Το Ζάγκρεμπ φιλοξένησε το Σάββατο τη μεγαλύτερη συναυλία στην ιστορία της Κροατίας, όμως η διοργάνωση σημαδεύτηκε από εικόνες ντροπής: δεκάδες χιλιάδες θεατές του ακροδεξιού τραγουδιστή Μάρκο Πέρκοβιτς (γνωστού ως Thompson) έκαναν ναζιστικούς χαιρετισμούς και φώναξαν φασιστικά συνθήματα, παρά τις διαβεβαιώσεις των διοργανωτών ότι απαγορεύονται τέτοιες εκδηλώσεις.
Ο Πέρκοβιτς, 58 ετών, γνωστός για την ανοιχτή του ταύτιση με τις απόψεις της φιλοναζιστικής οργάνωσης Ουστάσα, ανέβηκε στη σκηνή του Ιπποδρόμου Ζάγκρεμπ απευθύνοντας κάλεσμα «ενότητας» και επιστροφής της Ευρώπης «στις χριστιανικές της ρίζες». Η συναυλία ξεκίνησε με το τραγούδι που περιλαμβάνει τη φράση «Za dom spremni» («Για την πατρίδα, έτοιμοι!»), το οποίο ήταν επίσημος χαιρετισμός του καθεστώτος Ουστάσα – ενός καθεστώτος που συνεργάστηκε με τους Ναζί και ευθύνεται για τη μαζική εξόντωση δεκάδων χιλιάδων Σέρβων, Εβραίων, Ρομά και αντιφασιστών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η κρατική τηλεόραση της Κροατίας (HRT) κάλυψε το γεγονός θετικά, χωρίς να αναφερθεί στις φασιστικές χειρονομίες. Η πρώην πρωθυπουργός της χώρας, Γιαντράνκα Κόσορ, κατήγγειλε ότι «το κράτος και η πόλη έχουν τεθεί στην υπηρεσία ενός ανθρώπου» και μίλησε για «θρίαμβο του εγκληματικού κράτους στις κεντρικές πλατείες».
Από τη Σερβία, ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς καταδίκασε τη συναυλία ως «έκφραση υποστήριξης στις φιλοναζιστικές αξίες», ενώ ο πρώην πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς έκανε λόγο για «μεγάλη ντροπή για την Κροατία και την Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Είναι ανατριχιαστικό», δήλωσε, «το ότι το 2025 διοργανώνονται στην καρδιά της Ευρώπης συναυλίες που δοξάζουν τις δωσιλογικές φασιστικές ορδές και τις δολοφονίες μελών ενός λαού – στη συγκεκριμένη περίπτωση, των Σέρβων». Ιδιαίτερη εντύπωση, όπως σημείωσε, προκάλεσε ο μεγάλος αριθμός νεαρών που συμμετείχαν στη συναυλία φορώντας μαύρες στολές εμπνευσμένες από την αισθητική της Ουστάσα.
Νομικό κενό και ανοχή
Παρότι ο ναζιστικός χαιρετισμός τιμωρείται ποινικά στην Κροατία, τα δικαστήρια έχουν κατά καιρούς αποφανθεί ότι ο Πέρκοβιτς μπορεί να τον χρησιμοποιεί «στο πλαίσιο καλλιτεχνικής έκφρασης», γεγονός που προκαλεί έντονη διεθνή κριτική. Ο ίδιος εξακολουθεί να συμμετέχει σε πολιτικές εκδηλώσεις και να απολαμβάνει εκτεταμένη δημοφιλία, παρά τις απαγορεύσεις που του έχουν επιβληθεί σε ευρωπαϊκές πόλεις λόγω φασιστικών εκδηλώσεων.
Ο αριθμός-ρεκόρ των 500.000 θεατών, σύμφωνα με τους διοργανωτές, καθιστά τη συναυλία ιστορική – αλλά και βαθιά διχαστική. Για πολλούς, η εικόνα των μαζικών ναζιστικών χαιρετισμών δεν είναι απλώς ένα πολιτιστικό συμβάν, αλλά μια εφιαλτική υπενθύμιση του πώς η ανοχή μπορεί να μετατραπεί σε κανονικοποίηση του μίσους.
Με πληροφορίες από Euronews
