ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΟΣΑ ΗΡΘΑΝ στη δημοσιότητα αυτές τις μέρες σχετικά με τη μειονότητα στη Θράκη, το εκλογικό σώμα ακούει για πρώτη φορά σε τέτοια έκταση τι συμβαίνει εκεί. Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας με τη χθεσινή του συνέντευξη ουσιαστικά ζήτησε από τους δύο μειονοτικούς βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να απαντήσουν αν θεωρούν τη μειονότητα μουσουλμανική, όπως την αναφέρει η Συνθήκη της Λωζάνης, ή τουρκική, όπως θέλει να την αποκαλεί η Τουρκία. Προηγουμένως, είχε αφήσει αιχμές για τους δύο μειονοτικούς βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και τη σχέση τους με την Τουρκία, επικαλούμενος αναφορά της ΕΥΠ που είναι σε γνώση του Αλέξη Τσίπρα, όπως ισχυρίστηκε. Κάτι που τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ αρχικά διέψευδαν, στη συνέχεια όμως ανέφεραν ότι υπήρξε κάποια ενημέρωση από την ΕΥΠ, αλλά δεν της έδωσαν σημασία λόγω της άποψης που έχουν για αυτήν.
Όσοι γνωρίζουν τι συμβαίνει στη Θράκη δεν ένιωσαν καμία έκπληξη για το εκλογικό αποτέλεσμα στις 21 Μαΐου και για το μοναδικό ροζ της Ροδόπης σε έναν κατά τα άλλα γαλάζιο χάρτη της Ελλάδας. Σίγουρα ο νομός της Ροδόπης δεν μετατράπηκε σε κάστρο του ΣΥΡΙΖΑ όπου ηγεμονεύει πολιτικοϊδεολογικά. Η κατάσταση εκεί, όπως και στην Ξάνθη, είναι πιο σύνθετη και δεν εξηγείται με όρους οπαδών κομμάτων. Κάνει κουμάντο στη Ροδόπη το τουρκικό προξενείο; Ούτε αυτό είναι ακριβές, διότι το επιχειρεί μεν, αλλά οι δυνατότητές του έχουν όρια. Τι έγινε λοιπόν στη Θράκη με το προξενείο και τον ΣΥΡΙΖΑ; Τι διαφορετικό συνέβη από τις προηγούμενες εκλογές;
Είναι γεγονός και έχει καταγγελθεί από πολιτικούς όλων των κομμάτων πως το τουρκικό προξενείο στη Θράκη δεν περιορίζεται στις αρμοδιότητές του και παρεμβαίνει στα εσωτερικά ζητήματα της Ελλάδας. Υπερβαίνει δηλαδή τον διπλωματικό του ρόλο, όπως αυτός περιγράφεται στη Συνθήκη της Βιέννης που τον καθορίζει.
Η διαφορά υπέρ ΣΥΡΙΖΑ στη Ροδόπη δεν σημειώθηκε επειδή απλώς το τουρκικό προξενείο στήριξε τον συγκεκριμένο υποψήφιο –αυτό το έχει ξανακάνει–, αλλά επειδή τον στήριξε τόσο μαζικά, αντί να διαμοιράσει τις ψήφους που κατευθύνει σε όλα τα κόμματα. Αυτός είναι ο λόγος για το ροζ αποτέλεσμα της Ροδόπης.
Το τουρκικό προξενείο στη Θράκη δεν ελέγχει όλη τη μειονότητα. Επηρεάζει μέσα από τους μηχανισμούς του ένα μέρος της, γύρω στο 30% με 40% των μειονοτικών, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις.
Η Τουρκία, μέσω του προξενείου, προωθεί τους υποψήφιους που αυτή θέλει να μπουν στην ελληνική Βουλή. Παλαιότερα είχε υποστηρίξει και ένα αμιγώς μειονοτικό κόμμα, αλλά η δυσκολία υπέρβασης του ορίου του 3% δεν επέτρεψε την κάθοδό του στις εθνικές εκλογές, παρότι στις ευρωεκλογές, π.χ., του 2014 το ακραίο μειονοτικό κόμμα ΚΙΕΦ είχε λάβει 41,68% στη Ροδόπη.
Οι μειονοτικοί της Ροδόπης και της Ξάνθης είναι εύλογο και αυτονόητο να εκπροσωπούνται ισότιμα στα ψηφοδέλτια των κομμάτων, όπως όλοι οι άλλοι. Πρόβλημα υπάρχει μόνο όταν τα κόμματα, αντί να επιλέξουν τους μειονοτικούς υποψήφιους με τις ίδιες διαδικασίες που το κάνουν για όλους τους άλλους, δέχονται τις υποδείξεις του προξενείου για να αναδείξουν εκείνους που θέλει η Τουρκία. Αυτό κάποια κόμματα το κάνουν για να πάρουν ως αντάλλαγμα τις ψήφους που θα κατευθύνει προς αυτά το τουρκικό προξενείο. Μπορεί να μην είναι πάρα πολλές, σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, μια έδρα έχει κριθεί για μόλις μια χούφτα ψήφους. Έτσι, το κόμμα που προσδοκά να κερδίσει μία έδρα με τη βοήθεια του προξενείου συχνά αδιαφορεί ή παραβλέπει αν αυτός που θα εκλεγεί υποστηρίζει τις ελληνικές θέσεις ή όχι στο μειονοτικό ζήτημα που προσπαθεί να θέσει η Τουρκία για να δημιουργήσει προβλήματα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πέτυχε πρακτικά κάτι παραπάνω στη Ροδόπη, με τη μοναδική πρωτιά που πήρε εκεί, ούτε η ΝΔ έχασε κάτι. Και τα δύο κόμματα, όπως και το ΠΑΣΟΚ, εξέλεξαν από έναν βουλευτή. Η Νέα Δημοκρατία τον Ευριπίδη Στυλιανίδη, που είχε την έδρα και πριν, και το ΠΑΣΟΚ τον Ιλχάν Αχμέτ, που επίσης είχε την έδρα και πριν. Αυτό που διαφέρει είναι ότι άλλαξε χέρια η έδρα του ΣΥΡΙΖΑ στη Ροδόπη και από τον Δημήτρη Χαρίτου πέρασε στον Οζγκιούρ Φερχάτ που κατάφερε να τον εκτοπίσει χάρη στη στήριξη που έλαβε από το τουρκικό προξενείο. Αυτή ήταν γνωστή και πριν από τις εκλογές στη Ροδόπη, καθώς όλοι την έβλεπαν. Την προηγούμενη φορά ο Φερχάτ είχε χάσει για λίγες εκατοντάδες ψήφους από τον Χαρίτου την έδρα του ΣΥΡΙΖΑ στη Ροδόπη, οπότε αυτήν τη φορά το προξενείο ήταν αποφασισμένο να του παρέχει ακόμα μεγαλύτερη υποστήριξη, ώστε η έδρα να περάσει «από τον χριστιανό του ΣΥΡΙΖΑ στον μουσουλμάνο του ΣΥΡΙΖΑ», όπως έλεγαν οι άνθρωποι του ψευδομουφτή στη Ροδόπη.
Τι άλλαξε από τις εκλογές του 2019, όταν είχε βγει πρώτη η Νέα Δημοκρατία στη Ροδόπη; Η μειονότητα, που δεν χαρακτηρίζεται από έντονο κομματισμό, συνήθως ψηφίζει όπως η επικράτεια. Ψηφίζει δηλαδή σύμφωνα με το υπάρχον ρεύμα. Το τουρκικό προξενείο συνήθως μοίραζε αναλογικά την υποστήριξή του στους υποψήφιους όλων των κομμάτων που ήθελε αυτό να προωθήσει (και όχι γενικά σε όλους τους μειονοτικούς υποψήφιους). Αυτήν τη φορά όμως στη Ροδόπη το προξενείο έριξε όλο το βάρος στον Οζγκιούρ Φερχάτ του ΣΥΡΙΖΑ, ώστε να μη χάσει πάλι την έδρα, όπως την προηγούμενη φορά, από τον Χαρίτου. Τον μειονοτικό υποψήφιο του ΠΑΣΟΚ στη Ροδόπη, Ιλχάν Αχμέτ, δεν τον στήριξε το προξενείο, όπως δεν στήριξε και τον Ντελή Γιουσούφ της Νέας Δημοκρατίας. Η διαφορά υπέρ ΣΥΡΙΖΑ στη Ροδόπη δεν σημειώθηκε επειδή απλώς το τουρκικό προξενείο στήριξε τον συγκεκριμένο υποψήφιο –αυτό το έχει ξανακάνει–, αλλά επειδή τον στήριξε τόσο μαζικά, αντί να διαμοιράσει τις ψήφους που κατευθύνει σε όλα τα κόμματα. Αυτός είναι ο λόγος για το ροζ αποτέλεσμα της Ροδόπης.
Οι δημόσιες καταγγελίες για την υποστήριξη του Οζγκιούρ Φερχάτ από το τουρκικό προξενείο έγιναν πρόσφατα από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ στη Ροδόπη που υποστήριζαν την υποψηφιότητα του Δημήτρη Χαρίτου, ενώ ο πρώην διπλωματικός σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα, πρέσβης ε.τ. Γ. Αϋφαντής, μίλησε για εκλογική συναλλαγή του ΣΥΡΙΖΑ με το τουρκικό προξενείο.
Ο πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι ο Αλέξης Τσίπρας έλαβε εγκαίρως γνώση αναφοράς της ΕΥΠ, που ήταν και σε δική του γνώση, σχετικά με τον ρόλο των δύο βουλευτών που εξέλεξε ο ΣΥΡΙΖΑ σε Ροδόπη και Ξάνθη, αφήνοντας αιχμές για τη σχέση τους με το τουρκικό προξενείο, και αναρωτήθηκε γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν επέλεξε άλλους υποψήφιους.
Ο ΣΥΡΙΖΑ αρχικά διέψευσε ότι είχε κάποια ενημέρωση, αλλά αργότερα στελέχη του δέχθηκαν ότι υπήρχε κάποια αναφορά την οποία δεν θεώρησαν αξιόλογη. Ο πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ Γ. Μουζάλας είπε ότι ο κ. Τσίπρας πήρε ένα χαρτί, αλλά λόγω της άποψης που έχουν για την ΕΥΠ στο κόμμα δεν έδωσε τη σημασία που ο κ. Μητσοτάκης ήθελε να δώσει. Παρόμοιες δηλώσεις έκαναν και άλλα στελέχη.
Οπωσδήποτε, είναι δικαίωμα κάθε κόμματος και της ηγεσίας του να βάλουν όποιον υποψήφιο θέλουν στο ψηφοδέλτιό τους και θα κριθούν και αυτοί, όπως όλοι, για τις επιλογές τους. Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι τόσο ο Φερχάτ στη Ροδόπη όσο και κυρίως ο Ζεϊμπέκ στην Ξάνθη έχουν ταυτιστεί πολλές φορές με επιλογές της Τουρκίας. Επίσης κάθε φορά που κάποιος από τους βουλευτές μιλά για τουρκική μειονότητα, αντί για μουσουλμανική, αμφισβητεί όχι μόνο την ελληνική θέση, αλλά και τη Συνθήκη της Λωζάνης, κάτι που συμπίπτει με τις επιδιώξεις της Άγκυρας.
Και είναι άλλο πράγμα ο ατομικός προσδιορισμός, σύμφωνα με τον οποίο πράγματι κάθε πολίτης μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται ελεύθερα όπως επιθυμεί και αυτό να είναι σεβαστό, και άλλο να αμφισβητεί ένας βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου τη Συνθήκη της Λωζάνης και να ονομάζει την αναγνωρισμένη ως μουσουλμανική μειονότητα τουρκική. Αν λοιπόν κάποιοι βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου ταυτίζονται με τις επιδιώξεις της Άγκυρας, για ποιον λόγο δεν πρέπει να το γνωρίζει αυτό ο ελληνικός λαός; Εκτός αν κάποιοι θεωρούν ότι οι πολίτες πρέπει να ψηφίζουν χωρίς να γνωρίζουν τις θέσεις των υποψηφίων βουλευτών σε τόσο κρίσιμα θέματα.
Ούτε, βεβαίως, μπορεί να γίνει σύγκριση της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη με την ελληνική μειονότητα της Αλβανίας, η οποία είναι αναγνωρισμένη ως εθνική-ελληνική μειονότητα. Οι συγκρίσεις που γίνονται από ορισμένους είναι εντελώς ατυχείς. Επιπλέον, το ελληνικό προξενείο στο Αργυρόκαστρο δεν παρεμβαίνει στις αλβανικές εκλογές προωθώντας δικούς του υποψήφιους στην αλβανική Βουλή. Ούτε SMS στέλνει, ούτε με τον αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο κατευθύνουν την ψήφο των Ορθοδόξων, ούτε οργανώνει μαζικές μεταφορές ψηφοφόρων. Το ελληνικό προξενείο στο Αργυρόκαστρο ασχολείται μόνο με τον σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας και διαμαρτύρεται όταν υπάρχει παραβίασή τους.
Όσο για την αντίδραση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία τελευταία επιδεικνύει μια ευαισθησία για την τουρκική επιρροή στη Θράκη που δεν εμφάνιζε ιδιαίτερα τα προηγούμενα χρόνια, μάλλον δεν ενδιαφέρεται τόσο για να ενισχύσει τη δύναμή της στη Ροδόπη, που δεν θα κάνει καμία ουσιαστική διαφορά, όσο για να κόψει ψήφους από το κόμμα του Βελόπουλου στη βόρεια Ελλάδα και να αποτρέψει την είσοδο της «Νίκης» στη Βουλή. Και το κάνει διότι ξέρει ότι εκεί υπάρχει μία σημαντική δεξαμενή ψήφων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη, έχει μπει, εκ των πραγμάτων, σε μια συζήτηση από την οποία μόνο χάνει, καθώς έχει έρθει σε δύσκολη θέση. Το θέμα της παρέμβασης του τουρκικού προξενείου στη Ροδόπη υπέρ του Φερχάτ το κατήγγειλλαν δημόσια πρώτα τα τοπικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Επίσης, οι σοβαρότερες καταγγελίες εναντίον της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ αυτές τις μέρες για την επιρροή της Τουρκίας έγιναν από τον πρώην διπλωματικό σύμβουλο του Αλέξη Τσίπρα, πρέσβη Αϋφαντή.
Το ΠΑΣΟΚ έχει μείνει κάπως στην άκρη σε αυτήν τη διαμάχη, αν και έχει εκλέξει και στις δύο περιφέρειες, Ροδόπη και Ξάνθη, μειονοτικούς βουλευτές. Στη Ροδόπη έβγαλε τον Ιλχάν Αχμέτ, που έχει συγκρουστεί με τον προηγούμενο πρόξενο, και στην Ξάνθη τον Μπουρχάν Μπαράν, που διατηρεί σχέσεις με το προξενείο και τον ψευδομουφτή. Το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, όταν το προξενείο κινήθηκε εναντίον του Ιλχάν Αχμέτ, το κατήγγειλε δημόσια με ανακοίνωση, ενώ όταν ο Μπουρχάν Μπαράν χαρακτήρισε τη μειονότητα τουρκική, του ζήτησε να ανασκευάσει και το έκανε αμέσως.
Η ΝΔ στην πραγματικότητα δεν έχει λόγο να ενοχλείται από το ροζ της Ροδόπης και αυτό το κατάλαβαν τώρα στον ΣΥΡΙΖΑ. Εκείνο που την απασχολεί εκλογικά είναι το ποσοστό των ψηφοφόρων που κατευθύνεται στα δεξιότερα κόμματα, όπως η Ελληνική Λύση και η «Νίκη». Αυτά φοβάται ότι μπορεί να της κόψουν την αυτοδυναμία και θέλει να τα αποδυναμώσει, γι' αυτό και προσαρμόζει αναλόγως την εκλογική της τακτική.
Όσον αφορά τις δηλώσεις περί «τουρκικής μειονότητας», αυτές προκαλούν ανησυχία όταν προέρχονται από βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου, καθώς η Άγκυρα προσπαθεί να δημιουργήσει τέτοιο θέμα χωρίς να υπάρχει, αφού τα περί μειονοτήτων έχουν περιγραφεί στη Συνθήκη της Λωζάνης, που κλείνει φέτος τα 100 χρόνια. Δεν είναι κακό, πάντως, που άνοιξε η συζήτηση για το τι συμβαίνει με τη μειονότητα στη Θράκη. Το ιδανικό θα ήταν, όμως, τα κόμματα να συναινούσαν για το πώς θα υποστηριχθεί η μειονότητα ώστε να συμμετέχει περισσότερο στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας, χωρίς αποκλεισμούς που αφήνουν χαραμάδες σε επικίνδυνους μηχανισμούς οι οποίοι σκοπό έχουν τη χειραγώγησή της και όχι την ευημερία της.
