Η ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ του Τραμπ το περασμένο Σάββατο στο Μπάτλερ της Πενσυλβάνια ξεπέρασε ίσως κάθε όριο πολιτικής παραδοξότητας. Ποιος επιζών από μια απόπειρα δολοφονία διοργανώνει ένα γιγαντιαίο πάρτι στο σημείο όπου ο ίδιος τραυματίστηκε και κάποιος από το κοινό έχασε τη ζωή του;
Ακόμα όμως πιο παράδοξο είναι το γεγονός ότι κάθε τόσο χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως από την εργατική και τη μεσαία τάξη, σχηματίζουν ουρές για να αποθεώσουν έναν πάμπλουτο Νεοϋορκέζο –ο οποίος έχει εκφράσει την απέχθειά του προς τους Αμερικανούς της ενδοχώρας– καθώς αφορίζει τις «ελίτ».
Πρόκειται για πολιτική παρωδία: ο Τραμπ και ο υποψήφιος αντιπρόεδρός του Τζ. Ντ. Βανς, ο «χωριάτης» που έγινε πολυεκατομμυριούχος, έχουν ελάχιστα κοινά με τους περισσότερους ανθρώπους στο ακροατήριο, όσο κι αν ισχυρίζονται ότι είναι κάποιοι από αυτούς. Η μάσκα πέφτει συχνά. Ακόμα και όταν φλερτάρει με την ψήφο των συνδικάτων, ο Τραμπ ομολογεί πόσο πολύ μισούσε να πληρώνει υπερωρίες στους υπαλλήλους του.
Σε όλο τον κόσμο πάμπλουτοι άνθρωποι εξαπατούν τους απλούς ψηφοφόρους, προειδοποιώντας ότι σκοτεινές δυνάμεις συνωμοτούν για να τους αφαιρέσουν τα δικαιώματά τους και να μετατρέψουν το έθνος τους σε ένα απέραντο γκέτο γεμάτο ανεπιθύμητους.
Σε μια άλλη χαρακτηριστική στιγμή, ο Τραμπ καμάρωνε για το γεγονός ότι ο Βανς και η σύζυγός του είναι απόφοιτοι του Γέιλ, παρά τους συνήθεις αφορισμούς του για τα πανεπιστήμια της ελίτ (εξαιρώντας φυσικά τις δικές του ημέρες στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, γνωστό και ως Penn, το οποίο ανήκει στην απόλυτη ελίτ της Ivy League).
Στη συνέχεια, ο Τραμπ καλωσόρισε από το βάθρο τον πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου, τον Έλον Μασκ. Τα πράγματα έγιναν ακόμα πιο αλλόκοτα, καθώς ο 53χρονος Μασκ (επισης απόφοιτος του Penn) άρχισε να χοροπηδάει στη σκηνή σαν έφηβος που πηγαίνει σε συναυλία και τον επιλέγουν από το κοινό για να γνωρίσει από κοντά το αγαπημένο του συγκρότημα.
Αυτό που συνέβη στο Μπάτλερ το Σαββατοκύριακο, ωστόσο, δεν αποτελεί κάποια αμερικανική ιδιαιτερότητα. Σε όλο τον κόσμο πάμπλουτοι άνθρωποι εξαπατούν τους απλούς ψηφοφόρους, προειδοποιώντας ότι σκοτεινές δυνάμεις συνωμοτούν για να τους αφαιρέσουν τα δικαιώματά τους και να μετατρέψουν το έθνος τους σε ένα απέραντο γκέτο γεμάτο ανεπιθύμητους (που είναι σχεδόν πάντα φυλετικές μειονότητες ή μετανάστες ή, ιδανικά, και τα δύο).
Ο Βρετανός συγγραφέας και αναλυτής Μάρτιν Γουλφ αποκαλεί αυτή την απόπειρα των ανθρώπων που βρίσκονται στην κορυφή της οικονομικής και κοινωνικής πυραμίδας να παραμείνουν εκεί, φορώντας τη μάσκα του αντικαθεστωτικού και φιλεργατικού υποψήφιου, «πλουτο-λαϊκισμό».
Όλα αυτά τα κινήματα που έχουν φτάσει μέχρι την εξουσία σε διάφορα κράτη, από τη Βραζιλία και την Ουγγαρία μέχρι την Ιταλία και την Τουρκία, μοιάζουν εντυπωσιακά μεταξύ τους: Ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν τον κοινό ψηφοφόρο, ιδίως τους «ξεχασμένους» και «αποστερημένους» ανθρώπους, αλλά στην πραγματικότητα, η εκλογική τους βάση δεν αποτελείται από τους φτωχούς και τους απόκληρους. Αντιθέτως, συχνά οι υποστηρικτές του τείνουν να είναι σχετικά εύποροι.
Το κήρυγμα των πλουτολαϊκιστών βρίσκει ανταπόκριση επειδή στοχεύει σε ανθρώπους που δεν ενδιαφέρονται τόσο για την πολιτική όσο για την κοινωνική εκδίκηση. Το αίσθημα δυσαρέσκειας που τους κατατρώει είναι το αποτέλεσμα όχι της ανεκπλήρωτης αγάπης αλλά του ανεκπλήρωτου μίσους. Και ποιος θα μπορούσε να είναι ο καλύτερος φορέας εκδίκησής από έναν άξεστο μεγιστάνα που προστάζει την προσοχή, εξοργίζει και φοβίζει τους ανθρώπους που οι ίδιοι μισούν και στόχο έχει να ελέγχει το πολιτικό σύστημα ώστε να αυτό να μην μπορεί να τον αγγίξει;
Ο Μασκ, από την πλευρά του, είναι η τέλεια προσθήκη σ’ αυτή την κουστωδία. Όπως και ο Τραμπ, φαίνεται να μην μπορεί να πιστέψει ότι, παρότι τα χρήματα μπορούν να αγοράσουν πολλά πράγματα –πολυτελείς κατοικίες, ακριβούς δικηγόρους, υπάκουο προσωπικό–, δεν μπορούν να αγοράσουν τον σεβασμό. Για ανθρώπους όπως ο Μασκ και ο Τραμπ, η απόρριψη είναι κάτι εξοργιστικό και ασυγχώρητο.
Ο Τραμπ και οι όμοιοί του συνάπτουν ένα συμβόλαιο με τους αγανακτισμένους πολίτες: Θα παρενοχλούμε τους εχθρούς σας για λογαριασμό σας και θα τιμωρήσουμε τους ανθρώπους που θέλετε να τιμωρηθούν. Στο τέλος, όμως, το αστείο είναι πάντα εις βάρος των ψηφοφόρων: Οι πλουτο-λαϊκιστές δεν νοιάζονται για τους ανθρώπους που τους επευφημούν.
Κανένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών δεν θα συμβεί πραγματικά και η ζωή θα γίνει απλώς πιο δύσκολη για όλους όσοι δεν είναι αρκετά πλούσιοι ή ισχυροί για να αντισταθούν στις αυταρχικές πολιτικές που θα επιβάλουν οι άνθρωποι αυτοί σε όλους, ακόμα και στους υποστηρικτές τους. Όταν κατακαθίσει η σκόνη, ο Τραμπ και ο Βανς θα εξακολουθήσουν να είναι πάμπλουτοι και πανίσχυροι – όπως και ο Μασκ, του οποίου η περιουσία και η δύναμη υπερβαίνει χώρες και σύνορα με τρόπο που οι δεξιοί λαϊκιστές συνήθως ισχυρίζονται ότι μισούν.
Με στοιχεία από The Atlantic
