ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ, είναι πολλές οι φορές που φίλοι και φίλες εξέφρασαν την επιθυμία να είχαν μάθει να φροντίζουν τον εαυτό τους νωρίτερα. Η εξάρτηση απ’ το ταπεράκι και ο δεσμός με το ντελίβερι προκαλεί μια μορφή ψυχικής κόπωσης. Το να μάθεις να στήνεις μια κουζίνα βάσει των πόρων σου, του γούστου σου και του lifestyle που ακολουθείς είναι μια δεξιότητα με σημασία ισάξια με εκείνη των ίδιων των σπουδών. Είναι κάτι που μπορεί να βελτιώσει τη ζωή σου σε όποια χώρα και να μένεις, όσα χρήματα κι αν έχεις, ό,τι δουλειά κι αν κάνεις.
Σε αυτό το κείμενο θα μοιραστώ κάποια tips απ’ όσα έχω συγκεντρώσει σε βάθος χρόνου.
Τα μπετά της κουζίνας
Σκεύη
Το φοιτητικό φουρνάκι με τα δύο μάτια αρκεί. Ένας φούρνος μικροκυμάτων βοηθά, αλλά δεν είναι απαραίτητος. Το τηγάνι χρειάζεται να είναι μεγαλύτερο από ατομικό για τις φορές που θα βρεθεί κόσμος στο σπίτι. Οι κατσαρόλες χρειάζεται να έχουν καπάκι για να μπορέσεις να μαγειρέψεις ένα εύρος φαγητών που βασίζονται στην εσωτερική θερμότητα του σκεύους. Σκέψου κρέας με πατάτες ή σκέτο ρύζι.
Το πώς τρέφεσαι, με τι, γιατί, το τι αγοράζεις, το πώς και πού διαθέτεις χρήματα είναι ζητήματα που αργά ή γρήγορα θα συνδεθούν με την πολιτική σου ταυτότητα, τη στάση σου απέναντι στην οικονομία και το τι είναι σημαντικό για σένα. Δεν είναι απαραίτητο να μαγειρεύεις και να ψωνίζεις, αλλά είναι απαραίτητο να ξέρεις να μαγειρεύεις και να ψωνίζεις.
Χρειάζεσαι μια απλή ξύλινη κουτάλα για ν’ ανακατεύεις το φαγητό. Τα κουταλοπίρουνα γδέρνουν το εσωτερικό του σκεύους. Ένα φθηνό χτυπητήρι καφέ είναι χρήσιμο για μείγμα ομελέτας, ντιπ και οποιαδήποτε σος. Ο βραστήρας είναι αναβάθμιση ζωής και σώσιμο χρόνου, εξηγώ παρακάτω.
Τρία μη απαραίτητα αλλά χρήσιμα σκεύη για τη διάρκεια των σπουδών σου είναι:
• Το μίξερ χειρός (χρήσιμο για σούπες, σος, μαγιονέζα και πουρέ)
• Ο πολυκόπτης (δεν θα ξανακόψεις σαλάτα με το χέρι, δεν θα χρειαστεί να σπαταλάς χρόνο στην προετοιμασία λαχανικών και μπορείς να κάνεις κάθε όσπριο πουρέ ή ντιπ).
• Η τοστιέρα (εκτός από τοστ, είναι μια μικρή ψηστιέρα που μπορεί να μαγειρέψει από κρέας μέχρι μανιτάρια).
Τρόφιμα
Θες ξερές τροφές που μαγειρεύονται γρήγορα. Τα μακαρόνια θέλουν το ⅓ του χρόνου μαγειρέματος που θέλει το ρύζι. Τα μεν είναι έτοιμα σε 6-8 λεπτά, το δε σε 22. Αν αποφασίσεις ν’ αγοράσεις οτιδήποτε ασυνήθιστο, όπως φαγόπυρο, κινόα, πλιγούρι ή κεχρί, ακολουθείς απολύτως τον χρόνο που γράφει το πακέτο.
Ο χρόνος αυτός μετράει απ’ την ώρα βρασμού, όχι απ’ την ώρα που θα βάλεις το νερό στην κατσαρόλα. Γι’ αυτό ο βραστήρας είναι απαραίτητο σκεύος. Όταν γυρίσεις σπίτι μεθυσμένη και μόνο το φαστφουντάδικο με το κακής ποιότητας μπέργκερ είναι ανοιχτό, ο βραστήρας θα είναι η σωτηρία σου. Kανείς δεν έχει σχεδόν μισή ώρα για χάσιμο.
Είναι καλό να έχεις στο σπίτι ξερά κρεμμύδια και πατάτες. Κρατάνε αρκετά και βοηθούν να πας απ’ το «δεν έχω τίποτα στο σπίτι» στο «έχω να φάω». Θα χρειαστείς ακόμη ή κατεψυγμένα λαχανικά ή κάποια κονσέρβα. Με αυτά στην κουζίνα, μπορείς να ξέρεις ότι πάντα υπάρχει κάτι.
Συμβουλές μαγειρικής για κόσμο που δεν ψήνει ούτε τοστ
• Όταν θες να μαγειρέψεις οτιδήποτε, συνήθως ξεκινάς απ’ το να βάλεις το μάτι στην υψηλότερη δυνατή θερμοκρασία. Αυτό το λέμε «να κάψει». Συμβαίνει γρήγορα, μέσα σε 2-5 λεπτά.
• Τα περισσότερα φαγητά δεν μαγειρεύονται στην υψηλότερη θερμοκρασία γιατί θα καούν. Μόλις το βάλεις μέσα, θα «χαμηλώσεις τη φωτιά». Αυτό σημαίνει ότι, αν το μάτι έχει ως μέγιστο το 9, εσύ θα το πας στο 6-4. Παράδειγμα: όταν βάλεις το αυγό να τηγανιστεί, το βάζεις στο τηγάνι που έκαψε, χαμηλώνεις στο 5 και κλείνεις με το καπάκι. Το αυγό θα μαγειρευτεί από πάνω με τη θερμότητα και δεν θα καεί από κάτω.
• Ο λόγος που θα γεμίσει το σπίτι καπνούς στην αρχή της μαγειρικής σου είναι ότι το ελαιόλαδο καίγεται πολύ γρήγορα. Αν λοιπόν θες να κάνεις φαγητό που έχει λάδι, έχεις δύο επιλογές: ή θα προσθέσεις το φαγητό μερικά δευτερόλεπτα αφότου προσθέσεις το λάδι ή θα χρησιμοποιήσεις κάποιο άλλο λάδι, που έχει μεγαλύτερο βαθμό καύσης, όπως το ηλιέλαιο.
• Ο λόγος που θα πικρίσει/ξινίσει ή «απλή σάλτσα ντομάτας» είναι ότι το τρίμμα ντομάτας, ο πελτές και η φρέσκια ντομάτα είναι όξινες τροφές. Πολύς κόσμος προτείνει να βάλεις μια πρέζα ζάχαρη. Εναλλακτικές είναι μια πρέζα μαγειρικής σόδας/τριμμένο καρότο/καραμελωμένα κρεμμύδια. Προτείνω την πρέζα σόδας για ευκολία.
• Μπορείς να φας κρέας που δεν έχεις αποψύξει. Θα γίνει σκληρό και σχετικά άνοστο, αλλά παραμένει βρώσιμο.
• Αν φτιάξεις κοτόπουλο, δεν χρειάζεται να φρικάρεις με τη σαλμονέλα. Θα κόψεις το κοτόπουλο, θα βάλεις πάνω μπαχαρικά, θα το βάλεις στο σκεύος και θα πλύνεις το μαχαίρι, τα χέρια σου και την επιφάνεια κοπής. Στο τέλος, θα καθαρίσεις τον νεροχύτη με το απολυμαντικό κουζίνας. Όλα καλά.
• Δεν μπορείς να καραμελώσεις κρεμμύδια σε ένα τέταρτο. Το βλέπω συχνά και δεν ξέρω γιατί μας λένε ψέματα τόσο εξόφθαλμα. Το καραμέλωμα των κρεμμυδιών θέλει περίπου μία ώρα και να είσαι από πάνω. Δεν έχω την παραμικρή ιδέα γιατί τα βλέπω σε φοιτητικές συνταγές. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί γνώση του πώς λειτουργεί η θερμότητα, της διαδικασίας εξάτμισης του νερού και υπομονή.
• Η λαδόκολλα παίρνει φωτιά. Αν φτιάχνεις φαγητό στον φούρνο και έχεις αφήσει πολλή λαδόκολλα να περισσεύει, θα δεις φλόγες.
• Θα χρειαστείς χρόνο για να συνειδητοποιήσεις ότι το φαγητό πράγματι μαγειρεύεται σε χαμηλές θερμοκρασίες. Δώσ’ τον στον εαυτό σου και εμπιστέψου τη διαδικασία.
• Πολλές συνταγές στο ίντερνετ είναι ανακριβείς ως προς τους χρόνους μαγειρέματος κρέατος και λαχανικών, και προς τα πάνω και προς τα κάτω. Θα χρειαστεί να πειραματιστείς ή να βρεις κάποιο μπλογκ που είναι ακριβές.
• Ο λόγος που τα λαχανικά στον φούρνο δεν γίνονται όπως της κυρίας στο Instagram είναι ότι έχεις παραγεμίσει το ταψί. Για να πάρουν χρώμα, πρέπει να είναι λίγα και αραιά.
Tips για ψώνια στην Αθήνα
Το πρώτο που χρειάζεται να ξέρεις είναι ότι μπορείς να παραγγείλεις τα πάντα online. Υπάρχει online κρεοπωλείο, online μανάβικο και online σουπερμάρκετ. Το κόστος είναι υψηλότερο, αλλά μπορεί να σε βολέψει. Υπάρχουν πολλές εφαρμογές που θα ζητήσουν την προσοχή σου. Αν επιλέξεις τον online δρόμο, να παραγγέλνεις από τα ίδια τα σουπερμάρκετ και να κοιτάς τις προσφορές τους.
Δεύτερον. Στην περιοχή που θα μένεις και στην περιοχή που σπουδάζεις θα υπάρχουν διαφόρων λογιών μέρη απ’ τα οποία μπορείς να προμηθευτείς τα ψώνια σου. Ο κανόνας είναι ότι όσο πιο αργά μένει κάποιο κατάστημα ανοιχτό, τόσο πιο πολύ κοστίζουν τα προϊόντα. Άρα το 24ωρο είναι ακριβότερο απ’ το σουπερμάρκετ που λειτουργεί ως τις 23:00 και αυτό με τη σειρά του είναι ακριβότερο απ’ το σουπερμάρκετ που λειτουργεί ως τις 21:00.
Σου προτείνω, όταν πια τελειώσεις με τη μετακόμιση, να κάνεις μια λίστα με όσα τρως ή όσα θα ήθελες να τρως συχνότερα και να πας μια βόλτα σε όποια καταστήματα είναι κοντά σου. Κάνε μια καταγραφή και σύγκριση των τιμών σ’ αυτά που σε αφορούν, για να ξέρεις πάνω κάτω τι σου γίνεται. Είναι πιθανό να μην έχεις ποτέ χρόνο να πας σε πάνω από ένα κατάστημα, αλλά είναι σημαντικό να ξέρεις τι επιλογές έχεις.
Σε δεύτερο χρόνο, δεν υπάρχει μόνο το σουπερμάρκετ. Η γειτονιά σου έχει κρεοπωλείο, μανάβικο, φούρνο, γαλακτοπωλείο, ψαράδικο και άλλα μικρά μαγαζιά που πουλάνε αποκλειστικά ένα είδος. Επιβιώνουν ανταγωνιζόμενα τα σουπερμάρκετ επειδή συχνά σε ορισμένα προϊόντα έχουν ανταγωνιστικές τιμές, καλές προσφορές και νόστιμα πράγματα. Όταν μάθεις περίπου τι θα ήθελες να τρως μες στην εβδομάδα, να πας να ρίξεις μια ματιά. Επίσης, αν είσαι από επαρχία και αγοράζεις από μικρότερα μαγαζιά, θα αποκτήσεις αίσθηση γειτονιάς και ανήκειν πολύ πιο γρήγορα.
Αγόρασε πιάτα και ποτήρια μιας χρήσης. Μερικές εβδομάδες θα είναι δύσκολες και δεν χρειάζεται να παθαίνεις κατάθλιψη όποτε μπαίνεις στην κουζίνα. Ναι στο zero waste, αλλά ναι και στην ψυχική υγεία.
Τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά κρατάνε πολύ λιγότερο απ’ όσο νομίζεις. Αγόραζε μικρές ποσότητες, αλλιώς θα πετάς. Αν τυχόν αγοράσεις πολλά και δεν θες να τα δεις να χαλάνε, δώσε μισή ώρα απ’ τη ζωή σου, κόψ’ τα, βάλ’ τα κατάψυξη και είσαι τζετ.
Είναι ατελείωτες οι δυνατότητες που θα φέρουν στην κοινωνική σου ζωή επαρκείς ποσότητες τορτίγιας, πίτας, ρυζογκοφρέτας και ποπ κορν.
Οι κονσέρβες είναι μικροί μεταλλικοί άγγελοι (εκτός από τις κονσέρβες μανιταριών, που είναι ο Εωσφόρος). Είναι ένας οικονομικός τρόπος να τρως όσπρια, λαχανικά και ψάρι. Πειραματίσου. Επίσης, η κονσέρβα του πελτέ θα σταματήσει να μουχλιάζει αν της βάλεις μια στρώση ελαιόλαδο.
Έτοιμο φαγητό
Κάθε γειτονιά που έχει πολύ φοιτητικό κοινό και πολλούς επαγγελματίες έχει «μαγέρικα». Ψάχνοντας, θα βρεις μέρη απ’ όπου μπορείς να πάρεις μια μερίδα μαγειρευτό φαγητό ημέρας σε τιμές 3-6 ευρώ. Μπορεί να είναι μπιφτέκια με πατάτες, φασολάκια, γεμιστά, τέτοια πράγματα. Σχεδόν πάντα σου ψήνουν ταψί έπειτα από συνεννόηση, που είναι αρκετές μερίδες σε πολύ καλές τιμές. Ρώτα τις υπεύθυνες ή πάρε τηλέφωνο, συχνά δεν το αναγράφουν στο ίντερνετ.
Συμπερασματικά
Είναι απολύτως πιθανό να μην ακουμπήσεις το μάτι της κουζίνας όσο σπουδάζεις. Ωστόσο οι σπουδές είναι προετοιμασία για τη ζωή, είναι μια πολυετής επένδυση σ’ ένα μέλλον στο οποίο θα μπορείς να είσαι ένας ολόκληρος, λειτουργικός άνθρωπος. Το πώς τρέφεσαι, με τι, γιατί, το τι αγοράζεις, το πώς και πού διαθέτεις χρήματα είναι ζητήματα που αργά ή γρήγορα θα συνδεθούν με την πολιτική σου ταυτότητα, τη στάση σου απέναντι στην οικονομία και το τι είναι σημαντικό για σένα. Δεν είναι απαραίτητο να μαγειρεύεις και να ψωνίζεις, αλλά είναι απαραίτητο να ξέρεις να μαγειρεύεις και να ψωνίζεις.
Εύχομαι καλή αρχή και, φυσικά, καλά μαγειρέματα.
