Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕ αυτές τις μέρες να ανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων με τακτικισμούς γύρω από συμβολικά ζητήματα, όπως το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Απευθυνόμενη στους «νοικοκυραίους», όπως είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, έφερε μια ειδική νομοθετική διάταξη για την προστασία του μνημείου (που δεν απειλήθηκε), ενώ υπήρχαν ήδη αρκετά αυστηρές διατάξεις για την προστασία του και πολλοί νομικοί χαρακτήρισαν αντισυνταγματική την απαγόρευση διαδηλώσεων στον συγκεκριμένο χώρο.
Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν εμπόδιζε έως τώρα την κυβέρνηση να εφαρμόζει τους υπάρχοντες νόμους για να προστατεύει τα μνημεία της χώρας. Ο υπουργός Δημόσιας Τάξης, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, χωρίς να διαφωνεί ευθέως, αλλά κρατώντας και αυτός αποστάσεις από την κυβερνητική γραμμή, δήλωσε ότι πρέπει να γίνει σεβαστό πως εκεί έχει διαμορφωθεί ένας χώρος στον οποίο κάποιοι πηγαίνουν για να «προσκυνήσουν ή να πενθήσουν». Άρα, τι ακριβώς θα αλλάξει τώρα, αφού η τήρηση της τάξης παραμένει στο υπουργείο του κ. Χρυσοχοΐδη, ο οποίος δεν βλέπει κάτι μεμπτό σε αυτό που ενοχλεί την κυβέρνηση;
Το Μαξίμου, ο Δένδιας και η μάχη των συμβολισμών
Οι περισσότεροι εντός της ΝΔ θεωρούν ότι το Μέγαρο Μαξίμου έφερε τη ρύθμιση αυτή για να αναθέσει την ευθύνη του χώρου, που έχει μετατραπεί σε μέρος διαμαρτυριών για τα Τέμπη, στον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, προκειμένου να τον στριμώξει και να τον εκθέσει στα μάτια των συντηρητικών ψηφοφόρων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με τη διάταξη για το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, επιχείρησε να κινηθεί δεξιότερα όχι μόνο από τον Νίκο Δένδια αλλά και από τον Αντώνη Σαμαρά, που πρώτος είχε υποστηρίξει το αίτημα του απεργού πατέρα για την εκταφή του παιδιού του.
Στο κυριακάτικο μήνυμα με το οποίο ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ανακοινώσει το θέμα, ανέφερε αρχικά ότι η προστασία, η συντήρηση και η ανάδειξη του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη θα περνούσαν στην αποκλειστική αρμοδιότητα του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Μετά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν όμως για την εμπλοκή του στρατού, διευκρινίστηκε ότι τα μέτρα τάξης γύρω από το μνημείο θα παραμείνουν στην αρμοδιότητα της Ελληνικής Αστυνομίας και το ΥΠΕΘΑ θα έχει γενικά την ευθύνη προστασίας του μνημείου.
Στη συνέχεια, ο Νίκος Δένδιας, από τον οποίο ζητήθηκε να συνυπογράψει τη νέα διάταξη, διαφοροποιήθηκε από το ύφος της κυβέρνησης αλλά και ως προς τη σκοπιμότητα της χρονικής συγκυρίας – χωρίς, ωστόσο, να διαφωνεί, όπως κατέστησε σαφές, με την ανάγκη προστασίας του μνημείου.
Τι κατάφερε, λοιπόν, τελικά το Μέγαρο Μαξίμου σε σχέση με τον φιλόδοξο «δελφίνο» που ήθελε να στριμώξει; Αυτό που πέτυχε είναι ότι ο Νίκος Δένδιας κέρδισε πόντους στα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία τον διαχωρίζουν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και σχεδόν τον επαίνεσαν για τη διαφοροποίησή του. Όλο αυτό κατέληξε δηλαδή στην ενίσχυση της προσωπικής του στρατηγικής, για την οποία είναι απαραίτητη η καλή σχέση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Είναι γνωστό ότι ο Νίκος Δένδιας προετοιμάζεται ήδη για το ενδεχόμενο αποχώρησης του Κυριάκου Μητσοτάκη (αν και ο πρωθυπουργός έχει αποκλείσει ότι θα αποχωρήσει), ώστε, αν αυτό συμβεί, να διεκδικήσει την ηγεσία της ΝΔ. Κι αν, πάλι, όπως δείχνουν τώρα τα πράγματα, η ΝΔ κερδίσει τις εκλογές αλλά χωρίς αυτοδυναμία και υποχρεωθεί να αναζητήσει συνεργασίες, τότε κανένα κόμμα εξουσίας –βάσει όσων δηλώνουν κατηγορηματικά σήμερα– δεν θα δεχθεί να συνεργαστεί μαζί της όσο στην ηγεσία της παραμένει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Νίκος Δένδιας, σύμφωνα με όλες τις μετρήσεις, είναι με διαφορά ο πιο δημοφιλής «δελφίνος» της ΝΔ και θεωρείται το φαβορί σε περίπτωση που τεθεί θέμα διαδοχής. Εκτός από δημοφιλής στη βάση της ΝΔ, έχει φροντίσει εγκαίρως και μεθοδικά να καλλιεργήσει καλές σχέσεις σχεδόν με όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η προχθεσινή διαφοροποίησή του ανέβασε ακόμη περισσότερο τις «μετοχές» του στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης, χωρίς κόστος στο συντηρητικό κοινό, αφού συμφώνησε δημοσίως με την ουσία της προστασίας του μνημείου και πήρε αποστάσεις μόνο ως προς τις σκοπιμότητες. Επομένως, το Μαξίμου όχι μόνο δεν τον «τσαλάκωσε» αλλά του «έφτιαξε» και το ηγετικό προφίλ. Επιπλέον, αν επιχειρήσουν να τον πιέσουν περισσότερο, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν πρέπει να αποκλείεται ακόμα και η παραίτησή του από την κυβέρνηση. Για την ακρίβεια, πηγές της ΝΔ αναφέρουν ότι ο Νίκος Δένδιας, διαπιστώνοντας την κυβερνητική φθορά και τα αδιέξοδα, αναζητά τρόπο για μια πιθανή δική του ηρωική έξοδο. Η συμμετοχή της Τουρκίας σε κάποιο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα ή κάποιο θέμα που σχετίζεται με την εξωτερική και αμυντική πολιτική θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αφορμή γι’ αυτό το σενάριο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τη διάταξη για το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη επιχείρησε επίσης να κινηθεί δεξιότερα όχι μόνο από τον Νίκο Δένδια αλλά και από τον Αντώνη Σαμαρά, που πρώτος είχε υποστηρίξει το αίτημα του απεργού πατέρα για την εκταφή του παιδιού του. Τα υπόλοιπα θέματα που συγκινούν το συντηρητικό κοινό (εθνικά και μεταναστευτικό) δεν προσφέρονται για κάτι αντίστοιχο. Πέτυχε, ωστόσο, να αλλάξει η ατζέντα και για πολλές μέρες να κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο το θέμα που επέλεξε το Μέγαρο Μαξίμου, καλύπτοντας όλα τα άλλα.
Στο ΠΑΣΟΚ ψάχνουν τι φταίει
Στο ΠΑΣΟΚ αδυνατούν να κατανοήσουν γιατί η απήχησή τους δεν μεγαλώνει, ενώ την ίδια στιγμή δεν είναι καθόλου σαφές σε ποιο κοινό θέλουν να απευθυνθούν. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, αν και ασκεί σκληρή αντιπολίτευση και, στις περισσότερες περιπτώσεις, λέει τα σωστά πράγματα, μοιάζει άλλοτε να έχει αργά αντανακλαστικά κι άλλοτε να στέκεται αμήχανος απέναντι στις εξελίξεις ή να δυσκολεύεται να αφουγκραστεί όσα προβληματίζουν την ελληνική κοινωνία. Είναι ο νεότερος πολιτικός αρχηγός αλλά (αντι)πολιτεύεται με αρκετά παλιό ύφος και δείχνει να έχει πρόβλημα με τις αναλογίες της κριτικής: μερικές φορές χαμηλώνει τους τόνους εκεί που θα έπρεπε να τους υψώσει και άλλοτε τους υψώνει εκεί που δεν χρειάζεται.
Αδυναμία φαίνεται να υπάρχει και στη στελέχωση του επιτελείου του. Ενώ αναρωτιέται γιατί τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ έχουν «κολλήσει» και ο ίδιος έχει χαμηλή απόδοση ως «πρωθυπουργήσιμος» (κατηγορώντας σχεδόν αποκλειστικά τη διαπλοκή γι’ αυτό), δεν έχει δημιουργήσει μια ομάδα αξιόπιστων και έμπειρων στελεχών που θα μπορούσαν να αναλάβουν κρίσιμα υπουργεία.
Ποιος θα μπορούσε, για παράδειγμα, να είναι υπουργός Εξωτερικών ή Οικονομικών, αν το ΠΑΣΟΚ κέρδιζε τις επόμενες εκλογές; Γιατί οι ψηφοφόροι να επιλέξουν στα τυφλά, αν θέλουν να αντικαταστήσουν τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Κυριάκο Πιερρακάκη (αμφότεροι προερχόμενοι από το ΠΑΣΟΚ, παρεμπιπτόντως); Δεν πρέπει ο Νίκος Ανδρουλάκης να πείσει ότι διαθέτει ικανότερα και καλύτερα στελέχη για τις θέσεις αυτές;
Η πορεία του ως τώρα στο θέμα της ανάδειξης πολιτικών στελεχών είχε αρκετές αστοχίες: από τον πρώην διπλωματικό του σύμβουλο Σωτήρη Σέρμπο, που κατέληξε διπλωματικός σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, μέχρι τον Κώστα Χρυσόγονο –έναν από τους ελάχιστους που γνώριζαν καλά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής–, ο οποίος έχει απομακρυνθεί λόγω δυσαρέσκειας και δεν επικοινωνεί πλέον με το κόμμα.
Στην οικονομική πολιτική, το πρόγραμμα καταρτιζόταν μέχρι πρότινος από τον έμπειρο πρώην υπουργό Οικονομικών Νίκο Χριστοδουλάκη, ο οποίος έχει παραμερίσει (αν και συνεχίζει να συνδράμει), και πλέον έχει αναλάβει ο δραστήριος αλλά άπειρος Λευτέρης Καρχιμάκης, γιος του παλιού στελέχους του ΠΑΣΟΚ. Κατά τα άλλα, ο Ανδρουλάκης προσπαθεί να τηρήσει τις ισορροπίες σε ένα μεσαίο, κεντροαριστερό κόμμα με πλήθος τάσεων και διαφορετικών γραμμών σε πολλά ζητήματα (ελληνοτουρκικά, μεταναστευτικό, παιδεία, συνεργασίες κ.ά.), ενώ κάποιοι στο εσωτερικό του κόμματος τον αμφισβητούν και εργάζονται παρασκηνιακά εναντίον του, κάτι που ασφαλώς γνωρίζει.
ΣΥΡΙΖΑ σε εκκρεμότητα
Στον ΣΥΡΙΖΑ, ο Σωκράτης Φάμελλος ζει το μαρτύριο της σταγόνας, ως αρχηγός ενός κόμματος υπό προθεσμία, περιμένοντας τις αποφάσεις του Αλέξη Τσίπρα, για τις οποίες δεν γνωρίζει τίποτα, ούτε αν τα πιθανά σχέδιά του θα τον συμπεριλαμβάνουν.
Ο Αλέξης Τσίπρας δημιουργεί καθημερινά και συστηματικά δημοσιότητα γύρω από το πρόσωπό του, χωρίς όμως να παράγει πολιτικό περιεχόμενο. Καμία διαφορετική πρόταση από εκείνες του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει διατυπώσει έως τώρα, ώστε να προκύπτει κάποιο νέο πολιτικό στίγμα.
Η κατάσταση στα κομμάτια του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει ομιχλώδης, στο παρασκήνιο γίνονται πολλές συγκρούσεις και αρκετοί κατηγορούν τον Αλέξη Τσίπρα ότι δρα χωρίς να υπολογίζει ούτε τους μέχρι πρότινος συμμάχους του, με ορισμένους από τους οποίους έχει συγκρουστεί. Ενώ δηλαδή δημόσια μιλάνε για την ενότητα της κεντροαριστεράς, στο παρασκήνιο οι διαφωνίες και οι εντάσεις μεγαλώνουν.
Περιμένοντας τους νέους-παλιούς παίκτες
Όλοι τώρα περιμένουν την είσοδο των νέων πιθανών παικτών/-τριών, εκ των οποίων οι δύο είναι παλιοί και η τρίτη παίκτρια δεν διαθέτει καμία πολιτική εμπειρία. Όσοι αγωνιούν, «μαδάνε τη μαργαρίτα», περιμένοντας τις αποφάσεις τους για να διαπιστώσουν αν και πόσο θα αλλάξουν τα δεδομένα.
Για τον Αντώνη Σαμαρά, αυτοί που έχουν αγωνία είναι στην κυβέρνηση και κάποιοι τον κατηγορούν ότι ετοιμάζεται να φτιάξει κόμμα αντιπολιτευόμενος τη ΝΔ για δεύτερη φορά, παραβλέποντας ίσως ότι ο πρώην πρωθυπουργός διαγράφηκε και δεν έφυγε αυτοβούλως. Υποστηρίζουν επίσης ότι αν προχωρήσει στη δημιουργία κόμματος, μπορεί να τους στερήσει ένα κρίσιμο μικρό ποσοστό στις επόμενες εκλογές, το οποίο όμως θεωρούν ότι θα πάρουν πίσω σε περίπτωση δεύτερης κάλπης, «γιατί οι δεξιοί ψηφοφόροι θέλουν κυβερνητική σταθερότητα».
Για τη Μαρία Καρυστιανού, αντιθέτως, την αγωνία για το αν θα κάνει κόμμα την έχουν στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα, καθώς φοβούνται ότι, αν αυτό συμβεί, θα μειώσει δραματικά την απήχησή του στο αντικυβερνητικό πεδίο. Ίσως εκεί να οφείλεται και η αμφιταλάντευση του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος ετοιμαζόταν να επιστρέψει με ένα συστημικό προφίλ αλλά τελευταία μπαίνει στον πειρασμό να παρουσιαστεί ξανά ως «αντισυστημικός».
Πολιτική στη σκιά των Τεμπών
Τίποτα ουσιαστικά νέο δεν αναδύεται στην πολιτική σκηνή της χώρας, παρά τη ρευστότητα και την κινητικότητα που παρατηρούνται. Μόνο πρόσωπα που ανακυκλώνονται ή ετοιμάζονται να αλλάξουν ρόλους, ενώ όλοι και όλα εξακολουθούν να παραμένουν στη σκιά των Τεμπών, ενός γεγονότος από το οποίο τα κόμματα εξουσίας δεν φαίνεται να διδάχθηκαν τίποτα. Είναι σαν να κινούνται όλοι, αλλά κανείς να μην προχωρά.
