ΓΡΑΦΩ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ χαράματα, στο σκοτάδι, σκυμμένη πάνω από το λάπτοπ στην κουζίνα του σπιτιού μου, αγκαλιά με τον γάτο. Κοπανάω τα πλήκτρα με μανία, ενώ έξω χαράζει. Ο λόγος που δουλεύω τώρα, αντί να κοιμάμαι, δεν είναι ούτε η πολλή δουλειά ούτε ο γιος μου, που είναι δύο χρονών και έχει όλη την ενέργεια ενός κουταβιού Τζακ Ράσελ. Ο λόγος είναι ότι την ώρα που θα έπρεπε να δουλεύω περνάω ώρες ολόκληρες, κοιτώντας μαγνητισμένη βιντεάκια στο ΤikΤok.
Απ’ ό,τι φαίνεται, δεν είμαι η μόνη. Την ώρα που τα υπόλοιπα κοινωνικά δίκτυα περνούν τη θλιβερή μεσήλικη κρίση τους, το TikTok, που περιγράφεται ως «μια κινέζικη πλατφόρμα δημιουργίας και κοινοποίησης βίντεο», έχει πλέον 1 δισ. χρήστες διεθνώς, κυρίως εφήβους ή και πολύ νέους. Ένα πρόσφατο trend έλεγε κάτι σαν «σας βλέπω εσάς στο “ενήλικο ΤikΤok” που έχετε γεννηθεί στο τέλος της δεκαετίας του ’90», οπότε για τα δεδομένα του μέσου δεν είμαι απλώς μεγάλη αλλά με το ένα πόδι στον τάφο.
Το TikTok είναι σαν ένα εθιστικό freak show ‒ υπάρχουν εκατοντάδες «χαλαρωτικά» βίντεο με υπερ-κοντινά πλάνα σε αφαίρεση, από μπιμπίκια και σπυράκια με μουσική υπόκρουση Σελίν Ντιόν και Κάρμινα Μπουράνα και σχόλια όπως «τι ανακουφιστικό, ευχαριστούμε».
Το ΤιkΤok είναι για νέους: απαιτεί να ξέρει κανείς να τραβήξει επαγγελματικού επιπέδου βίντεο με το κινητό του, να αντιλαμβάνεται τα trends εξαιρετικά γρήγορα και να μοιράζεται περιεχόμενο αστραπιαία. Η βασική διαφορά του είναι πως δεν είναι φτιαγμένο με σκοπό την επικοινωνία ή την οποιαδήποτε σύνδεση ‒ είναι περισσότερο σαν πλατφόρμα entertainment, γι’ αυτό υπάρχουν άπειροι χρήστες που δεν έχουν ανεβάσει απολύτως τίποτα και απλώς παρακολουθούν λογαριασμούς άλλων.
Δεν ήταν η καλύτερη χρονιά για τα υπόλοιπα κοινωνικά δίκτυα. Το Μeta (στο οποίο ανήκουν Facebook και Instagram) βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Η εταιρεία προχώρησε σε 11.000 απολύσεις. Τα δύο προϊόντα έχουν πιάσει «ταβάνι» εμπορικά, ενώ το Μetaverse, το νέο μεγάλο στοίχημα του Μαρκ Ζούκερμπεργκ, χάνει περίπου ένα δισ. δολάρια τoν μήνα. Το Ιnstagram προσπαθεί απεγνωσμένα να ανταγωνιστεί τη φόρμουλα του ΤikΤok, αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος που ο αλγόριθμος προτιμάει πλέον τα βίντεο και προωθεί τα reels, τα οποία είναι συνήθως βίντεο που έπαιξαν στο ΤikΤok πριν από μία εβδομάδα. Το Τwitter ζει ένα πρωτοφανές δράμα μετά την ταραχώδη εξαγορά του από τον Έλον Μασκ, ο οποίος «τρέχει» το Τwitter περίπου όπως διοικούσε ο Ντόναλντ Τραμπ τις ΗΠΑ ‒ κάθε μέρα είναι και μια καινούργια έκπληξη-ωδή στον ναρκισσισμό του.
Παρά τα προβλήματα των ανταγωνιστών του και την ολοένα αυξανόμενη δημοφιλία του, το ΤikΤok αντιμετωπίζει κι αυτό τις δικές του δυσκολίες, κυρίως με την αγορά των ΗΠΑ. Είναι πολλοί αυτοί που ισχυρίζονται πως το ΤikΤok είναι κάτι σαν Δούρειος Ίππος για την αμερικανική κυβερνοασφάλεια ‒ δεκαεννέα πολιτείες μόλις απαγόρευσαν τη χρήση του σε υπηρεσιακά τηλέφωνα.
Δεν είμαι σίγουρη τι ισχύει για την κυβερνοασφάλεια. Ξέρω μόνο πως το TikTok είναι σαν ένα εθιστικό freak show ‒ υπάρχουν εκατοντάδες «χαλαρωτικά» βίντεο με υπερ-κοντινά πλάνα σε αφαίρεση, από μπιμπίκια και σπυράκια με μουσική υπόκρουση Σελίν Ντιόν και Κάρμινα Μπουράνα και σχόλια όπως «τι ανακουφιστικό, ευχαριστούμε», challenges όπου πιτσιρίκια μαγειρεύουν κοτόπουλο με σιρόπι για τον βήχα, μανάδες που γκρινιάζουν για τις πεθερές τους και άπειρα μωρά και κατοικίδια ζώα μέχρι έφηβοι που κάνουν χορογραφίες.
Στην Ελλάδα είναι ακόμα ελαφρώς ερασιτεχνικά τα πράγματα, αλλά τα βίντεο του ΤikΤok έχουν το πλεονέκτημα πως παίζουν κανονικά μουσική (σε αντίθεση με το Ιnstagram, που στη χώρα μας «μπλοκάρει» λόγω των δικαιωμάτων). Υπάρχουν άπειρα βίντεο με παράφωνους ανθρώπους που χτυπιούνται σε χωματερές και λαγκάδια και μοιάζουν να βγήκαν από τα «Παρατράγουδα» της Αννίτας Πάνια, γάμοι και baby showers («είμαι η γιαγιά της νύφης και νομίζω θα είναι αγόρι»), έφηβοι που κάνουν challenges με τραπ τραγούδια και ζευγάρια που πουλάνε herbalife. Τα αγαπημένα μου βίντεο είναι από μικρά αγοράκια που τα βάζουν να χορεύουν ζεϊμπέκικο και τα χειροκροτούν όλοι γύρω γύρω περήφανοι. Στα σχόλια όλοι γράφουν «μπράβο, λεβεντιά, μας έβαλες τα γυαλιά» και «σαΐνι… ο μικρός»!
