ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ξεχνούν γρήγορα τις σκηνές του πολέμου, δηλαδή το πεδίο όπου κάποιοι λαοί δεινοπαθούν από τη βία των όπλων και όχι μόνο (και από τη βία της πείνας και των στερήσεων, όπως τώρα στη Γάζα). Ως έναν βαθμό μοιάζει αναπότρεπτο, τον πόλεμο τον θυμούνται μόνο τα θύματα, οι θερμοί αλληλέγγυοι και οι πιο αφυπνισμένοι χώροι μιας κοινωνίας, με τις εκατέρωθεν προτιμήσεις τους (οι φιλελεύθεροι για την Ουκρανία, οι αριστεροί για την Παλαιστίνη, λίγοι φιλελεύθεροι και λίγοι αριστεροί και για τα δυο).
Να συμπονάμε, βρε αδελφέ, αλλά όχι τόσο ώστε να βγούμε από το κουκούλι μας. Η έπαρση των υπερσυνδέσεων έφερε μαζί της έναν νέο ρηχό συναισθηματισμό μαζί με έναν πιο μικρόψυχο κυνισμό.
Στη λογική της λήθης –που, είπαμε, ως έναν βαθμό δεν αποφεύγεται, γιατί το παρόν και τα προβλήματά του τρέχουν− συμβάλλει όμως και ένας ακόμα παράγοντας: η συρρίκνωση της διεθνιστικής συνείδησης και η επαναφορά ενός πνεύματος «εθνικής αναδίπλωσης». Το όργιο υπερσύνδεσης και δικτύωσης −όλα προσβάσιμα, όλα ορατά και στο πιάτο μας με ένα κλικ− δεν εμποδίζει το κλείσιμο στους εθνικούς κρατικούς εγωισμούς και κυρίως την αποστροφή του βλέμματος από την υπερβολή του πόνου των άλλων. Να συμπονάμε, βρε αδελφέ, αλλά όχι τόσο ώστε να βγούμε από το κουκούλι μας. Η έπαρση των υπερσυνδέσεων έφερε μαζί της έναν νέο ρηχό συναισθηματισμό μαζί με έναν πιο μικρόψυχο κυνισμό. Και επειδή διεθνώς επικρατεί το χάος, έχουμε βρει μια ακόμα δικαιολογία: δεν βγάζουμε άκρη πια, τι το ψάχνεις;
Αυτό όμως είναι το τέλος της διεθνιστικής συνείδησης ή, για να μην υπερβάλλω, μια στιγμή μεγάλης καταπόνησης ενός συναισθήματος που, αν το σκεφτούμε καλύτερα, μας κάνει πραγματικούς πολίτες: γινόμαστε πολίτες μόνο όταν δεν είμαστε μόνο Έλληνες αλλά μετέχουμε και σε ξένα πεπρωμένα. Αυτό τουλάχιστον έμαθα εγώ από το σπίτι μου, αυτό ήταν το δώρο των αριστερών γονιών μου και το εκτιμώ περισσότερο όσο περνούν τα χρόνια και γερνάω. Η λήθη του άλλου πόνου μπορεί να έχει βάση «φυσιολογική», την ίδια στιγμή όμως οδηγεί, ανεπαίσθητα, στην εξάχνωση της αλληλεγγύης για χάρη της αυτοσυντήρησης και της ησυχίας μας.
