ΑΠΕΡΓΙΑ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών Facebook Twitter
0

Όταν ο λόγος περί αρχαίας Αθήνας, οι περισσότεροι σκεφτόμαστε την Ακρόπολη και το ιστορικό κέντρο. Οι δήμοι της αρχαίας Αθήνας, όμως, εκτείνονταν σε όλο το Λεκανοπέδιο, μάλιστα αρκετά σπουδαία ευρήματα προέρχονται από την περιφέρεια του «κλεινού άστεως». Συνήθως αυτά ανακαλύπτονται κατά την εκτέλεση δημόσιων έργων ή στα θεμέλια υπό κατασκευή κτιρίων.

Στην περίπτωση των Αχαρνών, όσα βρέθηκαν την τελευταία 15ετία ειδικά, τόσο εκεί όσο και σε όμορους δήμους (Κηφισιά, Αγ. Ανάργυροι, Μεταμόρφωση) από σωστικές ανασκαφές που διενεργήθηκαν μετά το 2006-07 σε έργα όπως η διάνοιξη της λεωφόρου Κύμης προς το Ολυμπιακό Χωριό, η Αττική Οδός και το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών, σε εργασίες οργανισμών κοινής ωφελείας ή σε ιδιωτικά οικόπεδα εμπλούτισαν πολύ και συνεχίζουν να προσθέτουν στην εν λόγω αρχαιολογική συλλογή – ευρήματα στην περιοχή υπήρχαν και παλιότερα, αλλά ήταν περιορισμένα.

Οι Αχαρνές ήταν, σύμφωνα και με τον Θουκυδίδη, ο πιο πολυάνθρωπος δήμος της Αττικής των κλασικών χρόνων. Ευρισκόμενος σε στρατηγικό σημείο, αφού έλεγχε τα περάσματα προς και από την Πάρνηθα και με πανοραμική θέα προς το Λεκανοπέδιο, ήταν επίσης από τους μεγαλύτερους σε έκταση και από τους πλέον εύπορους.

Οι Αχαρνείς αντιπροσωπεύονταν στην αθηναϊκή Βουλή από είκοσι δύο βουλευτές, περισσότερους από κάθε άλλο περιφερειακό δήμο. Ξεκινώντας από τις παρυφές της Πάρνηθας, έντεκα χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, οι αρχαίες Αχαρνές απλώνονταν σε όλη την πεδινή έκταση μέχρι τα σημερινά Σεπόλια και διέθεταν εύφορα εδάφη με πολλά νερά, όπου καλλιεργούνταν ελιές, αμπέλια, σύκα και άλλα αγροτικά προϊόντα.

Υπήρχαν πολλές αγροικίες, από φτωχικές έως αρχοντικές, εκτός από την ανεπτυγμένη γεωργία, κτηνοτροφία και υλοτομία, δε, συνεισέφεραν στην άμυνα της πόλης με μεγάλο αριθμό οπλιτών και ιππέων, πάνω από 3.000.

Παρά τις καταστροφές που υπέστη κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και άλλες συρράξεις ή επιδρομές αργότερα, ο εν λόγω δήμος –που είχε, διαβάζω, συμβολή και στην απελευθέρωση της Αθήνας από τους Τριάκοντα Τυράννους το 403 π.Χ., ανέκαμψε και άκμασε ξανά στα ελληνιστικά και ιδίως στα ρωμαϊκά  χρόνια, οπότε ανεγέρθηκαν εκεί πολλές επαύλεις και βαλανεία, μια ακμή που διατήρησε μέχρι τη μεσοβυζαντινή περίοδο.   

Οι ντόπιοι φημίζονταν ως σπουδαίοι πολεμιστές –δεν είναι τυχαίο ότι, εκτός από την Αθηνά, τιμούσαν ιδιαίτερα τον Άρη, όπως επιβεβαιώνει και ψηφισματικό ανάγλυφο του 4ου αι. π.Χ. για την ίδρυση ναών των δύο θεών στον δήμο, που βρίσκεται σήμερα στο Επιγραφικό Μουσείο Αθηνών‒ και είχαν δυσαρεστηθεί όταν δεν τους επέτρεψε ο Περικλής να αντιμετωπίσουν στο ανοιχτό πεδίο τους Σπαρτιάτες κατά την εισβολή τους στην Αττική το 431 π.Χ. Ο στρατός του βασιλιά Αρχίδαμου στρατοπέδευσε στις Αχαρνές και τις λεηλάτησε, μαζί πιθανότατα και τη γη που κατείχε εκεί ο κορυφαίος πολιτικός της κλασικής Αθήνας, παρά τους «δεσμούς ξενίας» που διατηρούσαν οι δύο άνδρες. 

Οι Αθηναίοι του άστεως ειρωνεύονταν τους Αχαρνείς ως άξεστους και αγροίκους, τους αποκαλούσαν επίσης «καρβουνιάρηδες», καθότι αυτοί προμήθευαν με κάρβουνο όλη σχεδόν την Αττική, όμως ο δήμος Αχαρνών και ανεπτυγμένος ήταν, όπως είπαμε, και στον πολιτιστικό τομέα διακρινόταν, και θέατρο δικό του είχε (στη συμβολή των σημερινών οδών Λιοσίων και Σαλαμίνος).

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

Την πρόοδό του μαρτυρά και το εκτεταμένο, πολύπλοκο αρδευτικό και αποχετευτικό σύστημα, μέρος του οποίου ήταν ο Αχαρνικός Οχετός. «Καρβουνιάρηδες» τους αποκαλεί και ο Αριστοφάνης στην κωμωδία του «Αχαρνής» που διδάχτηκε το 425 μ.Χ. με κεντρικό ήρωα τον Αχαρνιώτη αγρότη Δικαιόπολη, που, απαυδισμένος από τον μακροχρόνιο πόλεμο, παρακινεί τους Αθηναίους να συνάψουν ειρήνη με τους Λακεδαιμόνιους και όταν αποτυγχάνει, στέλνει στη Σπάρτη κάποιον Αμφίθεο να υπογράψει μαζί τους μια συνθήκη ειρήνης ιδιωτική, δηλαδή για τον ίδιο τον Δικαιόπολη και την οικογένειά του!

Ο μεγάλος τραγικός Σοφοκλής, πάλι, που καταγόταν από τη Δεκέλεια, λέγεται ότι τάφηκε στον επιβλητικό οικογενειακό ταφικό περίβολο που ανασκάφηκε στη Βαρυμπόμπη, γνωστός ως Τύμβος του Σοφοκλή. 

Παρά τις καταστροφές που υπέστη κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και άλλες συρράξεις ή επιδρομές αργότερα, ο εν λόγω δήμος –που είχε, διαβάζω, συμβολή και στην απελευθέρωση της Αθήνας από τους Τριάκοντα Τυράννους το 403 π.Χ., αφού οι Αχαρνείς συντάχθηκαν με τον στρατοπεδευμένο στη Φυλή Θρασύβουλο‒ ανέκαμψε και άκμασε ξανά στα ελληνιστικά και ιδίως στα ρωμαϊκά  χρόνια, οπότε ανεγέρθηκαν εκεί πολλές επαύλεις και βαλανεία, μια ακμή που διατήρησε μέχρι τη μεσοβυζαντινή περίοδο.    

Τα ευρήματα αντιπροσωπεύουν χρονολογικά όλες τις φάσεις κατοίκησης από την ύστερη νεολιθική περίοδο έως τα μεσοβυζαντινά χρόνια (4600 π.Χ. - 12ος αι. μ.Χ.), καθώς η περιοχή δεν έπαψε ποτέ να κατοικείται. Τα περισσότερα και αξιολογότερα από αυτά ανήκουν στην κλασική περίοδο (5ος-4ος αι. π.Χ.) και αρχικά ήταν αποθηκευμένα στο Λαογραφικό Μουσείο του δήμου, όμως κάτι οι ζημιές που υπέστη το κτίριο από τον σεισμό του ’99, κάτι η επιθυμία των ίδιων των σύγχρονων Αχαρνιωτών, αναζητήθηκε νέος χώρος, που θα ήταν και εκθεσιακός.

Έτσι προέκυψε η εγκατάσταση στο κτίριο της οδού Φιλαδελφείας απέναντι από το δημαρχείο που, αφού νοικιάστηκε –αρχικά από τον δήμο και πλέον από το ΥΠ.ΠΟ.‒, διαμορφώθηκε ανάλογα, ήδη όμως γίνονται συζητήσεις για την ανεύρεση ενός μεγαλύτερου και πιο κατάλληλου χώρου.

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Τα ευρήματα αντιπροσωπεύουν χρονολογικά όλες τις φάσεις κατοίκησης από την ύστερη νεολιθική περίοδο έως τα μεσοβυζαντινά χρόνια. Φωτο: ΥΠΠΟΑ- ΔΕΑΜ
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Εχουν βρεθεί λευκές και μελανόμορφες λήκυθοι μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας. Φωτο: ΥΠΠΟΑ- ΔΕΑΜ

Προς το παρόν, σχεδιάζεται εδώ μια επανέκθεση με την προσθήκη αξιόλογων ευρημάτων που παραμένουν στις αποθήκες. «Το υλικό είναι ανεξάντλητο, δεν υπάρχει χρονική περίοδος που να μην έχουμε σε εξέλιξη κάποια ανασκαφή και η ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται από τη Βαρυμπόμπη μέχρι το Περιστέρι συνεχίζει να δίνει διαρκώς ευρήματα, δεν έχουμε πλέον πού να τα βάλουμε», λέει χαρακτηριστικά η υπεύθυνη του χώρου, αρχαιολόγος Σταματία Κατσανδρή, ξεναγός μας σε αυτό το διαχρονικό νοητικό ταξίδι.

Στα σημαντικά αρχαιολογικά μνημεία της περιοχής συγκαταλέγονται ο μυκηναϊκός θολωτός τάφος του 13ου π.Χ. αιώνα –ο καλύτερα σωζόμενος στην Αττική, με τα ευρήματά του να εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο‒, το θέατρο του 4ου π.Χ. αιώνα. που ακόμα δεν έχει ανασκαφεί πλήρως, ο Τύμβος του Σοφοκλή στη Βαρυμπόμπη, η ρωμαϊκή αγροικία στην Αυλίζα, τμήματα του Αδριάνειου Υδραγωγείου, η υπόγεια σήραγγα του οποίου ξεκινά από το Ολυμπιακό Χωριό και φτάνει μέχρι τη Δεξαμενή στο Κολωνάκι (ναι, το υδραγωγείο έχει ακόμα νερό και μάλιστα πεντακάθαρο, σύμφωνα, δε, με τις μετρήσεις της ΕΥΔΑΠ προγραμματίζεται η περαιτέρω ανάδειξή του), μια σειρά δημόσια και ιδιωτικά νεκροταφεία –από την Πάρνηθα μέχρι τον Κόκκινο Μύλο και το κέντρο των Αχαρνών‒, ίχνη οχυρώσεων (τείχος Δέμα, φρούριο Λειψύδριο, πύργος Λοιμικού) κ.ά. 

Βρέθηκαν, επίσης, δύο μεγάλοι αρχαίοι δρόμοι. Ο πρώτος, που μάλλον αποτελούσε και το δημόσιο σήμα, ήταν συνέχεια της Αχαρνικής Οδού που ξεκινούσε από τις Αχαρνικές Πύλες της πλατείας Κοτζιά στην Αθήνα και έφτανε μέχρι την είσοδο του θεάτρου των Αχαρνών.

Ο ταφικός περίβολος εκατέρωθεν έδωσε πλήθος ταφών (375 έχουν εντοπιστεί ως τώρα) και αναθημάτων, κυρίως αγγείων, φθαρμένα τα περισσότερα, καθώς προέρχονταν από πυρές, και κάποια ιδιαίτερα κομμάτια, όπως ένας θαυμάσιος ερυθρόμορφος λέβητας (δίνος) που ταξίδεψε το ’18 στη Νέα Υόρκη για την έκθεση «Emotions» του Ιδρύματος Ωνάση και το ’19 στη Σεούλ για την έκθεση «The Greeks» για να επιστρέψει, προσώρας, στην αποθήκη της Συλλογής. Απεικονίζει τον Διόνυσο και τον Ηρακλή σε νεαρή ηλικία να κρασοπίνουν στη διάρκεια συμποσίου ‒ τους σερβίρουν Σάτυροι που παίζουν αυλό συνοδευόμενοι από Μαινάδες με τύμπανα. 

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Εύρημα της ανασκαφής. Φωτο: Κ. Ξενικάκης

Ο δεύτερος δρόμος ήταν «λοξός» στην Αχαρνική Οδό και έδωσε επίσης ευρήματα – υπήρχε εδώ σε θέση που σήμερα υπάγεται στον δήμο Κηφισιάς ένα σημαντικό ιερό που η υπεύθυνη αρχαιολόγος της ανασκαφής Μαρία Πλάτωνος απέδωσε στον Διόνυσο και στην Αφροδίτη.

Μεταξύ άλλων, βρέθηκαν εκεί και εκτίθενται στη Συλλογή πολλά ομοιώματα αυτιών και κεράτων ταύρου αλλά και περίτεχνο αγαλματίδιο το οποίο απεικονίζει, πιθανότατα, τη θεά του έρωτα. Ιερό αφιερωμένο στον Παρνήσιο Δία είχαν ανεγείρει οι αρχαίοι Αχαρνείς ήδη από τη Γεωμετρική Εποχή και στην κορυφή της Πάρνηθας, στη θέση όπου βρίσκονται σήμερα οι κεραίες του ΟΤΕ, με τα εκεί ανασκαφικά ευρήματα να φιλοξενούνται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά. 

Κορυφαίο εύρημα της Συλλογής θεωρείται ένας ερυθρόμορφος κρατήρας με έναν έφηβο ακοντιστή στην μπροστινή του όψη, που τον στεφανώνουν δύο Νίκες, μια φτερωτή και μία άπτερος (480-470 π.Χ.), έργο που αποδίδεται στον λεγόμενο Ζωγράφο της Φλωρεντίας. Ξεχωρίζουν, ακόμη, μια καλοδιατηρημένη παιδική ταφή σε πήλινο λουτήρα (5ος π.Χ. αι.) μαζί με τα κτερίσματά της, μια πήλινη κοσμηματοθήκη με σκαλισμένα άλογα στη λαβή της και διακόσμηση από ρόδακες, η λευκή λήκυθος του λεγόμενου Ζωγράφου του Σαμπουρόφ, ένα πήλινο εδώλιο ένθρονης γυναικείας μορφής (6ος-5ος π.Χ. αι.), ένας κάνθαρος με παράσταση πολεμιστή και αλόγων, ένα ομοίωμα σιταποθήκης, οι επιτύμβιες στήλες της κλειδούχου ιέρειας Φιλοκιρίστης (4ος αι. π.Χ.) και της Ζωσίμης, ένα μαρμάρινο άγαλμα του Ηρακλή (κορμός) των ελληνιστικών χρόνων.

Υπάρχουν κι άλλες λευκές και μελανόμορφες λήκυθοι μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας, ολόκληρες ή θραύσματα, μελανόμορφα αγγεία με πομπές, αρματοδρομίες και διονυσιακές σκηνές, καθώς επίσης αλάβαστρα με ίχνη από επικάλυψη φύλλων χρυσού, χάλκινη στλεγγίδα και χάλκινα κάτοπτρα.  

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

Στις ανασκαφικές μαρτυρίες προστίθενται αυτές των γραπτών πηγών, οι οποίες αναφέρονται συχνά στις Αχαρνές και στους δημότες τους που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην πολιτική, κοινωνική, θρησκευτική και οικονομική ζωή της αθηναϊκής πολιτείας: Παυσανίας, Θουκυδίδης, Λουκιανός, Σενέκας, Πίνδαρος, Αριστοφάνης, Πλούταρχος, Λουκιανός, Διόδωρος Σικελός, Ξενοφών, Δημοσθένης, Ισοκράτης, Στέφανος Βυζάντιος, Ηρωδιανός και άλλοι. 

Είναι, μαθαίνουμε, αρκετοί οι σύγχρονοι Αχαρνιώτες που ενδιαφέρονται για την ανάδειξη και την προστασία των αρχαιοτήτων και των αρχαίων μνημείων τους, ανάμεσά τους μια κίνηση πολιτών για την ανάδειξη του αρχαίου θεάτρου.

Τη Συλλογή και μνημεία όπως ο θολωτός τάφος, κοντά στον οποίον βρίσκεται το Τμήμα Αρχαιολογίας και Ιστορικής Έρευνας του δήμου Αχαρνών –μια πρωτότυπη πρωτοβουλία για δημοτική αρχή‒, επισκέπτονται και σχολεία, υπήρχαν μάλιστα προ πανδημίας και θα ξανατρέξουν με την πρώτη ευκαιρία οργανωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα και στους δύο παραπάνω χώρους. Αν βρεθείτε στα βόρεια, κάντε κι εσείς ένα πέρασμα από την Αρχαιολογική Συλλογή των Αχαρνών, αξίζει τον κόπο. 

Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: ΥΠΠΟΑ- ΔΕΑΜ
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: ΥΠΠΟΑ- ΔΕΑΜ
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών  Facebook Twitter
Φωτο: ΥΠΠΟΑ- ΔΕΑΜ
Ένα πρωινό στην Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών Facebook Twitter

Περισσότερες πληροφορίες για την Αρχαιολογική Συλλογή Αχαρνών, τα μνημεία, τα εκθέματα και τα ευρήματα της ευρύτερης περιοχής στις ιστοσελίδες efada.gr & odysseus.culture.gr

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΠΕΡΓΙΑ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης: Η ζωή και το έργο ενός θρύλου της αρχαιολογίας

Mεγάλα αναγνώσματα / Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης: Η ζωή και το έργο ενός θρύλου της αρχαιολογίας

Ο άνθρωπος που έφερε στο φως τους αμύθητους θησαυρούς της Βακτριανής στο Αφγανιστάν και ανέσυρε από τη λήθη το αρχαίο βασίλειο της Μαργιανής στο Τουρκμενιστάν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οι Ελληνο-Ελβετικές ανασκαφές 2021 στο ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος στην Αμάρυνθο

Πολιτισμός / Τι φέρνουν στο φως οι Ελληνο-Ελβετικές ανασκαφές στο ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος στην Αμάρυνθο

Ήδη από τις πρώτες μέρες της νέας ανασκαφικής περιόδου ήρθαν στο φώς σημαντικά ευρήματα από το εσωτερικό του ναού, τα οποία συμπληρώνουν τα αναθήματα του β'  μισού του 6ου αι. π. Χ.
THE LIFO TEAM
αρχαιολογική ανασκαφή Κέρος

Αρχαιολογία & Ιστορία / Φως στα μυστήρια της προϊστορικής Κέρου

Μια συζήτηση με τους επιμελητές της πολυσυζητημένης όσο και πρωτότυπης έκθεσης με τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα της Εποχής του Χαλκού από την Κέρο και το Δασκαλιό, που παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα από την Κέρο στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων

Πολιτισμός / Τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα από την Κέρο στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων

Η έρευνα και η μελέτη των ευρημάτων αποδεικνύουν την ιδιαίτερη σημασία της πρωτοκυκλαδικής αυτής θέσης, ειδικά σε ό,τι αφορά τις απαρχές της αστικοποίησης και τα θαλάσσια δίκτυα διακίνησης πρώτων υλών και αγαθών στο Αιγαίο.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το ΕΚΠΑ και η Αθήνα: Οι πρώτοι καθηγητές, οι πρώτοι φοιτητές, η πρώτη κατάληψη

Ιστορία μιας πόλης / Το ΕΚΠΑ και η Αθήνα: Οι πρώτοι καθηγητές, οι πρώτοι φοιτητές, η πρώτη κατάληψη

Κτίρια του βρίσκονται διάσπαρτα στην Αθήνα, στη Σόλωνος, στου Ζωγράφου και αλλού. Πολύβουοι τόποι, γεμάτοι ζωή, πεδίο μαχών, κέντρο παραγωγής και διάδοσης γνώσης. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τη Χάιδω Μπάρκουλα για την ιστορία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Λέλα Καραγιάννη: Η συγκλονιστική ιστορία της ηρωίδας - κατασκόπου της Εθνικής Αντίστασης

Ιστορία μιας πόλης / Λέλα Καραγιάννη: Η ηρωίδα-κατάσκοπος της Εθνικής Αντίστασης

Δρόμοι πήραν το όνομά της, προτομή της στέκεται στα Εξάρχεια, μετά θάνατον βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών, ντοκιμαντέρ περιστρέφονται γύρω από τη ζωή της. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ για τη Λέλα Καραγιάννη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ενοίκια στα ύψη, gentrification και ηχορύπανση: Η Ρώμη του Νέρωνα είχε όλα τα προβλήματα των σημερινών μητροπόλεων

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ενοίκια στα ύψη, gentrification και ηχορύπανση: Η Ρώμη του Νέρωνα είχε όλα τα προβλήματα των σημερινών μητροπόλεων

Παρότι η απόσταση που μας χωρίζει από την κλασική Ρώμη είναι τεράστια, τα αστικά προβλήματα που αντιμετώπισε μοιάζουν να επαναλαμβάνονται ανά τους αιώνες.
THE LIFO TEAM
Πεθαίνοντας στη Μυκηναϊκή Αττική: Το νεκροταφείο στο Κολικρέπι Σπάτων

Ιστορία μιας πόλης / Πεθαίνοντας στη Μυκηναϊκή Αττική: To νεκροταφείο στο Κολικρέπι Σπάτων

Πώς πέθαιναν οι άνθρωποι στη Μυκηναϊκή Αττική; Τι τιμές τους επεφύλασσαν οι συνάνθρωποί τους; Και τι συμπεράσματα προκύπτουν από τα ταφικά έθιμα στα περίχωρα της Αθήνας κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με την Νίκη Παπακωνσταντίνου για το προϊστορικό νεκροταφείο στο Κολικρέπι Αττικής.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ο βράχος, η θάλασσα και το τελεφερίκ στη Μονεμβασιά

Guest Editors / Ο βράχος, η θάλασσα και το τελεφερίκ στη Μονεμβασιά

Το σχέδιο για την εγκαθίδρυση τελεφερίκ εκπλήσσει καθώς φανερώνει μια μεταστροφή του υπουργείου Πολιτισμού από πολιτικές ήπιας παρέμβασης και χαμηλού φωτισμού τις οποίες ακολούθησε για δεκαετίες. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επέμβαση που έχει γίνει στον βράχο εδώ και πάνω από δύο αιώνες και ίσως τη μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ μετά την ανοικοδόμηση των τειχών.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΤΣΩΝΑΣ
Τι σήμαινε να είσαι ασθενής στο Αιγινήτειο στις αρχές του 20ου αιώνα;

Ιστορία μιας πόλης / Τι σήμαινε να είσαι ασθενής στο Αιγινήτειο στις αρχές του 20ού αιώνα;

Χάρη σε ένα κληροδότημα, ιδρύεται στις αρχές του 20ου αιώνα επί της Λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας ένα νοσοκομείο το οποίο στεγάζει την έδρα της Νευροψυχιατρικής του ΕΚΠΑ. Ένα νοσοκομείο του οποίου η σχέση με το Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και με τις κοινωνικές μεταβολές στην πόλη και στη χώρα είναι άρρηκτες. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά για την ιστορία του Αιγινητείου με την ιστορικό Δέσπω Κριτσωτάκη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αθηναϊκή οπερέτα: Ευρωπαϊκός αέρας και η μοντέρνα ζωή των αστών του Mεσοπολέμου

Ιστορία μιας πόλης / Αθηναϊκή οπερέτα: Ευρωπαϊκός αέρας στη ζωή των αστών του Mεσοπολέμου

Η οπερέτα στην Αθήνα ανθίζει και εξελίσσεται εν μέσω μεγάλων ιστορικών γεγονότων: Βαλκανικοί πόλεμοι, εθνικός διχασμός και αργότερα η Μικρασιατική Καταστροφή. Ήταν η οπερέτα μια διέξοδος για τους Αθηναίους της εποχής; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Αλέξανδρο Ευκλείδη για την ιστορία και τους μεγάλους σταθμούς της αθηναϊκής οπερέτας.
THE LIFO TEAM
Κωνσταντίνος Δοξιάδης: Ο πρωτοπόρος πολεοδόμος και η έρευνα του για τους κατοίκους της Αθήνας

Ιστορία μιας πόλης / Κωνσταντίνος Δοξιάδης: Ο πρωτοπόρος πολεοδόμος της Αθήνας

Πρωτοπορία, όραμα, κοσμοπολιτισμός: Τα υλικά με τα οποία ήταν φτιαγμένος ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την Μαριάννα Χαριτωνίδου για την δράση, την έρευνά του για τους κατοίκους της Αθήνας, την παρακαταθήκη του στην πόλη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ο διαβόητος αρχαιοκάπηλος Ρόμπιν Σάιμς και ο ελληνικός του σύνδεσμος

Ρεπορτάζ / Ο διαβόητος αρχαιοκάπηλος Ρόμπιν Σάιμς και ο ελληνικός του σύνδεσμος

Ποιος είναι ο διαβόητος Βρετανός λαθρέμπορος από την εταιρεία του οποίου ανακτήθηκαν πρόσφατα εκατοντάδες αρχαιότητες μετά από μακροχρόνια διεκδίκηση από το ελληνικό Δημόσιο;
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Σχέδια για τις Απόκριες του 1933 και τα έθιμα της Παλιάς Αθήνας

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Οι παληές αθηναϊκές Απόκρηες»: Πώς γιορτάζονταν πριν έναν αιώνα;

Μια σειρά από σχέδια που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Παναθήναια» σχετικά με τις Απόκριες και άρθρα από το περιοδικό «Μπουκέτο» για τα αποκριάτικα έθιμα της παλιάς Αθήνας.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Γίγαντες, Τρίτωνες και ένα ανάκτορο στην Αθήνα

Ιστορία μιας πόλης / Γίγαντες, Τρίτωνες και ένα ανάκτορο στην Αθήνα

Πού μπορούμε να δούμε το Ανάκτορο των Γιγάντων σε μια βόλτα μας στο κέντρο της πόλης και τι συμβολίζουν τα γλυπτά που υπάρχουν στο πρόπυλο; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον αρχαιολόγο Γιάννη Θεοχάρη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
ΠΕΑΝ: Όταν ανατινάχτηκαν τα γραφεία της φιλοναζιστικής ΕΣΠΟ στην οδό Γλάδστωνος

Ιστορία μιας πόλης / ΠΕΑΝ: Όταν ανατινάχτηκαν τα γραφεία της φιλοναζιστικής ΕΣΠΟ στην οδό Γλάδστωνος

Ποια ήταν η ολιγομελής ομάδα ΠΕΑΝ που έμεινε στην ιστορία για τις ριψοκίνδυνες δράσεις της ενάντια στους Ναζί; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Ευάνθη Χατζηβασιλείου για την Πανελλήνιο Ένωση Αγωνιζομένων Νέων.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Χαιρώνεια: Η μάχη που γέννησε τον σύγχρονο άνθρωπο

Ιστορία μιας πόλης / Χαιρώνεια: Η μάχη που γέννησε τον σύγχρονο άνθρωπο

Στις 2 Αυγούστου του 338 π.Χ. ο Φίλιππος Β’ οδηγεί τους Μακεδόνες σε μία μάχη η έκβαση της οποίας θα αλλάξει τον κόσμο. Τι σήμανε για τη Μακεδονία, την Αθήνα και τον ελλαδικό χώρο η Μάχη της Χαιρώνειας; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Παναγιώτη Ιωσήφ, συνεπιμελητή της έκθεσης που έχει ως θέμα την ιστορική μάχη και τρέχει αυτό το διάστημα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ανέκδοτες και σπάνιες εικόνες από την κατασκευή του Ηλεκτρικού στην Ομόνοια (πριν έναν αιώνα)

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ανέκδοτες και σπάνιες εικόνες από την κατασκευή του Ηλεκτρικού στην Ομόνοια, πριν από έναν αιώνα

Η LiFO, σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, θα παρουσιάσει μια σειρά από ανέκδοτα και σπάνια ντοκουμέντα για διάφορα θέματα από τη λαμπρή, ή και όχι τόσο, ιστορία του τόπου μας. Ξεκινάμε με τον ιστορικό σταθμό του Ηλεκτρικού στην Ομόνοια, που δεν ήταν πάντοτε υπόγειος.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Όταν ανέβηκε στην Αθήνα η οπερέτα «Χασίς»

Ιστορία μιας πόλης / Όταν ανέβηκε στην Αθήνα η οπερέτα «Χασίς»

Ποιοι κάνουν χρήση ναρκωτικών στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα στην Ελλάδα και ποιο είναι το κοινωνικό αποτύπωμα των ναρκωτικών στην Αθήνα της εποχής; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον ιστορικό και ερευνητή Κωστή Γκοτσίνα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ