Τι λέει η μελέτη
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η μελέτη των καθηγητών Τσιόδρα-Λύτρα για τη θνητότητα των διασωληνωμένων ασθενών με Covid-19, σε σχέση με τον φόρτο του συστήματος υγείας, δεν είπε ακριβώς κάτι καινούργιο. Είπε πράγματα που πάνω-κάτω ήταν γνωστά, όμως ήταν σημαντικό ότι επιβεβαιώθηκαν και τεκμηριώθηκαν επιστημονικά με στοιχεία.
Ότι δηλαδή από τον Σεπτέμβριο του 2020 μέχρι τον Μάιο του 2021 η θνητότητα για όσους διασωληνώθηκαν εκτός ΜΕΘ ήταν 87% παραπάνω, ότι τα υποστελεχωμένα νοσοκομεία της περιφέρειας έχουν μεγαλύτερη θνητότητα, καθώς στη Θεσσαλονίκη ο κίνδυνος είναι 35% μεγαλύτερος από ό,τι στα νοσοκομεία της Αθήνας και για την υπόλοιπη περιφέρεια είναι ακόμα πιο μεγάλος.
Ο κ. Λύτρας εξήγησε και στο Twitter πως η μελέτη τους αναφέρει ότι το αν θα επιβιώσεις της διασωλήνωσης φαίνεται πως εξαρτάται από το πού ζεις και σε ποια περίοδο (με τι φόρτο στο ΕΣΥ) έτυχε να αρρωστήσεις, και αν αυτό είναι αποδεκτό, ας το κρίνει ο κάθε πολίτης και ας βγάλει τα όποια συμπεράσματα.
Μία ακόμα σημαντική επισήμανση στην οποία αναφέρθηκε ήταν ότι τα δεδομένα δείχνουν πως το ΕΣΥ αδυνατεί να ανταποκριθεί στον φόρτο με πάνω από 400 διασωληνωμένους για Covid.
Στο ανώτατο επίπεδο είναι ο πρωθυπουργός και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δημοσιοποίηση της μελέτης τον εξέθεσε, καθώς ισχυριζόταν ότι δεν γνωρίζει αν υπάρχουν περισσότεροι διασωληνωμένοι νεκροί εκτός ΜΕΘ από ό,τι εντός. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, από την άλλη, ήταν αναμενόμενο και θεμιτό να αντιδράσει, αξιοποιώντας πολιτικά τη μελέτη των δύο καθηγητών.
Ήταν χωρίς αμφιβολία ένα χρήσιμο άρθρο, καθώς όλα αυτά που γνωρίζαμε ότι συνέβαιναν και προ πανδημίας ή και στη διάρκεια της πανδημίας σε άλλες χώρες, τώρα επικυρώνονται και για την Ελλάδα.
Όλα αυτά, όμως, δεν είναι καινούργια. Συνέβαιναν και πριν από την πανδημία. Ο πρώην υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός έχει παραδεχθεί ότι και επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ υπήρχαν λίστες αναμονής για τις ΜΕΘ, χαρακτηρίζοντας το γεγονός μάλιστα «ντροπιαστικό» και αναφέροντας ότι δεν υπάρχουν οι απαραίτητες ειδικότητες γιατρών για να τις στελεχώσουν.
Τώρα γιατί ο πρωθυπουργός την 1η Δεκεμβρίου στη Βουλή υποστήριξε ότι δεν έχει καμία ένδειξη πως οι διασωληνωμένοι με Covid-19 που είναι εκτός ΜΕΘ έχουν μεγαλύτερη θνησιμότητα, είναι άξιο απορίας. Αυτό είναι αυτονόητο ότι συμβαίνει, και τώρα με την έκθεση Τσιόδρα-Λύτρα τεκμηριώθηκε και επιστημονικά.
Ο καθηγητής Λύτρας έγραψε στο Twitter ότι η μελέτη τους είχε ολοκληρωθεί μήνες πριν από την πρόσφατη δημοσίευσή της σε επιστημονικό περιοδικό, αλλά έπρεπε να προηγηθεί το peer review (αξιολόγηση από κριτές και αναθεώρηση από ομότιμους) πρώτα, για να δοθεί μετά στη δημοσιότητα. Αλλά όπως είπε, είχαν φροντίσει από τον περασμένο Μάιο να τη γνωστοποιήσουν «άμεσα και επανειλημμένα σε όλους όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις στο ανώτατο επίπεδο».
Στο ανώτατο επίπεδο είναι ο πρωθυπουργός και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δημοσιοποίηση της μελέτης τον εξέθεσε, καθώς ισχυριζόταν ότι δεν γνωρίζει αν υπάρχουν περισσότεροι διασωληνωμένοι νεκροί εκτός ΜΕΘ από ό,τι εντός.
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, από την άλλη, ήταν αναμενόμενο και θεμιτό να αντιδράσει, αξιοποιώντας πολιτικά τη μελέτη των δύο καθηγητών. Μόνο που αντέδρασε σαν αυτό (η διασωλήνωση ανθρώπων εκτός ΜΕΘ) να συμβαίνει για πρώτη φορά, ενώ πρόκειται για χρόνιο πρόβλημα που δεν είχαν λύσει ούτε οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Γιατί τώρα
Η μελέτη αυτή, όπως ανέφερε ο επιδημιολόγος κ. Λύτρας, ήταν ιδέα του κ. Τσιόδρα και αυτός συνεργάστηκε μαζί του για την υλοποίησή της. Πολλοί ενοχλήθηκαν από τη δημοσιοποίησή της και κάποιοι δεν έκρυψαν τον εκνευρισμό τους, διατυπώνοντας διάφορα ερωτήματα σχετικά με τις προθέσεις του, όπως γιατί το έκανε τώρα και τι θέλει να πει, ενώ άλλοι στο διαδίκτυο έφτασαν να αμφισβητήσουν μέχρι και τη μεθοδολογία της μελέτης και τα δεδομένα.
Όσο για το Μαξίμου, αυτό δια του κυβερνητικού εκπροσώπου ισχυρίστηκε ότι ο πρωθυπουργός δεν ήξερε τίποτα για τη μελέτη. Είναι δυνατόν όμως, ο Σωτήρης Τσιοδρας, που τον ενημερώνει τακτικά από πέρσι, να συνάντησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη και να μην του είπε τίποτα;
Αυτό όμως είναι περίπου απίθανο να ισχύει, καθώς οι συνεργάτες του πρωθυπουργού τον καλούσαν σταθερά κάθε εβδομάδα στο Μαξίμου για να τους ενημερώνει για οτιδήποτε νέο υπάρχει και είναι αδύνατον ο καθηγητής να είχε αυτή την έκθεση στα χέρια του τον Μάιο και να μην την έθεσε υπόψιν του πρωθυπουργού. Εκτός αν την παρέδωσε σε κάποιον συνεργάτη του και αυτός δεν τον ενημέρωσε.
Σε αυτή την περίπτωση όμως, ο συνεργάτης βαρύνεται διπλά, αφού άφησε τον πρωθυπουργό να ισχυρίζεται στη Βουλή τα αντίθετα από αυτά που αποδεικνύουν τα στοιχεία της μελέτης. Ο καθηγητής Τσιόδρας είναι γνωστός για τη σχολαστικότητά του και για την επιμονή του να ενηρώνει τον πρωθυπουργό για κάθε λεπτομέρεια όποτε τον συναντούσε.
«Γιατί τώρα;» ρωτάνε μερικοί, με διάθεση αμφισβήτησης, αναζητώντας τα κίνητρα. Πρώτα από όλα, η μελέτη δεν έγινε τώρα. Ολοκληρώθηκε πριν από έξι μήνες και είχε ξεκινήσει πολύ πιο πριν. Τώρα δημοσιεύθηκε, γιατί έπρεπε πρώτα να προηγηθεί η διαδικασία κρίσης, το peer review.
Αυτό το επιστημονικό άρθρο είναι ο μοναδικός τρόπος που ξέρει κάποιος σαν τον καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα (ο οποίος δεν κάνει πολιτική) για να αντιδράσει απέναντι σε μια διαχείριση που θεωρεί ότι έχει μεγάλο κόστος σε ανθρώπινες ζωές.
Ο δημοφιλής λοιμωξιολόγος και διακεκριμένος επιστήμονας ήταν, από την πρώτη μέρα της πανδημίας, υπέρ των αυστηρών μέτρων, προκειμένου να μη χαθεί ούτε μια ανθρώπινη ζωή.
Την πρώτη περίοδο η κυβέρνηση ακολούθησε τη γραμμή του (που ήταν η γραμμή και πολλών άλλων επιστημόνων). Στη συνέχεια, όπως και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μετά τη διάθεση του εμβολίου, έκριναν σκόπιμο να χαλαρώσουν τα μέτρα για να μην πληγεί άλλο η οικονομία. Αλλά και οι πολίτες, όπως έδειξαν οι δημοσκοπήσεις, είχαν κουραστεί και δεν ήθελαν άλλα περιοριστικά μέτρα, ειδικά οι εμβολιασμένοι, που τους είχαν τάξει την «ελευθερία».
Αντί διαλόγου, κομματική αντιπαράθεση
Ο Σωτήρης Τσιόδρας δεν ήταν ποτέ υπέρ της πρόωρης χαλάρωσης των μέτρων και ο τρόπος του για να προειδοποιήσει δεν ήταν να κάνει δηλώσεις διαφοροποίησης ούτε να βγαίνει μέρα-νύχτα στα κανάλια. Το έκανε με τον τρόπο του, τον επιστημονικό. Μελέτησε, εργάστηκε, τεκμηρίωσε και μετά δημοσίευσε τα συμπεράσματα της έκθεσής τους. Χωρίς καμία διάθεση να κάνει αντιπολίτευση ή κάποιου είδους «αντάρτικο». Το έκανε από την αίσθηση καθήκοντος που τον διακατέχει και την επιθυμία του να είναι χρήσιμος.
Όταν είδε την ένταση της κομματικής αντιπαράθεσης και την ενόχληση της κυβέρνησης, προέβη σε μία δήλωση με την οποία εξέφρασε τη λύπη του διότι μια επιστημονική μελέτη χρησιμοποιήθηκε ως μέσο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Παρομοίως και ο καθηγητής Θεόδωρος Λύτρας εχθές το βράδυ, με μια σειρά tweets εξηγούσε γιατί «η προσωπική και επιστημονική του αξιοπιστία δεν μπορεί να γίνεται αντικείμενο κομματικής αντιπαράθεσης».
Επειδή η προσωπική και επιστημονική μου αξιοπιστία δε μπορεί να γίνεται αντικείμενο κομματικής αντιπαράθεσης,
— Theodore Lytras (@TheodoreLytras) December 17, 2021
ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΩ αυτό που είπα προχθές κ δεν είναι διαψεύσιμο, ξεκαθαρίζοντας οτι δε πρόκειται να εμπλακώ σε **παιχνίδια λεκτικών διατυπώσεων**.https://t.co/CBLYHaIoON
Ο κ. Λύτρας επισήμανε ότι η ανάλυσή τους έδειξε κρίσιμα ευρήματα για τη Δημόσια Υγεία, με πιο σημαντικά τις χαμηλές αντοχές του ΕΣΥ και την υγειονομική ανισότητα Αθήνας - περιφέρειας. «Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ξεκάθαρα την ανάγκη ενίσχυσης του συστήματος υγείας με κάθε πρόσφορο τρόπο, προκειμένου να σωθούν ζωές».
Τόνισε επίσης ότι «σε καμία περίπτωση δεν θέλαμε να εμπλακούμε σε κομματικές αντιπαραθέσεις που απεχθανόμαστε, κι αυτό ήταν το κεντρικό νόημα της ανακοίνωσης του Σωτήρη Τσιόδρα, η καταλλαγή των παθών και η εστίαση στην ουσία της αντιμετώπισης της πανδημίας».
Άρθρο μας με @STsiodras στο @JournalSjph για θνητότητα 🇬🇷 διασωληνωμένων #COVID19 ασθενών σε σχέση με το φόρτο του συστήματος υγείας, ως αρχές Μαϊου 2020.https://t.co/XcRrXbxhRO
— Theodore Lytras (@TheodoreLytras) December 14, 2021
Αναδεικνύει τις χαμηλές "αντοχές" του ΕΣΥ, που δεν αφορούν μόνο τη διαθεσιμότητα ΜΕΘ. *Thread*
Η θυσία του Κουρουμπλή
Στον ΣΥΡΙΖΑ όμως είχε δοθεί η εντολή για πυρ, ο Τσίπρας είχε καλέσει τον πρωθυπουργό να ζητήσει συγγνώμη ή να παραιτηθεί και ο Παναγιώτης Κουρουμπλής στη Βουλή, αναφερόμενος στις απώλειες διασωληνωμένων από Covid-19 που πέθαναν, τις χαρακτήρισε δολοφονίες και αποκάλεσε τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας δολοφόνους.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου κάλεσε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να καταδικάσει τον βουλευτή του και αν δεν ανακαλούσε, να τον διαγράψει από την κοινοβουλευτική ομάδα.
Ο Αλέξης Τσίπρας εξοργίστηκε, παρότι δεν είναι μόνο ο Κουρουμπλής που έχει κάνει τέτοιες δηλώσεις, επειδή κάποιοι συνεργάτες του, που του μετέφεραν κυρίως κλίμα από τα social media, τον ενημέρωσαν ότι ενώ η κυβέρνηση είχε υποστεί επικοινωνιακή ήττα με τη δημοσίευση της μελέτης, οι ακραίες εκφράσεις του Κουρουμπλή άλλαξαν την ατζέντα κι έστρεψαν τα φώτα πάνω του.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο Αλέξης Τσίπρας είχε πολλά μαζεμένα από καιρό και την πλήρωσε ο Κουρουμπλής. Κάποιοι συνεργάτες τού λένε ότι «όποτε πάει να φτιάξει κλίμα κατά της κυβέρνησης, βγαίνει κάποιος δικός μας και λέει κάτι που μας πάει πίσω (όπως με τον Κούλογλου στη ΔΕΘ), γι' αυτό θα πρέπει στο εξής να είναι σκληρός». Αυτό έκανε με τον Παναγιώτη Κουρουμπλή, ο οποίος «θυσιάστηκε» κυρίως για να στείλει το μήνυμα.
Δύο μέρες τώρα, Νέα Δημοκρατία και ΣΥΡΙΖΑ μαλώνουν με αφορμή τη μελέτη Τσιόδρα, η οποία έγινε για να εντοπιστούν οι αδυναμίες του ΕΣΥ και να αντιμετωπιστούν, αλλά κανένας τους δεν έχει ασχοληθεί με την ουσία.
Τα είπε εκεί που έπρεπε, στο χρόνο που έπρεπε, και ακολουθώντας τις καθολικά αποδεκτές επιστημονικές πρακτικές (=peer review, δημοσίευση) σήμερα έφτασε η ώρα για να τα πει και σε όλο τον κόσμο. Πάντα ως επιστήμονας.
— Theodore Lytras (@TheodoreLytras) December 14, 2021
