Πρόσφατες έρευνες έδειξαν πως η ελληνική κοινωνία είναι πλέον ώριμη να δεχτεί την απαγόρευση του καπνίσματος σε χώρους δημόσιους, υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπου παίζουν ή γενικότερα βρίσκονται παιδιά, με 8 στους 10 πολίτες να παραδέχονται ότι νιώθουν οργή από την ντουμανιασμένη ατμόσφαιρα σε αυτούς τους χώρους και ότι τη θεωρούν ένδειξη έλλειψης πολιτισμού. Κάπως έτσι μπήκε στη ζωή μας το τετραψήφιο νούμερο 1142, μια τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών για τις παραβάσεις της αντικαπνιστικής νομοθεσίας αλλά και ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με τη διακοπή του καπνίσματος, τη βοήθεια που μπορούν να λάβουν σε αυτήν τους τη προσπάθεια και την ισχύουσα νομοθεσία για το τσιγάρο.

 

Από την πρώτη μέρα λειτουργίας της στις 19 Νοεμβρίου, η γραμμή 1142 ξεκίνησε να δέχεται βροχή κλήσεων που μέσα στο πρώτο τριήμερο παρουσίασε γεωμετρική αύξηση, με καταγγελίες για παραβάσεις να αναφέρονται σχεδόν στο 1/3 των κλήσεων. Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Υγείας, τις τρεις πρώτες μέρες λειτουργίας της η γραμμή δέχτηκε 1.045 κλήσεις, εκ των οποίων οι 274 ήταν για καταγγελίες (26,22%), οι 144 για αιτήματα βοήθειας για τη διακοπή του καπνίσματος (13,78%), οι 322 για γενικές πληροφορίες σχετικά με τον αντικαπνιστικό νόμο (30,81%), οι 196 δεν ολοκληρώθηκαν (18,76%), σε 57 έκλεισε η γραμμή προτού ξεκινήσει η συνομιλία με εκπρόσωπο (5,45%) και οι υπόλοιπες 52 δεν ήταν τίποτε από τα παραπάνω (4,98%).

 

Σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας της γραμμής, για την προστασία από φαρσέρ ή κακόβουλα «καρφώματα», οι καταγγελίες γίνονται επώνυμα, με τον πολίτη που κάνει την καταγγελία να δίνει το ονοματεπώνυμό του, το τηλέφωνό του και ό,τι άλλο του ζητηθεί, ενώ ενημερώνεται ότι η συνομιλία του ενδέχεται να καταγραφεί.

 

Η γραμμή δέχτηκε περισσότερες από 200 κλήσεις την πρώτη ημέρα λειτουργίας της, γεγονός που φανερώνει ότι η ελληνική κοινωνία, εκτός από ωριμότητα, διαθέτει και αντανακλαστικά. Τη δεύτερη ημέρα οι κλήσεις έγιναν 347, εκ των οποίων οι 87 αφορούσαν καταγγελίες για το κάπνισμα και άλλες 55 αιτήματα βοήθειας για τη διακοπή του καπνίσματος. Την τρίτη ημέρα η γραμμή δέχτηκε 463 κλήσεις – ο αριθμός τους αυξανόταν κατά 100 και πλέον από μέρα σε μέρα. Από αυτές, οι 129 ήταν καταγγελίες (27,86%, το μεγαλύτερο ποσοστό στο τριήμερο), 67 αφορούσαν αιτήματα βοήθειας για διακοπή του καπνίσματος (14,47%), 148 ζητούσαν γενικές πληροφορίες για τον αντικαπνιστικό νόμο (31,97%), 75 κλήσεις δεν ολοκληρώθηκαν (16,20%), σε 23 έκλεισε η γραμμή πριν ξεκινήσει η συνομιλία με εκπρόσωπο (4,97%) και οι υπόλοιπες 21 δεν αφορούσαν κάτι από τα παραπάνω (4,53%).

 

Σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας της γραμμής, για την προστασία από φαρσέρ ή κακόβουλα «καρφώματα», οι καταγγελίες γίνονται επώνυμα, με τον πολίτη που κάνει την καταγγελία να δίνει το ονοματεπώνυμό του, το τηλέφωνό του και ό,τι άλλο του ζητηθεί, ενώ ενημερώνεται ότι η συνομιλία του ενδέχεται να καταγραφεί. Ενδιαφέρον θα είναι να δει κανείς τι θα γίνει στη γραμμή 1142 την Πρωταπριλιά, ημέρα που παραδοσιακά λέμε ψέματα – ακόμα και οι εφημερίδες δημοσιεύουν ψέματα!


Τα στοιχεία που συγκεντρώνει η γραμμή 1142 δεν αραχνιάζουν σε κάποια συρτάρια. Αξιοποιούνται από μεικτά κλιμάκια επιθεωρητών-ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και στελεχών της ΕΛ.ΑΣ. που κάνουν ελέγχους για την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου σε όλη την επικράτεια, υλοποιώντας ειδικό πρόγραμμα ελεγκτικής δράσης. Οι έλεγχοι στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος έδειξαν ότι, παρά τα μεμονωμένα «αντάρτικα» κάποιων καταστηματαρχών, ο κόσμος αγκαλιάζει την προσπάθεια διακοπής του καπνίσματος και δείχνει να σέβεται τη νομοθεσία. Έτσι, στους πρώτους ελέγχους σε 97 καταστήματα δεν καταγράφηκε καμία παράβαση σε ένα ποσοστό 68%.

 

Συγκεκριμένα, καπνίζοντες βρέθηκαν μόλις στο 15% του συνόλου των ελεγχθέντων καταστημάτων, δηλαδή τα «άκαπνα» μαγαζιά άγγιξαν το 85%, ένα πολύ υψηλό ποσοστό που δείχνει ότι η κοινωνία είναι έτοιμη να γυρίσει σελίδα, να διεκδικήσει αλλά και να προστατέψει τη δημόσια υγεία και την κοινωνική ευεξία. Σύμφωνα με τον διοικητή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, Άγγελο Μπίνη, τη δεύτερη ημέρα των ελέγχων στην περιοχή της Νέας Σμύρνης επιθεωρήθηκαν 10 καταστήματα και καταγράφηκαν παραβάσεις σε 3 από αυτά. Σε κάθε περίπτωση επιβλήθηκε πρόστιμο 500 ευρώ στους υπεύθυνους-ιδιοκτήτες αλλά και πρόστιμο 100 ευρώ στους 3 θαμώνες που κάπνιζαν. Την τρίτη ημέρα στην περιοχή του Κολωνακίου ελέγχθηκαν 10 καταστήματα και διαπιστώθηκαν παραβάσεις σε 3, στα οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 500 ευρώ για έλλειψη σήμανσης απαγόρευσης καπνίσματος, μη λήψη λοιπών μέτρων αποτροπής (απομάκρυνση σταχτοδοχείων) και κάπνισμα σε εξωτερικούς χώρους εκτός προδιαγραφών. Την τέταρτη ημέρα πραγματοποιηθήκαν έλεγχοι στο κέντρο της Αθήνας (πλατεία Αγίας Ειρήνης και Μοναστηράκι), όπως και στις Σέρρες και τη Λάρισα. Στην πλατεία Αγίας Ειρήνης ελέγχθηκαν συνολικά 11 καταστήματα κατά τις μεσημεριανές ώρες. Επιβλήθηκαν 2 πρόστιμα των 500 ευρώ για έλλειψη σήμανσης απαγόρευσης του καπνίσματος. Όλοι οι εξωτερικοί χώροι τηρούσαν τις προϋποθέσεις του νόμου! Στο Μοναστηράκι ελέγχθηκαν 10 καταστήματα και διαπιστώθηκαν σε 3 εξ αυτών παραβάσεις σχετικές με το Βιβλίο Αναφοράς Καπνίσματος, την ύπαρξη σταχτοδοχείων και την έλλειψη ή ελλιπή σήμανση απαγόρευσης του καπνίσματος. Εκτός Αθηνών, στις Σέρρες, έγινε έλεγχος σε 8 καταστήματα. Σε 4 επιβλήθηκε πρόστιμο 500 ευρώ, καθώς εντοπίστηκαν τασάκια με αποτσίγαρα στους εξωτερικούς χώρους οι οποίοι ήταν περίκλειστοι, με παραπετάσματα και σκέπαστρο. Σε μία ακόμα περίπτωση επιβλήθηκε πρόστιμο 4.000 ευρώ λόγω υποτροπής, καθώς είχε επιβάλει πρόστιμο σε προηγούμενο έλεγχο η ΕΛ.ΑΣ.

 

Σχολιάζοντας τα τεκταινόμενα, ο υπουργός Υγείας, Βασίλης Κικίλιας, τονίζει: «Αυτήν τη φορά θα τα καταφέρουμε, γιατί η κοινωνία είναι ώριμη να το δεχτεί, γιατί έχουμε όλα τα ατού στα χέρια μας, γιατί έχουμε και τη συνδρομή της αστυνομίας».

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO