Αιγυπτιακού πολιτισμού

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Ιερογλυφικά: Ξεκλειδώνοντας την αρχαία Αίγυπτο», μια καθηλωτικη έκθεση

Με αφορμή τα 200 χρόνια από την αποκρυπτογράφηση των αιγυπτιακών ιερογλυφικών, η έκθεση μάς ταξιδεύει στις κοπιώδεις προσπάθειες που προηγήθηκαν και στις αποκαλύψεις που ακολούθησαν αυτή την πρωτοποριακή στιγμή.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΠΕΜΠΤΗ 21/07 - ΗΧΗΤΙΚΟ ΥΠΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ- Υπήρχε όντως παράδοση παιδεραστίας στην αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Υπήρχε όντως παράδοση παιδεραστίας στην αρχαία Αθήνα;

H Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον ιστορικό Κώστα Βλασόπουλο για ένα είδος σεξουαλικής σχέσης που θεωρήθηκε από τους Έλληνες, ειδικά της Αρχαϊκής και Κλασικής περιόδου πολύ σημαντικό για τη συνοχή της πόλης
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η Αυστραλή ανθρωπολόγος που έκανε την Ανάφη δεύτερη πατρίδα

Μάργκαρετ Κένα / Η Αυστραλή ανθρωπολόγος που έκανε την Ανάφη δεύτερη πατρίδα

Έφτασε πριν 50 χρόνια για την ανάγκη μιας διατριβής και ερωτεύτηκε τη φύση, τους ανθρώπους της και την ιδιαίτερη ιστορία της ως τόπος εξορίστων. Μια συνομιλία μαζί της και 18 ανέκδοτες φωτογραφίες.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
O Μαρκ Μαζάουερ μιλά για την Θεσσαλονίκη των συναγωγών και των χαμάμ

Ιστορία / O Μαρκ Μαζάουερ μιλά για την Θεσσαλονίκη των συναγωγών και των χαμάμ

Μόλις είχε εκδοθεί στα ελληνικά το σπουδαίο βιβλίο του Μαζάουερ για την Θεσσαλονίκη, «Η πόλη των φαντασμάτων», ο Γιώργος Καρουζάκης του είχε πάρει μια σύντομη συνέντευξη στην έντυπη LIFO για την σχέση του με την πόλη και την Ιστορία της. Ψηφιοποιείται σήμερα για πρώτη φορά.
THE LIFO TEAM

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ