ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ότι ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ εργάζεται εδώ και καιρό εντατικά για να επιστρέψει στην κεντρική σκηνή, με τη συνδρομή Ελλήνων και ξένων επικοινωνιολόγων που επιμελούνται κάθε δραστηριότητα για την προβολή του και την ανανέωση του πολιτικού του προφίλ. Οι συνομιλητές του γνώριζαν ότι ο σκοπός του δεν ήταν να επιστρέψει στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ αλλά να φτιάξει έναν νέο φορέα, πιο κεντρώο και πιο πολυσυλλεκτικό. Τουλάχιστον αυτή είναι η πρόθεσή του, η οποία επιβεβαιώνεται από τη στάση του στα μεγάλα θέματα και από τα συνθήματα που προβάλλει το τελευταίο διάστημα. Μετά την ανακοίνωση της παραίτησής του, όλοι αντιλαμβάνονται ότι επιταχύνει τις διαδικασίες και κάνει ένα βήμα μπροστά.
Γιατί τώρα
Ο Αλέξης Τσίπρας, εδώ και αρκετό καιρό που εργάζεται για την προώθηση των πολιτικών φιλοδοξιών του και τη δημιουργία νέου κόμματος, δεχόταν έντονες πιέσεις από ηγετικά στελέχη του κόμματος για το γεγονός ότι οι ενέργειές του εκ των πραγμάτων στρέφονταν εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Εν πολλοίς, τον θεωρούσαν υπεύθυνο για τη στασιμότητα του κόμματος και έβλεπαν ως υπονομευτικές τις κινήσεις για νέο φορέα, για τις οποίες δεν τους ενημέρωνε. Ορισμένοι άφηναν και αιχμές στις δηλώσεις τους για μη πολιτικά ηθική συμπεριφορά του πρώην προέδρου τους, ο οποίος παρέμενε βουλευτής του κόμματος, διατηρώντας την έδρα, χωρίς να συμμετέχει σε αυτό και κινούμενος ουσιαστικά εναντίον του, για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού φορέα.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει κάποια άλλη πρόταση που να διαφοροποιείται από όσα λέει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο ίδιο μοτίβο θα κινηθεί. Αυτό που θα αλλάξει είναι η επικοινωνία. Βλέποντας τη συντηρητική στροφή που υπάρχει σε όλη την Ευρώπη, προτάσσει κι αυτός τον «πατριωτισμό»· γι’ αυτό μιλά διαρκώς για έναν νέο πατριωτισμό, χωρίς ωστόσο να του δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Υποστηρικτές του Αλέξη Τσίπρα αρνούνται τα περί ανταγωνιστικού φορέα, καθώς –όπως ισχυρίζονται– η πρόθεσή του είναι να δημιουργήσει ένα σχήμα που καταρχάς θα συμπεριλάβει τη βάση του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, αφού τα ηγετικά στελέχη των δύο κομμάτων «δεν καταφέρνουν να ξεπεράσουν τους εγωισμούς τους και να επανενωθούν». Και, όπως πιστεύουν οι ίδιοι, «μόνο ο Τσίπρας μπορεί τελικά να τους ενώσει».
Αναφέρουν επίσης ότι το προσκλητήριο που θα απευθύνει ο Αλέξης Τσίπρας, σύμφωνα με τον σχεδιασμό –και αν δεν υπάρξουν ανατροπές–, δεν θα συμπεριλαμβάνει αυτονόητα όλους τους πρώην υπουργούς. «Θα συμπεριλαμβάνει οπωσδήποτε τη βάση του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς και όλα τα μεσαία στελέχη. Στον νέο φορέα όμως δεν θα έχουν θέση οι υπουργοί που απέτυχαν και απομάκρυναν τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ κατά την περίοδο της διακυβέρνησής του. Αν έκανε έναν νέο φορέα με όλους τους πρώην υπουργούς, άλλωστε, δεν θα μπορούσε να μιλά για ανανέωση και για κάτι καινούργιο», λένε.
Είναι γνωστό ότι οι πρώην σύντροφοί του στην Κουμουνδούρου δεν άντεχαν να ζουν άλλο το μαρτύριο της σταγόνας για το αν ο Τσίπρας μένει ή φεύγει από τον ΣΥΡΙΖΑ για να φτιάξει άλλο κόμμα και τον πίεζαν να ανακοινώσει τις αποφάσεις του, για να ξέρουν όλοι πώς θα πορευτούν και να μη νιώθουν «όμηροι» αυτής της κατάστασης. Ο Αλέξης Τσίπρας, τις τελευταίες μέρες, αντιλήφθηκε ότι δεν μπορούσε άλλο να κρατά την έδρα και να εργάζεται για το νέο κόμμα, καθώς για το επόμενο διάστημα ετοιμάζει περιοδείες στην επαρχία ως προπαρασκευαστικές κινήσεις.
Ένας άλλος παράγοντας ήταν οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες μέτρησαν την αποδοχή ενός πιθανού κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, σε περίπτωση που αποφάσιζε κάτι τέτοιο. Σε μία τουλάχιστον δημοσκόπηση, η αποδοχή ενός πιθανού κόμματος Καρυστιανού ήταν πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι ενός πιθανού δικού του κόμματος. Είναι προφανές ότι η Καρυστιανού είναι πιο δημοφιλής και συσπειρώνει πολύ ευρύτερο φάσμα πολιτών που δεν θέλουν τη σημερινή κυβέρνηση. Ο Αλέξης Τσίπρας γνωρίζει καλά τη σημασία του timing και της πρώτης κίνησης, οπότε ζύγισε τα πράγματα και εκτίμησε πως έπρεπε να κινηθεί γρήγορα, για να μην αναγκαστεί αργότερα να συρθεί από τις εξελίξεις, με μεγαλύτερο κίνδυνο να βρεθεί στο περιθώριο.
Γιατί νέο κόμμα
Ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει τελειώσει. Η αποχώρησή του, για πολλούς στην Κουμουνδούρου, θεωρείται ήδη ως χαριστική βολή. Κάποιοι παλιοί συνεργάτες του, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι έχει μετανιώσει για την αποχώρησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, όταν η Νέα Δημοκρατία φάνταζε παντοδύναμη. Όταν είδε τις μεγάλες κινητοποιήσεις για τα Τέμπη και τη δημοσκοπική κάμψη της κυβέρνησης, θεώρησε ότι ίσως είχε βιαστεί να παραιτηθεί, λένε, αλλά τώρα πια αυτό το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω.
Άλλωστε και τα οικονομικά του ΣΥΡΙΖΑ είναι σε τραγική κατάσταση, καθώς, μετά την παραίτησή του, διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν πολλά χρέη σε προμηθευτές που δεν ήταν γνωστά και άρχισαν να εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο.
Μετά τις επόμενες εκλογές, η κρατική επιχορήγηση θα μειωθεί δραματικά λόγω της συρρίκνωσης των ποσοστών, οπότε είναι βέβαιο ότι η Κουμουνδούρου θα βρεθεί μπροστά σε ακόμα μεγαλύτερο οικονομικό αδιέξοδο. Το νέο κόμμα, αν τελικά όλα πάνε βάσει σχεδίου, δεν θα έχει χρέη, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν γίνει συζητήσεις για την εξεύρεση πόρων. Προς το παρόν, η βάση του Αλέξη Τσίπρα είναι το ινστιτούτο του, το οποίο δέχεται χορηγίες από διάφορους επιχειρηματίες.
Το στίγμα
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει κάποια άλλη πρόταση που να διαφοροποιείται από όσα λέει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο ίδιο μοτίβο θα κινηθεί. Αυτό που θα αλλάξει είναι η επικοινωνία. Βλέποντας τη συντηρητική στροφή που υπάρχει σε όλη την Ευρώπη, προτάσσει κι αυτός τον «πατριωτισμό»· γι’ αυτό μιλά διαρκώς για έναν νέο πατριωτισμό, χωρίς ωστόσο να του δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο. Το κάνει αυτό επειδή, αφενός, δεν υπάρχει σαφές περιεχόμενο, αφετέρου για να μπορεί ο καθένας να του αποδίδει ό,τι περιεχόμενο θέλει. Επειδή, όμως, γνωρίζει ότι τα περί πατριωτισμού ενοχλούν πολύ μία άλλη μερίδα της αριστεράς, κυρίως αυτή που βρίσκεται σήμερα στη Νέα Αριστερά, φροντίζει να συνοδεύει τον πατριωτισμό με τη συμπερίληψη – και κάπως έτσι προέκυψε ο «συμπεριληπτικός πατριωτισμός» που λάνσαρε τελευταία.
Ο ίδιος πιστεύει επίσης ότι στην Ελλάδα υπάρχουν ακόμα πολλοί παλιοί «παπανδρεϊκοί» ψηφοφόροι του πάλαι ποτέ «πατριωτικού ΠΑΣΟΚ» και «καραμανλικοί» της λαϊκής δεξιάς, οι οποίοι ακούνε ευχάριστα μια πατριωτική ρητορική και είναι δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση Μητσοτάκη – τους οποίους επιδιώκει να εκφράσει.
Ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, βέβαια, γνωρίζει ότι απαραίτητη προϋπόθεση για μία επιτυχημένη επιστροφή είναι να πείσει ότι άλλαξε και διδάχτηκε από τα λάθη του. Ως τώρα, όμως, δεν έχει κάνει καμία ουσιαστική αυτοκριτική και όσο δεν την κάνει, δεν θα πείσει εύκολα ότι είναι πλέον ένας διαφορετικός Τσίπρας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, απαντώντας πρόσφατα σε ερώτηση φοιτητή στη Γαλλία για τα σενάρια νέου κόμματος, είπε πως όλη αυτή η συζήτηση διεξάγεται ερήμην του, όταν όλοι οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν το πλήθος των συναντήσεων που έχουν γίνει τελευταία γι’ αυτό, αλλά και τις διαρροές που ο ίδιος έχει κάνει σε φιλικά του μέσα.
Ο Αλέξης Τσίπρας, αυτήν τη φορά, ετοιμάζεται να φτιάξει ένα νέο κόμμα από την αρχή και να μετρήσει τις δυνάμεις του σε μια εποχή που όλοι οι παλιοί κομματικοί μηχανισμοί δοκιμάζονται. Γι’ αυτό και δεν θέλει άλλα πρόσωπα δίπλα του που είναι ταυτισμένα με το πολιτικό παρελθόν (και του ΣΥΡΙΖΑ). Αν όντως επιμείνει σε αυτό, τότε οι μεγαλύτεροι πολιτικοί του αντίπαλοι ίσως θα είναι οι πρώην φίλοι του.
