ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΙ ΑΛΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ στην εργασία (και στη ζωή) που μπορεί να είναι πιο σημαντικά από την παραγωγικότητα. Ίσως η μεγαλύτερη αρετή της τηλεργασίας είναι ότι οδηγεί σε πιο ευτυχισμένους εργαζόμενους. Οι άνθρωποι ξοδεύουν λιγότερο χρόνο για μετακινήσεις, κάτι που από την πλευρά τους μπορεί να φαίνεται ότι ενισχύει την παραγωγικότητα, ακόμη και αν οι συμβατικές μετρήσεις δεν εντοπίζουν κάτι τέτοιο. Μπορούν πιο εύκολα να διαχειριστούν την καθημερινότητα, την παραλαβή του παιδιού από το σχολείο ή τα ραντεβού με τον γιατρό, για να μην αναφέρουμε τη δυνατότητα περιστασιακής σιέστας ή το πρωινό τζόκινγκ. Και ορισμένες εργασίες –ιδιαίτερα αυτές που απαιτούν αδιάκοπη συγκέντρωση για μεγάλα χρονικά διαστήματα– μπορούν συχνά να γίνουν πιο ομαλά στο σπίτι απ' ό,τι σε εταιρικά περιβάλλοντα. Όλα αυτά εξηγούν γιατί τόσοι πολλοί εργαζόμενοι επιδιώκουν να δουλεύουν μακριά από το γραφείο.
Διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι οι εργαζόμενοι είναι πρόθυμοι να δεχτούν ακόμα και μειώσεις μισθών για τη δυνατότητα εργασίας από το σπίτι. Το να έχεις ικανοποιημένους εργαζόμενους με ελαφρώς χαμηλότερη αμοιβή με τη σειρά του μοιάζει με καλό deal για τους διευθυντές των επιχειρήσεων.
Για πολλούς ανθρώπους, λοιπόν, το μέλλον της εργασίας θα παραμείνει υβριδικό. Δυστυχώς όμως, οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι η εργασία από το σπίτι είναι συχνά λιγότερο αποτελεσματική (και ως και 18% λιγότερο παραγωγική) και περισσότερο αποσπασματική.
Διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι οι εργαζόμενοι είναι πρόθυμοι να δεχτούν ακόμα και μειώσεις μισθών για τη δυνατότητα εργασίας από το σπίτι. Το να έχεις ικανοποιημένους εργαζόμενους με ελαφρώς χαμηλότερη αμοιβή με τη σειρά του μοιάζει με καλό deal για τους διευθυντές των επιχειρήσεων.
Σε εξέλιξη βρίσκεται μια σταδιακή αντίστροφη μετάβαση, αυτή τη φορά από το Zoom πίσω στην αίθουσα συνεδριάσεων του γραφείου. Οι εταιρείες της Wall Street ήταν από τις πιο πιεστικές στο κάλεσμα προς τους εργαζόμενους να επιστρέψουν στα γραφεία τους, αλλά τους τελευταίους μήνες ακόμη και πολλοί τεχνολογικοί τιτάνες –η Apple, η Google, η Meta και άλλοι– απαίτησαν από το προσωπικό να εμφανίζεται στο γραφείο τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα. Και όλες σχεδόν οι σχετικές έρευνες φαίνονται να υποστηρίζουν αυτό το αρνητικό κλίμα για την υπόθεση της τηλεργασίας.
Παρ’ όλα τα ελαττώματά τους, τα γραφεία παραμένουν απαραίτητα. Ακόμα και μελέτες που δεν έχουν να κάνουν απαραίτητα με την εργασία μοιάζουν να ενισχύουν αυτή την αντίληψη. Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι ακόμη και οι επαγγελματίες σκακιστές παίζουν λιγότερο καλά σε διαδικτυακούς αγώνες από ό,τι σε αγώνες πρόσωπο με πρόσωπο, ενώ μια άλλη χρησιμοποίησε ένα εργαστηριακό πείραμα για να δείξει ότι οι τηλεδιασκέψεις αναστέλλουν τη δημιουργική σκέψη.
Όπως έχουν διαπιστώσει πολλοί από όσους βρέθηκαν τα τελευταία χρόνια να εργάζονται από την τραπεζαρία του σπιτιού τους, η αλήθεια είναι ότι η επαγγελματική συνεργασία και η δημιουργική ανταλλαγή απόψεων είναι πιο δύσκολη εξ αποστάσεως.
Σε μια μελέτη που έγινε πρόσφατα στο Χάρβαρντ με υποκείμενα μηχανικούς λογισμικού, διαπιστώθηκε ότι η ανταλλαγή feedback μεταξύ των συναδέλφων μειώθηκε απότομα κατά τη μετάβαση στην τηλεργασία. Καταγράφηκε επίσης μια σχετική μείωση της μαθησιακής ικανότητας για τους εργαζόμενους στο σπίτι. Όσοι βρίσκονταν σε γραφεία αποκτούσαν δεξιότητες πολύ πιο γρήγορα.
Η προέλευση της άποψης ότι, σε αντίθεση με τα παραπάνω, η απομακρυσμένη εργασία ενισχύει την παραγωγικότητα μπορεί να εντοπιστεί σε ένα πείραμα σχεδόν μια δεκαετία πριν από την πανδημία, που έγινε για λογαριασμό του Πανεπιστημίου του Stanford το 2013. Οι εργαζόμενοι σε τηλεφωνικά κέντρα ενός κινεζικού διαδικτυακού ταξιδιωτικού πρακτορείου, γνωστού πλέον ως Trip.com, αύξησαν την απόδοσή τους κατά 13% όταν εργάζονταν εξ αποστάσεως – ένα ποσοστό που εξακολουθεί να εμφανίζεται και σήμερα στα μέσα ενημέρωσης ως αποδεικτικό στοιχείο υπέρ της τηλεργασίας.
Οι αναφορές αυτές όμως παραμελούν δύο κρίσιμες παραμέτρους. Πρώτον, περισσότερα από τα δύο τρίτα της βελτιωμένης απόδοσης προήλθαν από εργαζόμενους που απλώς εργάζονταν περισσότερο (περισσότερες ώρες) στο σπίτι απ’ ό,τι στο γραφείο, όχι πιο αποτελεσματικά. Και δεύτερον, η κινεζική εταιρεία σταμάτησε τελικά την τηλεργασία επειδή οι εργαζόμενοι εξ αποστάσεως παραπονέθηκαν ότι ήταν πολύ πιο δύσκολο γι’ αυτούς να πάρουν ποτέ προαγωγή.
Με στοιχεία από The Economist
