Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Η Τζένη Μαστοράκη αφηγείται τη ζωή της στη LIFO

Ποιήτρια, μεταφράστρια, γεννήθηκε στου Ζωγράφου και μένει στην Κυψέλη. Της λείπουν περισσότερες αδέσποτες γάτες από τη γειτονιά της.
Αγαπάω την Αθήνα έτσι όπως είναι. Καμιά φορά, τον Δεκαπενταύγουστο ας πούμε, γίνεται η πιο όμορφη πόλη του κόσμου. Μόνο ένα της λείπει για να γίνει τέλεια: μερικές αδέσποτες γάτες εδώ γύρω στην Κυψέλη. Φωτο: Σπύρος Στάβερης/LIFO

Εδώ και κάτι μήνες μένω στην Κυψέλη, αλλά γεννήθηκα (το 1949) και μισομεγάλωσα (ως το 1959) στου Ζωγράφου. Ήταν ένας τόπος πολύ μακριά από το «πάω κάτω στην Αθήνα» (που έλεγαν οι Ζωγραφιώτες), και είχε κυρίες με ταγιέρ και καπέλα, ένα μεγάλο ρέμα με γεφυράκια και μια λεωφόρο με κυπαρίσσια.

 

Τα «παρίσια» ήταν η πρώτη λέξη που ξεστόμισα στη ζωή μου, και τα 'δειξα και με το δάχτυλο. Έκλαιγα σπαραχτικά όταν μ' έβγαζαν βόλτα στη λεωφόρο με το καροτσάκι μου, και μάλλον είχα αναγκαστεί να τους εξηγήσω επιτέλους τι έφταιγε. Μου την έλεγαν συχνά όλη αυτή την ιστορία, και την έβρισκαν πολύ αστεία. Εγώ πάλι, καθόλου. Ούτε μικρή, ούτε κι όταν μεγάλωσα. Το σημαντικό είναι όμως ότι, μετά από εκείνη την πρώτη λέξη, συνεννοηθήκαμε επιτέλους κι άλλαξε το δρομολόγιο.

 

• Όλες μου οι παιδικές και οι εφηβικές αναμνήσεις είναι θεάματα και ραδιόφωνο. Στη δεκαετία του '50 ακούγαμε οικογενειακώς τις «Περιπέτειες του Τζόνι Γκρηκ» με τον Λιάκο Χριστογιαννόπουλο. Αργότερα, με το τρανζιστοράκι στο μαξιλάρι, άκουγα τα θέατρα της Δευτέρας, της Τετάρτης, της Κυριακής, και τους πειρατικούς σταθμούς της δεκαετίας του '60.

 

Είδα αμέτρητες ταινίες, κυρίως στα θερινά σινεμά, ερωτεύτηκα ό,τι ήτανε να ερωτευτώ (στο δημοτικό τον Ζεράρ Φιλίπ, στο γυμνάσιο τον Στιβ ΜακΚουίν), και πάντα περίμενα πώς και τι την πανηγυρική επίσκεψη στο Γκριν Παρκ μια φορά κάθε καλοκαίρι (για τους ταχυδακτυλουργούς και για το παγωτό «σπέσιαλ»).

 

Μεγάλωσα μέσα σε μια οικογένεια γεμάτη θυσίες. Θυσίες κυριολεκτικές, ηρωικές και μεγάλες, που ήταν όμως και συνηθισμένες σε άλλες εποχές. Εγώ δεν χρειάστηκε να θυσιάσω τίποτα. Ήμουν τυχερή, προπάντων για έναν λόγο: είναι αφόρητη για τους άλλους η πίκρα των «θυσιασμένων».

 

• Στο θέατρο είδα εκείνα τα πρώτα χρόνια τις μεγάλες αγάπες της μάνας μου, τη Λαμπέτη, τον Χορν και την Αντιγόνη Βαλάκου. Είδα κι ένα Όνειρο Θερινής Νυκτός στην καρδιά του τότε Βασιλικού Κήπου, κι ένα σωρό επιθεωρήσεις. Δεν θυμάμαι ούτε ένα νούμερο, ούτε έναν ηθοποιό, μόνο τα φτερά και τις τουαλέτες.

 

Σαν χτες θυμάμαι, ωστόσο, τα μπουλούκια που πετυχαίναμε στις καλοκαιρινές διακοπές: τον Ζαζά να παίζει Γκόλφω στα Μέθανα του 1957 (ξέρω ακόμα δυο τρεις έμμετρες ατάκες του, που τις λέγαμε και τις ξαναλέγαμε χρόνια ολόκληρα με τον αδερφό μου), και στη Νέα Αρτάκη της Εύβοιας, αρχές της δεκαετίας του '60, τον θίασο Μιχάλα. Στα έργα που έπαιξαν μέσα σε μια βδομάδα υπήρχε πάντα κι ένας κακός, και η πρωταγωνίστρια τού έλεγε κάθε τρεις και λίγο: «Πάψε, Τέρας της Κολάσεως!»

 

• Γύρω στο 1964 άρχισα να σέρνω τη μαμά μου στο Θέατρο Τέχνης (λέω «να σέρνω», γιατί μέχρι τα δεκαοχτώ μου δεν μ' άφησε να πάω πουθενά χωρίς αυτήν). Στο τέλος κάθε παράστασης ρίχναμε κι από έναν γερό καβγά για τα «ακαταλαβίστικα» που μ' αρέσανε.

 

Την όποια σχέση έχω σήμερα με το θέατρο τη χρωστάω σ' εκείνη τη μυθική παράσταση της Δολοφονίας του Μαρά, το 1966 (και στον καβγά που επακολούθησε - μόνο που εκεί έφταιγαν, επιπλέον, οι κραυγές «Ανταρσία-Συνουσία»).

 

• Το σπίτι μου ήταν αυστηρό και συντηρητικό, αλλά και παραμυθιάρικο, γεμάτο δεισιδαιμονίες και ψευτιές. Έζησα από αγκαλιά σε αγκαλιά. Όλη μου η δύναμη είναι η αγάπη που πήρα από τους δικούς μου.

 

• Στα παιδικά μου χρόνια βάρυνε αφάνταστα ο θάνατος του παππού μου. Μέναμε όλοι μαζί στο ίδιο σπίτι, κι ήταν η πρώτη ορφάνια της ζωής μου. Ήταν κι η πρώτη φορά που είδα μαυροντυμένη την πεντάμορφη μαμά μου και τρόμαξα.

 

• Μικρή, χοντρούλα και άγαρμπη, στα πιο κρυφά μου όνειρα ήθελα να γίνω μπαλαρίνα. Αυτό το είχα εξομολογηθεί μόνο σ' έναν αγαπημένο θείο, που, εκτός από μυστικοσύμβουλός μου, ήτανε και καπετάνιος, κι έτσι μου έφερε κάποτε από την Αμερική κάτι ωραιότατες πουέντ, ροζ σατέν - για να μου φύγει ο καημός. Δεν έγινα ποτέ μπαλαρίνα: οι ροζ πουέντ, που τις έχω ακόμα, αποδείχτηκαν δυο νούμερα μικρότερες.

 

Η μετάφραση είναι ένα βίαιο άθλημα. Δοκιμάζεις τα όρια των ελληνικών σου, τα όρια της υπομονής σου, τα όρια της αντοχής του πρωτότυπου κειμένου, παλεύεις για μιαν άπιαστη κυριαρχία, κι ωστόσο μόνο ευγνωμοσύνη νιώθεις όταν υποτάσσεσαι. Το πιο σημαντικό σε μια μετάφραση είναι ο χρόνος.

 

• Το πιο σημαντικό ανάγνωσμα της ζωής μου ήταν ο Δράκουλας του Μπραμ Στόουκερ. Μου τον χάρισε ο αδερφός μου όταν ήμουνα δώδεκα χρόνων, επειδή δεν μπορούσα να δω την «ακατάλληλη» ταινία με τον Κρίστοφερ Λι. Μετά τους δράκους των παραμυθιών, που τους είχα και αδυναμία, γνώρισα την ηδονή του πραγματικού τρόμου. Γνώρισα όμως και την αγωνία του νυχτερινού εφιάλτη και την παρηγοριά από τα αγαπημένα χέρια που μου σταύρωναν το μαξιλάρι μου.

 

• Η μετάφραση είναι ένα βίαιο άθλημα. Δοκιμάζεις τα όρια των ελληνικών σου, τα όρια της υπομονής σου, τα όρια της αντοχής του πρωτότυπου κειμένου, παλεύεις για μιαν άπιαστη κυριαρχία, κι ωστόσο μόνο ευγνωμοσύνη νιώθεις όταν υποτάσσεσαι. Το πιο σημαντικό σε μια μετάφραση είναι ο χρόνος.

 

Ο χρόνος που διαβάζεις και ξαναδιαβάζεις το τελειωμένο, το δικό σου κείμενο, ώσπου να κρυώσει εντελώς, ώσπου να πάψει να σου αρέσει ο εαυτός σου, ώσπου να πάψεις να θεωρείς φυσιολογικά αυτά που έχεις γράψει, ώσπου να αμφισβητήσεις ακόμα και τις καλύτερες λύσεις σου, ώσπου να μη μείνει τίποτα όρθιο. Είναι η ωραιότερη φάση της δουλειάς αυτή η καταστροφή που περιγράφω.

 

• Μ' αρέσει να βλέπω αμερικάνικες σειρές. Έχω εμπεδώσει ως την παρακμή τους το Boston Legal, το Lost, το Grey's Anatomy, τις Desperate Housewives, το NCIS και όλα τα CSI - όπου γης.

 

• Αυτές τις μέρες φυλλομετράω έναν τόμο με κόμικς του Τζόνι Χαρτ, The best of the wizard of Id. Είναι μια σειρά που την υπεραγαπούσα εκεί γύρω στα είκοσί μου, αλλά είχα ελάχιστα βιβλιαράκια της, και τώρα που επανεκδίδονται παλιμπαιδίζω. Ο τριπίθαμος βασιλιάς λέει από το μπαλκόνι στο εξαθλιωμένο πλήθος: «Και μην ξεχνάτε τον Χρυσό Κανόνα». Ένας από κάτω ψιθυρίζει: «Τι θα πει αυτό;». «Όποιος έχει τον Χρυσό, φτιάχνει τους Κανόνες» του εξηγεί ένας άλλος.

 

• Ένιωσα πολύ περήφανη για τον εαυτό μου λίγους μήνες πριν, όταν κατάφερα επιτέλους, ύστερα από ατελείωτες αναβολές, να διαβάσω (και να καταλάβω μέσες-άκρες) τέσσερις σελίδες με «οδηγίες χρήσεως» για τον καινούργιο μου τηλεφωνητή.

 

• Νομίζω πως είμαι ένα σχιζοφρενικό κράμα των δύο γυναικών που καθόρισαν τη ζωή μου. Σαν τη γιαγιά μου, χαχανίζω εύκολα και διακωμωδώ τα πάντα. Αλλά, σαν τη μάνα μου, είμαι απόλυτη και ασπρόμαυρη. Κλαίω με αληθινά δάκρυα κάθε φορά που γελάω - σαν τη γιαγιά μου. Αλλά δεν μπορώ να κλάψω στα σοβαρά - ακριβώς σαν τη μάνα μου. Έχει κι άλλα ο κατάλογος. Μη σας κουράζω όμως.Ακόμα και να μπορούσα να γυρίσω πίσω τον χρόνο, δεν θ' άλλαζα τίποτα απ' τη ζωή μου. Είμαι και πολύ πεισματάρα. Επίσης σαν τη μάνα μου.

 

• Μεγάλωσα μέσα σε μια οικογένεια γεμάτη θυσίες. Θυσίες κυριολεκτικές, ηρωικές και μεγάλες, που ήταν όμως και συνηθισμένες σε άλλες εποχές. Εγώ δεν χρειάστηκε να θυσιάσω τίποτα. Ήμουν τυχερή, προπάντων για έναν λόγο: είναι αφόρητη για τους άλλους η πίκρα των «θυσιασμένων».

 

• Αγαπάω την Αθήνα έτσι όπως είναι. Καμιά φορά, τον Δεκαπενταύγουστο ας πούμε, γίνεται η πιο όμορφη πόλη του κόσμου. Μόνο ένα της λείπει για να γίνει τέλεια: μερικές αδέσποτες γάτες εδώ γύρω στην Κυψέλη.

 

Η Μερόπη Κοκκίνη γεννήθηκε στην Κύπρο. Άρχισε να δημοσιογραφεί στο περιοδικό «01». Ανήκει στην συντακτική ομάδα της LIFO.
Email: [email protected]

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι ετοιμάζουν οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι τους προσεχείς μήνες;
Ένα φθινόπωρο γεμάτο βιβλία
Ο Χρίστος Κυθρεώτης έγραψε ένα από τα πιο απολαυστικά μυθιστορήματα των τελευταίων ετών
Στο «Εκεί που ζούμε» ο ήρωάς του, ο Αντώνης, ετοιμάζεται στα 35 του να κάνει ένα καινούργιο ξεκίνημα στο εξωτερικό και νιώθει ότι είναι η τελευταία φορά που θα είναι νέος
Να γιατί λατρεύουμε τη μυρωδιά των παλιών βιβλίων
Δύο ακαδημαϊκοί βρήκαν εκείνα τα στοιχεία που μας συνδέουν τόσο πολύ με τη συγκεκριμένη μυρωδιά
Ο Γιάννης Παλαβός γράφει διηγήματα γιατί έχει ανάγκη να εκτεθεί
Ο συγγραφέας των διηγημάτων «Το παιδί» και «Αστείο» δεν θα επιχειρήσει να γράψει μυθιστόρημα γιατί δεν του ταιριάζει από άποψη ιδιοσυγκρασίας
Christie's: Σε δημοπρασία δεκάδες επιστολές του Μαρσέλ Προυστ
Δημοπρατούνται στο Παρίσι δεκάδες επιστολές του Μαρσέλ Προυστ από τον οίκο Christie's

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σαρίτα Χαΐμ: «Όταν περιμένω την έμπνευση, εκείνη με περιφρονεί»
Με το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο «Η αδελφή μου», η συγγραφέας εστιάζει εκ νέου στο κουκούλι της οικογένειας, δηλώνοντας ότι έχει εμμονή με την αυθεντικότητα των χαρακτήρων της
Τι βιβλίο να σου πάρω φέτος τα Χριστούγεννα;
Η ομάδα της LIFO επιλέγει βιβλία για δώρα ανάλογα με τα γούστα του καθενός.
Στο ΕΑΤ-ΕΣΑ, Μια μαρτυρία για τα χρόνια της δικτατορίας
'Ενα βιβλίο του Γιάννη Σεργόπουλου
«Σαββατογεννημένη»: Επανακυκλοφορεί το εξαντλημένο αριστούργημα της Μαλβίνας Κάραλη
Δεκαπέντε χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση και εμπλουτισμένο με ακυκλοφόρητα κείμενα, το βιβλίο αυτό είναι το κρυπτικό ημερολόγιο ενός υπέροχου και μαύρου κοριτσιού, που έφυγε νωρίς.
H ιδιωτική ζωή του Μιχαήλ Άγγελου και η queer υποκουλτούρα της αναγεννησιακής Ρώμης
Ένα νέο βιβλίο επιφανούς μελετητή της ζωής και του έργου του Μικελάντζελο, επικεντρώνεται στα ώριμα χρόνια του στη Ρώμη και αναφέρεται στην ιδιότυπη για την εποχή ιδιωτική ζωή του και στην οικογένεια που είχε στήσει με τους στενούς φίλους του.
H περφόρμανς στην Ελλάδα ανάμεσα στα χρόνια 1968-1986
Ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα ρίχνει φως στην ιστορία των εικαστικών παραστάσεων που τοποθέτησαν το ανθρώπινο σώμα στο κέντρο της δράσης.
Το ασυναγώνιστο, μαγικό σύμπαν του Μπρούνο Σουλτς
Ολόκληρο το έργο του αξεπέραστου Πολωνοεβραίου Μπρούνο Σουλτς, ενός από τους σπουδαιότερους συγγραφείς που υπήρξαν ποτέ για τον Σίνγκερ και «ανυπέρβλητη ιδιοφυΐα» για την Τοκάρτσουκ, έρχεται επιτέλους στο φως με «Άπαντα τα πεζά» από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Μένης Κουμανταρέας: «Θα ήθελα να με θυμούνται σαν έναν άνθρωπο που δεν υπήρξε ποτέ άδικος»
Mια βαθιά και ειλικρινής συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα που πέθανε σαν σήμερα το 2014 στον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο
«Θύελλα»: Ο Τζέιμς Ελρόι επιστρέφει στο Λος Άντζελες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου
Διαβάστε αποκλειστικά ένα απόσπασμα από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Αμερικανού συγγραφέα της «Μαύρης Ντάλιας» και του «Λος Άντζελες Εμπιστευτικό», που συνεχίζει τη χαρτογράφηση της διαφθοράς και της εξουσίας, χρησιμοποιώντας τη λογοτεχνία ως όχημα για την εξερεύνηση του συλλογικού τραύματος.
Η νέα εκδοτική κίνηση μέσα από 57 τίτλους για όλα τα γούστα
Μια λίστα με νέες εκδόσεις που θα σας χρησιμεύσει για τα δώρα των γιορτών
Οι υπέροχοι, απαίσιοι άντρες του Ντέβιντ Φόστερ Ουάλας
Αποκλειστική προδημοσίευση από το βιβλίο του Ντέιβιντ Φόστερ Ουάλας «Σύντομες συνεντεύξεις με απαίσιους άντρες» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδόσεις Κριτική) που κυκλοφορεί στις 5 Δεκεμβρίου.
«Η Τρίτη Ρώμη»: Στο νέο του βιβλίο ο Αλέξανδρος Μασσαβέτας ερευνά τη γεωπολιτική της Ρωσικής Εκκλησίας
Πώς η Ρωσία χρησιμοποιεί τη θρησκεία ως γεωπολιτικό όπλο, τόσο στο εξωτερικό ‒και ιδίως στην Ελλάδα‒ όσο και στο εσωτερικό.
Μαργαρίτα Καραπάνου: «Αισθάνομαι ότι ο κόσμος είναι πια χωρίς συμπόνια»
Μια συγκλονιστική συνέντευξη της μεγάλης Ελληνίδας συγγραφέως, που πέθανε σαν σήμερα το 2008
Δημήτρης Κίτσος: «Θυμάμαι που τάιζα τα άλογα ζάχαρη»
Ο νεαρός ηθοποιός διαβάζει το ποίημα του Τσαρλς Μπουκόφσκι «Πάγος για τους αετούς»
Ευφροσύνη Δοξιάδη: «Η καθημερινότητά μας, αγαπητέ, σπάνια αγγίζει την τελειότητα»
Με αφορμή την αγγλική έκδοση των «Πορτρέτων του Φαγιούμ» από τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, η εικαστικός, ερευνήτρια και συγγραφέας του μνημειώδους αυτού έργου μάς μιλά για τέχνη, ποίηση, ιστορία αλλά και για καταστάσεις «ροκ», καταθέτοντας μνήμες κι εμπειρίες μιας πολύ ιδιαίτερης ζωής.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή