ΣTHN KYBEΡΝΗΣΗ ΔΙΑΦΩΝΟΥΝ για το ποιοι ψηφοφόροι τούς εγκατέλειψαν και πού πήγαν. Άλλοι υποστηρίζουν πως έφυγαν οι δεξιοί ψηφοφόροι και πήγαν στα συντηρητικά κόμματα κι άλλοι πως έφυγαν οι κεντρώοι, αλλά δεν πήγαν πουθενά, κάθισαν στο σπίτι τους.
Παρομοίως διαφωνούν και για τις αιτίες που προκάλεσαν την εκλογική υποχώρηση και υποδεικνύουν αντίθετες κατευθύνσεις. Οι διαφορετικές ερμηνείες του εκλογικού αποτελέσματος, ακόμα και μεταξύ κορυφαίων στελεχών, φέρνουν στην επιφάνεια το πολιτικό χάσμα που υπάρχει στη ΝΔ εδώ και πολύ καιρό. Ο πρωθυπουργός καλείται εκ των πραγμάτων να επιλέξει την πολιτική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η κυβέρνησή του.
Ο πρωθυπουργός, από αυτά που είπε δημόσια, φάνηκε να θεωρεί ότι η ακρίβεια και τα προβλήματα της καθημερινότητας του πολίτη ήταν αυτά που κυρίως προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων. Ο ίδιος, πάντως, δεν περίμενε ένα τόσο αρνητικό αποτέλεσμα, καθώς οι συνεργάτες του έδιναν άλλη εικόνα.
To debate των δεξιών με τους κεντρώους
Η ΝΔ έχασε περισσότερους από 700.000 ψηφοφόρους από τις προηγούμενες ευρωεκλογές, ενώ, σε σύγκριση με τις περσινές εθνικές εκλογές, η απώλεια των ψηφοφόρων της είναι περίπου ένα εκατομμύριο και στην κυβέρνηση μαλώνουν τώρα για το ποιοι είναι αυτοί και πού πήγαν. Έχουν δημιουργηθεί δύο στρατόπεδα τα οποία διαφωνούν για το αν αυτοί που τους εγκατέλειψαν (οριστικά ή προσωρινά, θα δείξει) είναι οι δεξιοί ψηφοφόροι ή οι κεντρώοι. Ο Μάκης Βορίδης, ο Άδωνις Γεωργιάδης και κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι οι απώλειες ήταν κυρίως από δεξιά, γι' αυτό και ενισχύθηκαν τα συντηρητικότερα κόμματα της αντιπολίτευσης. Την ίδια εκτίμηση έχει ο Αντώνης Σαμαράς αλλά και καραμανλικοί που θεωρούν ότι τους αποδοκίμασαν αρκετοί παραδοσιακοί ψηφοφόροι. Ο Άκης Σκέρτσος, ο Δημήτρης Καιρίδης και άλλοι υπουργοί διαφωνούν μαζί τους και υποστηρίζουν ότι οι απώλειες ήταν από το κέντρο και όχι από δεξιά. Ορισμένοι από αυτούς αναφέρουν πως αν είχαν φύγει οι δεξιοί, δεν θα είχε εκλεγεί ο Φρέντης Μπελέρης. Ακριβώς το αντίθετο επιχείρημα προβάλλουν οι «δεξιοί» της κυβέρνησης, αφού ισχυρίζονται ότι ο Μπελέρης λειτούργησε ως ανάχωμα και χωρίς αυτόν οι δεξιές απώλειες θα ήταν περισσότερες. Οι «κεντρώοι», όμως, θεωρούν ότι η υποψηφιότητά του ίσως έδιωξε ψηφοφόρους του κέντρου.
Το συγκεκριμένο debate μεταξύ «δεξιών» και «κεντρώων» αλλά και η σαφής διαφοροποίηση που υπάρχει μεταξύ των παραδοσιακών στελεχών της ΝΔ και των «νεοφερμένων» αναμένεται να απασχολήσουν πολύ σοβαρά το κυβερνών κόμμα το επόμενο διάστημα, καθώς η σύγκρουση αυτή, της οποίας παρακολουθούμε τώρα το πρελούδιο, θα καθορίσει την ταυτότητα και το μέλλον της ΝΔ. Πολύ σύντομα η ηγεσία και τα μέλη της θα χρειαστεί να απαντήσουν στα υπαρξιακά ερωτήματα «ποιοι είναι και πού πάνε», καθώς η συνύπαρξη δύο τόσο διαφορετικών ρευμάτων κάτω από την ίδια κομματική στέγη ίσως δεν θα είναι για πολύ καιρό ακόμα αρμονική. Ήδη τα προβλήματα και οι διαφωνίες είναι περισσότερα απ' όσα φαίνονται δημοσίως.
Οι διαφορετικές ερμηνείες και το φάρμακο του ανασχηματισμού
Όπως διαφωνούν στη ΝΔ για το ποιοι ψηφοφόροι τούς εγκατέλειψαν, έτσι διαφωνούν και για τις αιτίες. Άλλοι θεωρούν ως αιτίες τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, την εγκληματικότητα, το μεταναστευτικό και τα εθνικά θέματα, άλλοι την ακρίβεια, την καθυστέρηση μεταρρυθμίσεων και τον καθαρισμό οικοπέδων για την πυροπροστασία του Σκυλακάκη, που αρκετοί κυβερνητικοί υποστήριζαν πως προκάλεσε σύγχυση και εκνευρισμό προεκλογικά σε πολλούς ιδιοκτήτες. Ο πρωθυπουργός, από αυτά που είπε δημόσια, φάνηκε να θεωρεί ότι η ακρίβεια και τα προβλήματα της καθημερινότητας του πολίτη ήταν αυτά που κυρίως προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων. Ο ίδιος, πάντως, δεν περίμενε ένα τόσο αρνητικό αποτέλεσμα, καθώς οι συνεργάτες του έδιναν άλλη εικόνα.
Ο ανασχηματισμός είναι το παραδοσιακό «φάρμακο» σε αυτές τις περιπτώσεις, μετά από κάθε εκλογική υποχώρηση. Πρόκειται για την κλασική συνταγή που ακολουθείται, αν και ποτέ δεν λύνει από μόνη της τα προβλήματα, ενίοτε τα μεγαλώνει κιόλας. Ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, θα μπορούσε εύκολα να θυσιαστεί και να αποπεμφθεί από την κυβέρνηση, παίρνοντας το ανάθεμα για την ακρίβεια, ώστε να κατευναστεί η λαϊκή δυσαρέσκεια. Αναλώσιμοι υπουργοί υπάρχουν πάντα και είναι (και) γι' αυτές τις δουλειές.
Στον πρωθυπουργό δεν αρέσουν οι συχνές αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα. Άλλωστε όλες τις σημαντικές κυβερνητικές αποφάσεις τις λαμβάνει το επιτελείο του Μαξίμου, όπου παράγεται η κυβερνητική πολιτική. Το υπουργικό συμβούλιο αποτυπώνει τους συσχετισμούς και τις ισορροπίες. Αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρούσε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά και έπαιρνε βελτίωση, θα το είχε αλλάξει πριν από τις εκλογές. Προφανώς δεν διαπίστωνε σημαντικές αδυναμίες, γι' αυτό κάλυψε απόλυτα και τους χειρισμούς των Τεμπών που τώρα βλέπει ότι συνέβαλαν στις απώλειες. Σύντομα θα προχωρήσει σε ανασχηματισμό για να δείξει πως πήρε το μήνυμα, παρότι αυτό δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί πλήρως ακόμα.
Οι υπουργοί δεν ανησυχούν
Οι περισσότεροι υπουργοί της κυβέρνησης επισημαίνουν ότι η ΝΔ παραμένει ισχυρή και ο λαός εξακολουθεί να εμπιστεύεται τον Κυριάκο Μητσοτάκη και να μην έχει εναλλακτικές. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, σχολιάζοντας την εκλογική υποχώρηση, μίλησε για παροδικό φαινόμενο που, όπως ήρθε, θα φύγει. Ο Κωστής Χατζηδάκης τόνισε ότι η ΝΔ παραμένει κυρίαρχη δύναμη και ο Δημήτρης Καιρίδης είπε ότι, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ε.Ε., εδώ δεν διαμαρτύρεται κανείς για το μεταναστευτικό. «Για το μεταναστευτικό δεν έχω ακούσει τίποτα» είπε και ανέφερε ως απόδειξη ότι «στο ανατολικό Αιγαίο πήγαμε καλά».
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, είπε ότι δεν βλέπει τόσο αρνητική την κατάσταση. Αντιλαμβάνεται πως κάποιοι θα ήθελαν περισσότερα αποτελέσματα, αλλά θεωρεί ότι η κυβέρνηση έχει κάνει πολλά και δεν μπορεί να αλλάξει προβλήματα δεκαετιών τόσο σύντομα. Τις απώλειες από δεξιά ανέφερε ότι τις θεωρεί «απολύτως ελέγξιμες» και μη σημαντικές σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ πιστεύει ότι θα ήταν ακόμα λιγότερες αν είχαμε εθνικές εκλογές. Σε χθεσινή συνέντευξή του στον Σκάι είπε επίσης πως το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών «δεν αποτυπώνει συσχετισμό δυνάμεων όσον αφορά την κυβερνησιμότητα» και αφού εξέφρασε την πεποίθηση ότι εκείνον ο πρωθυπουργός δεν θα τον αλλάξει, δήλωσε πως θα συνεχίσουν το έργο τους όπως πρέπει να το συνεχίσουν, πηγαίνοντας μπροστά.
Στο ίδιο κλίμα με τον Γιώργο Γεραπετρίτη είναι και ο Άκης Σκέρτσος, ο οποίος θεωρεί πως δεν υπήρξε κάποια αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό και στους πολιτικούς συσχετισμούς και πως ακόμη και με χαμηλότερα ποσοστά υπάρχει εμπιστοσύνη στον πρωθυπουργό, καθώς η ΝΔ έχει μεγάλη διαφορά από το δεύτερο κόμμα. Όσο για το ένα εκατομμύριο των περσινών ψηφοφόρων που δεν τους ψήφισαν αυτήν τη φορά εκτιμά ότι «κάθισαν σπίτι τους» και δεν κατευθύνθηκαν στα δεξιά κόμματα. Απαντώντας μάλιστα χθες σε όσους μέσα στη ΝΔ υποστήριζαν ότι τους έβλαψε ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών, ανέφερε ότι αυτή ήταν μια γενναία πρωτοβουλία του πρωθυπουργού και «αν είναι να υπάρχει πολιτικό κόστος για τέτοιες κατακτήσεις σε επίπεδο κοινωνικών δικαιωμάτων, ας είναι κι αυτό».
Η πρώτη συνέπεια του εκλογικού αποτελέσματος των ευρωεκλογών είναι ότι ήρθε στην επιφάνεια η υπαρκτή, αλλά μέχρι πρότινος υπόγεια διαίρεση του κυβερνώντος κόμματος. Είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν πολύ περισσότερες συνέπειες για όλο το πολιτικό φάσμα και θα αναδειχθούν το επόμενο διάστημα.
