— Τι ακριβώς έχει συμβεί στο Οχάιο και γιατί πολύς κόσμος θεωρεί ότι πρόκειται για ένα νέο Τσερνόμπιλ;
Στις 3 Φεβρουαρίου μια αμαξοστοιχία που μετέφερε χλωραιθένιο και εννέα άλλα επικίνδυνα χημικά εκτροχιάστηκε και από τον εκτροχιασμό και τη σύγκρουση προκλήθηκε τεράστια πυρκαγιά λίγο έξω από την Ανατολική Παλαιστίνη (σ.σ.: έτσι λέγεται η περιοχή), μια μικρή πόλη περίπου 5.000 κατοίκων, στα σύνορα του Οχάιο με την Πενσυλβάνια. Αρχικά, δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί ή θάνατοι και η είδηση για μέρες βρισκόταν στα χαμηλά της επικαιρότητας.
Ωστόσο, με την πυρκαγιά να μαίνεται όλο το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, οι κάτοικοι των περιοχών, υπό συνθήκες μυστικότητας και διαχείρισης κρίσης, ενημερώνονταν ο ένας μετά τον άλλο να εκκενώσουν τα σπίτια τους.
Μέχρι το βράδυ της 5ης Φεβρουαρίου, όταν άρχισαν οι αναγκαστικές εκκενώσεις, οι πληροφορίες που διαχέονταν στα media ήταν απολύτως ελεγχόμενες, με τους αξιωματούχους να δηλώνουν ότι γίνονται προληπτικά, καθώς παρατήρησαν μία «δραστική αλλαγή θερμοκρασίας» σε ένα από τα 150 βαγόνια του εκτροχιασμένουν τρένου και φοβήθηκαν μία πιθανή έκρηξη. Κάτι τέτοιο, και λόγω των χημικών που μετέφερε το τρένο, θα μπορούσε να εκτοξεύσει θραύσματα μέχρι και 1 μίλι μακριά.
Ωστόσο, μία μέρα νωρίτερα, στις 4 Φεβρουαρίου, υπάρχουν μαρτυρίες στο Reuters, όπως εκείνη μίας γυναίκας που λέει ότι εγκατέλειψε άρον άρον την περιοχή γιατί τα μάτια του γιου της είχαν γίνει κόκκινα και δεν μπορούσε να σταματήσει να βήχει, λόγω των χημικών που είχε εισπνεύσει, ακόμα κι αν βρισκόταν χιλιόμετρα μακριά από το σημείο του ατυχήματος.
— Ποια λύση ακολουθήθηκε και προκειμένου να ελεγχθεί η κατάσταση;
Για να αποτραπεί η έκρηξη, τα ειδικά συνεργεία που βρέθηκαν στην περιοχή απελευθέρωσαν το περιεχόμενο πέντε βυτιοφόρων γεμάτων χλωραιθένιο, αυτή την εξαιρετικά εύφλεκτη ένωση για την παραγωγή πλαστικών (σ.σ.: μία ευρέως γνωστή εκδοχή της είναι το PVC που εντοπίζεται σε διάφορες χρήσεις, από πλαστικά μπουκάλια μέχρι το υλικό των πιστωτικών καρτών. Το χλωραιθένιο συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος και άλλων καρκίνων, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ).
Στη συνέχεια προχώρησαν σε ελεγχόμενη έκρηξη. Κάτοικοι και δημοσιογράφοι άκουσαν μία τεράστια έκρηξη και είδαν ένα μεγάλο κόκκινο σύννεφο, το οποίο, όπως έγινε γνωστό, ήταν φωσγένιο και υδροχλώριο. Το φωσγένιο είναι ένα άχρωμο αέριο με έντονη οσμή που μπορεί να προκαλέσει εμετό και αναπνευστικά προβλήματα. Είναι εξαιρετικά τοξικό και χρησιμοποιήθηκε ως όπλο στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όπως σε όλες τις μεγάλες καταστροφές, υπήρξαν διάφορα κενά στην αλυσίδα των υπευθύνων, όμως το πιο ανησυχητικό μέχρι τώρα είναι το πόσο λίγα είναι τα επιτόπια ρεπορτάζ στην περιοχή, με τους πολίτες να παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους δημοσιεύοντας εικόνες και βίντεο ως ντοκουμέντα της ανυπολόγιστης καταστροφής.
— Άρα, τέλος καλό όλα καλά;
Ούτε καν. Την προηγούμενη Τετάρτη, δύο ημέρες μετά την ελεγχόμενη έκρηξη και πέντε ημέρες μετά τον εκτροχιασμό, οι αρχές ήραν τις εντολές εκκένωσης και είπαν στους κατοίκους ότι μπορούσαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Οι αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής Προστασίας (EPA), δήλωσαν ότι τα δείγματα αέρα και νερού είχαν αναλυθεί και ήταν φυσιολογικά. Όμως, οι κάτοικοι είχαν κάτι διαφορετικό να αντιμετωπίσουν, πολύ πιο εφιαλτικό από τις διαβεβαιώσεις των αρμόδιων.
Επιστρέφοντας στα σπίτια τους, πολλοί κάτοικοι διαπίστωσαν μία ανυπόφορη μυρωδιά, ενώ οι περιοχές ήταν σπαρμένες με νεκρά ζώα. Ο τοπικός παραπόταμος Leslie Run είχε γίνει ένας βούρκος γεμάτος θολό νερό και εκατοντάδες νεκρά ψάρια. Άλλοι εντόπιζαν νεκρά κοτόπουλα στις φάρμες τους, νεκρούς σκύλους και αλεπούδες. Αξιωματούχος της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος του Οχάιο δήλωσε ότι υλικό από τα χημικά που μετέφερε το τρένο είχε εισέλθει στον υδροφόρο ορίζοντα και σκότωσε τα ψάρια, αλλά το πόσιμο νερό ήταν ασφαλές...
— Άρα ακόμη δεν γνωρίζουμε το μέγεθος της ζημιάς;
Όχι.
— Αληθεύει ότι συνελήφθησαν δημοσιογράφοι που κάλυπταν το θέμα;
Ναι, ενώ υπάρχουν καταγγελίες πολιτών στα social media για προσπάθειες αποσιώπησης και συγκάλυψης ειδικά από τη στιγμή που μέσω Twitter ήρθαν στο φως φωτογραφίες και βίντεο που δείχνουν κατοίκους 70 μίλια μακριά, να οδηγούν υπό βροχή και οι σταγόνες –ήδη τοξικές από την έκλυση αερίων από την περιοχή– να σημαδεύουν τις λαμαρίνες των αυτοκινήτων... Η Μαρία Δεναξά στο Twitter έκανε λόγο για το «επόμενο Τσερνόμπιλ» και μία «από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές παγκοσμίως»:
— Τώρα, τι συμβαίνει στην περιοχή;
Πολλοί κάτοικοι της Ανατολικής Παλαιστίνης επιλέγουν να μην επιστρέψουν στα σπίτια τους και εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τους χειρισμούς της κυβέρνησης μετά το ατύχημα. Όπως λένε, δεν εμπιστεύονται τους αξιωματούχους της πολιτείας, ειδικά από τη στιγμή που ανεξάρτητοι επιστημονικοί φορείς εμφανίζονται εξαιρετικά απαισιόδοξοι για το τι αυτό το ατύχημα θα μπορούσε να σημαίνει για την υγεία των κατοίκων.
Κάποιοι από αυτούς που επέστρεψαν από την προηγούμενη Πέμπτη εμφανίζουν σοβαρούς πονοκεφάλους, εμετούς και γενικότερη αδιαθεσία, ενώ την Πέμπτη κατατέθηκε αγωγή εναντίον της Norfolk Southern (σ.σ.: η εταιρεία που έχει την ευθύνη του σιδηροδρομικού σταθμού) από δύο κατοίκους της Πενσυλβάνια που ζητούν κάλυψη των υγειονομικών εξετάσεών τους, καθώς υποφέρουν από συμπτώματα τοξικής δηλητηρίασης.
— Πόσο καιρό θα χρειαστεί για να επανέλθει η ευρύτερη περιοχή στην κανονικότητα;
Δέκα ημέρες μετά τον εκτροχιασμό, ο γερουσιαστής J.D. Vance, Ρεπουμπλικάνος του Οχάιο, ανέφερε σε δήλωσή του στο Twitter ότι πρόκειται για μια «πολύπλοκη περιβαλλοντική καταστροφή», ενώ η αποκατάσταση της περιοχής θα χρειαστεί χρόνια.
Η Norfolk Southern στις 10 Φεβρουαρίου ενημερώθηκε ότι ενδέχεται να καταβάλει αποζημίωση για την καταστροφή που έχει πλήξει την περιοχή. Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος του Οχάιο εργάζεται σε έναν καθαρισμό δύο επιπέδων, ξεκινώντας με την απομάκρυνση των υλικών από την περιοχή πριν προχωρήσει σε αξιολόγηση για ένα ολιστικό σχέδιο αποκατάστασης. «Αφού ολοκληρωθεί το στάδιο έκτακτης ανάγκης της επιχείρησης, θα ξεκινήσουν οι πιο μακροπρόθεσμες εργασίες αποκατάστασης», δήλωσε ο Τζέιμς Λι, υπεύθυνος για τις σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης της EPA του Οχάιο, σε ηλεκτρονικό μήνυμα.
— Τελικά, τι προκάλεσε το ατύχημα;
Όπως έχει γίνει γνωστό, υπήρξε πρόβλημα στο σύστημα πέδησης της αμαξοστοιχίας. Ωστόσο, δεν είναι τόσο μονοδιάστατη η απάντηση. Η σιδηροδρομική εταιρεία το προηγούμενο διάστημα απέλυσε χιλιάδες σιδηροδρομικούς, παρά τις ανησυχίες για την ασφάλεια σχετικά με την υπερκόπωση και την υποστελέχωση των πληρωμάτων.
Δημοσιεύματα αποκάλυψαν και άλλες παρατυπίες στην εταιρεία, μεταξύ αυτών και τις πιέσεις σε στελέχη της προηγούμενης κυβέρνησης Τραμπ για να αποδυναμωθεί η νομοθεσία που θα βελτίωνε τα συστήματα πέδησης σε όλους τους σιδηροδρόμους της χώρας. Οι ρυθμιστικές αρχές κατήργησαν συγκεκριμένα μια διάταξη για τα τρένα που μεταφέρουν επικίνδυνα εύφλεκτα υλικά, να είναι εξοπλισμένα με ηλεκτρονικό σύστημα πέδησης.
Σε κάθε περίπτωση, όπως σε όλες τις μεγάλες καταστροφές, υπήρξαν διάφορα κενά στην αλυσίδα των υπευθύνων, όμως το πιο ανησυχητικό μέχρι τώρα είναι το πόσο λίγα είναι τα επιτόπια ρεπορτάζ στην περιοχή, με τους πολίτες να παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους δημοσιεύοντας εικόνες και βίντεο ως ντοκουμέντα της ανυπολόγιστης καταστροφής.
Με στοιχεία από New York Times, GlobalNews.ca
