ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΛΙΓΕΣ ημέρες, σε ένα εστιατόριο από αυτά που διαθέτουν τεράστιες οθόνες υψηλής ευκρίνειας για να μπορούν οι πελάτες του να βλέπουν αθλητικούς αγώνες, μια μεγάλη παρέα έτρωγε, συζητούσε και περίμενε να ξεκινήσει ένας αγώνας στο Άμπου Ντάμπι – αργούσε ακόμα.
Ως τότε η τηλεόραση ήταν συντονισμένη σε ένα ειδησεογραφικό κανάλι το οποίο έδειχνε εικόνες από τη διαλυμένη Γάζα – ο δημοσιογράφος περιέγραφε σκηνές φρίκης που μετέδιδαν ανταποκριτές μεγάλων διεθνών μέσων, στην οθόνη εμφανίζονταν πτώματα τυλιγμένα σε λευκά σεντόνια, γυναίκες πλάι τους έκλαιγαν και εκστόμιζαν οργισμένα λόγια ανάμεσα σε συντρίμμια που είχε αφήσει ένας ακόμα βομβαρδισμός του ισραηλινού στρατού. Οι θαμώνες, ανάμεσα σε συζητήσεις για την ομάδα τους και φαγητό, έριχναν κλεφτές ματιές, κάποιων τα βλέμματα στέκονταν περισσότερο στο τραγικό θέαμα, κάποιοι άλλοι, λες και ήταν εξοικειωμένοι με τέτοιες εικόνες, συνέχιζαν αυτό που έκαναν σαν να μην τους έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Έμοιαζε να το έχουν συνηθίσει.
Δεν έχει σημασία αν ένα τραγικό γεγονός συμβαίνει κοντά ή μακριά από την γειτονιά μας, μέσα σε ελάχιστο χρόνο οι εικόνες του είναι παντού εξαιτίας των μέσων ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων. Μπαίνουν στα σπίτια μας, στις δουλειές μας, στους χώρους όπου βρισκόμαστε κάθε φορά, τις βλέπουμε όπου στρέφουμε το βλέμμα μας.
Συνηθίζονται οι μαζικοί θάνατοι άραγε; Ιδιαίτερα αυτοί που ξεπερνάνε τα όρια της βαρβαρότητας και δεν βρίσκουμε τις κατάλληλες λέξεις για να τους χαρακτηρίσουμε; Οι θάνατοι μωρών και παιδιών που είχαν την ατυχία να γεννηθούν στη Λωρίδα της Γάζας· οι μαζικοί άγριοι θάνατοι νέων παιδιών που συμμετείχαν σε μια γιορτή στο Ισραήλ· οι θάνατοι από τους βομβαρδισμούς των Ρώσων εισβολέων σε ένα νοσοκομείο στην Ουκρανία· οι θάνατοι από τους πολέμους που κάθε φορά είναι, ή νομίζουμε ότι είναι, πιο άγριοι από τους προηγούμενους. Φαίνεται ότι αυτό συμβαίνει στην εποχή μας, η οποία διαφέρει από κάθε άλλη εποχή πολέμων γιατί η τεχνολογία φέρνει σε ελάχιστο χρόνο τον θάνατο στις οθόνες μας. Μεταδίδεται πια ελάχιστα λεπτά από τη στιγμή που συμβαίνει, αναπαράγεται και κοινοποιείται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα σε ολοένα περισσότερους ανθρώπους.
Δεν έχει σημασία αν ένα τραγικό γεγονός συμβαίνει κοντά ή μακριά από την γειτονιά μας, μέσα σε ελάχιστο χρόνο οι εικόνες του είναι παντού εξαιτίας των μέσων ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων. Μπαίνουν στα σπίτια μας, στις δουλειές μας, στους χώρους όπου βρισκόμαστε κάθε φορά, τις βλέπουμε όπου στρέφουμε το βλέμμα μας. Kυρίως μπαίνουν στο μυαλό μας και επηρεάζουν τη συνείδησή μας, τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα, την οπτική μας. Εδώ και χρόνια (περισσότερα από τρία), από τότε που άρχισε ο πόλεμος στην Ουκρανία έως πρόσφατα, που η φρίκη έχει μεταφερθεί πιο κοντά μας, στην πολύπαθη Γάζα, οι μικρές ή μεγάλες οθόνες μεταφέρουν συνεχώς μπροστά μας ιστορίες φρίκης που προέρχονται από πολέμους.
Αυτές που προέρχονται από τη Γάζα είναι πιο έντονες, μας απασχολούν περισσότερο, προκαλούν πολύ πιο έντονα συναισθήματα επειδή είναι ένας πόλεμος που αποκτά ολοένα περισσότερο χαρακτηριστικά μιας γενοκτονίας. Λίγα εικοσιτετράωρα πριν είδαμε στις οθόνες μας, τυλιγμένα σε λευκά σεντόνια, εννιά πτώματα που από το μέγεθός τους ήταν φανερό ότι ήταν μικρών παιδιών.
Το επιβεβαίωσαν οι πληροφορίες που συνόδευαν τις φωτογραφίες που είδαμε: ήταν θύματα ενός πρόσφατου βομβαρδισμού του ισραηλινού στρατού στον οποίο έχασαν τις ζωές τους εννέα από τα δέκα παιδιά μιας οικογένειας, ενώ ο πατέρας τραυματίστηκε πολύ σοβαρά.
Τα πτώματα των παιδιών τα είδε η μητέρα τους να μεταφέρονται στο νοσοκομείο Αλ-Τάχριρ, όπου η ίδια εργάζεται ως παιδίατρος, προσπαθώντας να σώσει άλλα παιδιά. Έφεραν στο νοσοκομείο νεκρά τα εννιά από τα δέκα παιδιά της, και τα είδε εκεί. Λίγες μέρες αργότερα βομβαρδίστηκε, στη Γάζα πάλι, ένα σχολείο – τουλάχιστον τριάντα ήταν τα θύματα, κάποια από αυτά παιδιά.
Το γεγονότα αυτά αντικειμενικά συνιστούν μια μεγάλη τραγωδία, είναι ασύλληπτα, πρωτοφανή, ανείπωτα, δεν είναι εύκολο να τα χωρέσει ο ανθρώπινος νους, χρειάζεται τεράστια δύναμη και αντοχές για να συνειδητοποιήσουμε ότι συνέβησαν. Και όμως, μετά από καιρό θα αποτελούν παρελθόν, θα ξεπεραστούν από τα νέα γεγονότα, μια νέα βαρβαρότητα, απ’ όπου κι αν έρθει, θα τα μετατρέψει σε ιστορίες που συνέβησαν και τελείωσαν, και αυτόματα θα μειωθεί η ένταση των συναισθημάτων που μας προκαλούν. Το ίδιο συνέβη με τη δολοφονία 1.200 νέων κυρίως ανθρώπων στο Ισραήλ από τη Χαμάς, με τους βιασμούς, τις απαγωγές, και λίγο νωρίτερα με τις δολοφονίες αμάχων –ανάμεσά τους και παιδιά– στην Ουκρανία.
Το να αφήνουμε να περάσουν στη λήθη τέτοιες ιστορίες είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί. Και θα συνεχίσει να συμβαίνει κάθε φορά που θα επιχειρούμε να αλλάξουμε κανάλι, όταν βλέπουμε στην οθόνη μας μια νέα βαρβαρότητα.
