ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΑΝΘΡΩΠΟΙ των θεσμών που δεν τηρούν τις ισορροπίες της επιβίωσης και της γενικής αποδοχής τους. Πρόσωπα που δεν είναι συνηθισμένες θεσμικές περσόνες, έτσι όπως φαντάζονται πολλοί τον ρόλο του θεσμικού παίκτη, σαν μια άχρωμη καλολογία που φροντίζει να μην κατονομάζει το κακό και να διαχέει γενικώς τις ευθύνες.
Υπάρχουν άνθρωποι που διεκδικούν πάντα το βάρος μιας αλήθειας, την αναμέτρηση με το διακριτά μεγάλο έγκλημα, την τερατώδη αδικία και τη συγκεκαλυμμένη βία. Ξέρουν, προφανώς, πως η παρέμβασή τους θα «παρεξηγηθεί». Ότι, έτσι, κρατικοί και μη κρατικοί παίκτες θα σπεύσουν να καταγγείλουν το «θράσος» όποιου/-ας μιλάει έτσι, δίχως τη σύμβαση των νερωμένων λογυδρίων.
Κάπως έτσι συνέβη και με τη Φραντσέσκα Αλμπανέζε, την ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ για τα παλαιστινιακά εδάφη. Πολλοί είναι πια αυτοί που δεν της συγχωρούν το γεγονός ότι φρόντισε να ψάξει, να τεκμηριώσει, να ενδιαφερθεί για την πραγματική πολιτική της ισραηλινής ηγεσίας απέναντι στους Παλαιστίνιους. Όχι μόνο στη Γάζα αλλά και στη Δυτική Όχθη και σε όλα τα Κατεχόμενα.
Τι μέλλον έχουμε ως κοινωνίες αν οι Αλμπανέζε των θεσμών υποκύψουν στον θεσμικό φετιχισμό και στις δημόσιες σχέσεις κάποιων καθηγητών και εμπειρογνωμόνων με τα κέντρα εξουσίας;
Απέναντι στην Ιταλίδα, η οποία δεν είναι πολιτικός της ριζοσπαστικής αριστεράς, ούτε βγαίνει μέσα από κινήματα αλληλέγγυων, έχει ενεργοποιηθεί ένας μηχανισμός κατασυκοφάντησης. Είναι ένας μηχανισμός με ερείσματα σε όλες τις χώρες, και στη δική μας γωνιά, με όχημα την κατηγορία για αντισημιτισμό, την αμφισβήτηση των γενοκτονικών πρακτικών (εκ μέρους του Ισραήλ) και συχνά με την κατ’ επίφαση υπεράσπιση μιας ψύχραιμης και «αντικειμενικής» προσέγγισης στο Παλαιστινιακό. Αυτή μάλιστα είναι η πιο ήπια εκδοχή των ανθρώπων που αντιπαθούν τη Φραντσέσκα Αλμπανέζε. Στην πραγματικότητα, εδώ και καιρό σχηματίζεται ένα μέτωπο που βάζει πάνω από όλες τις αξίες και τα ιδεώδη το συμφέρον μιας ορισμένης κρατικής οντότητας. Πρόκειται για μια γραμμή υπέρ των πολέμων του Τραμπ και του Νετανιάχου με στόχο την «εκκαθάριση» της ευρύτερης περιοχής από εχθρικά στοιχεία. Στο μέτωπο αυτό διαφωνίες υπάρχουν μόνο για το στυλ, τη γλώσσα ή κάποιες εμφανώς αποτρόπαιες ακρότητες, όπως αυτά τα χρυσά σηματάκια με την αγχόνη στο πέτο υπουργών του Ισραήλ. Είναι, όμως, διαφωνίες για το θεαθήναι.
Η ουσία είναι πως όλος αυτός ο χώρος αντιπαθεί την παρέμβαση της Αλμπανέζε. Δεν συγκινήθηκε με την ισοπέδωση της Γάζας, ούτε, φυσικά, με τα βομβαρδισμένα πανεπιστήμια στο Ιράν. Ούτε έδειξε αγανάκτηση με τους φασίστες εποίκους, εκριζωτές ελαιόδεντρων, παρά μόνο μια μικρή ενόχληση. Το πρόβλημα είναι κυρίως η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ο στολίσκος για τη Γάζα, οι άνθρωποι, εν τέλει, που δεν σέβονται μια ψυχρή ισορρόπηση, ούτε αναπαράγουν την κούφια ρητορική περί «μοναδικής δημοκρατίας» στη Μέση Ανατολή.
Είναι όμως μεγάλης σημασίας η παρουσία της Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ακριβώς επειδή προέρχεται από το πεδίο του Διεθνούς Δικαίου και τη μέριμνα για τους εκτοπισμούς και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έρχεται δηλαδή να υπενθυμίσει κάτι που το μάθαμε μέσα στη βία των κρίσεων: ότι δεν είναι ακραίες οι λέξεις, όσο οι πραγματικότητες που πρέπει να κατονομαστούν. Αν θέλεις να είσαι στοιχειωδώς έντιμος με την περιγραφή αυτών των πλευρών του κόσμου μας, είναι αδύνατο να μη μιλήσεις «άσχημα», δηλαδή εκτός πρωτοκόλλου. Μια προσωπικότητα που προέρχεται από την επιστήμη του Δικαίου κατανοεί πως δεν είναι τα πάντα ο θεσμικός επαγγελματισμός, ούτε η επίδειξη αβροφροσύνης με τους gatekeepers.
Όταν βγήκε η Έκθεση της Αλμπανέζε για την κατάσταση στην Παλαιστίνη και το πλέγμα των ευθυνών, φάνηκε πως αυτή η γυναίκα δεν πάσχει από τη φοβία των ονομάτων. Δεν έδειξε μόνο μια φονική κρατική μηχανή. Τολμηρές, από την πλευρά της, ήταν οι αναφορές –με τεκμηρίωση– στις σημαντικές, πολύ ισχυρές εταιρείες και οικονομικές οντότητες οι οποίες μετείχαν, με διαφόρους τρόπους, σε έναν μηχανισμό καταπίεσης και καταστροφής. Εκεί, στο κεφάλαιο της πολιτικής οικονομίας της γενοκτονίας, η Αλμπανέζε έδειξε την ποιότητα ενός θάρρους που ανατρέχει πίσω, στη ρίζα της δημοκρατικής αρετής.
Αξίζει εδώ να αναρωτηθούμε: τι μέλλον έχουμε ως κοινωνίες αν οι Αλμπανέζε των θεσμών σιγήσουν, αν υποκύψουν κι αυτές στην άτονη υπαλληλοκρατία, στον θεσμικό φετιχισμό και στις δημόσιες σχέσεις κάποιων καθηγητών και εμπειρογνωμόνων με τα κέντρα εξουσίας;
Το ανάστημα μιας Φραντσέσκα Αλμπανέζε πιστοποιεί την επιστημονική και ηθική απουσία πολλών άλλων. Ή το βάρος που έχουν οι σιωπές τους.
