Ογδόντα χρόνια μετά τον θάνατο τής Gerda Taro -μιας από τις πρώτες και σπουδαιότερες πολεμικές φωτορεπόρτερ- ήρθε στο φως της δημοσιότητας μία φωτογραφία, που πιστεύεται ότι την απεικονίζει στο νεκροκρέβατό της σε ένα νοσοκομείο κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου.
Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο Twitter πριν από μερικές ημέρες, από τον John Kiszely, έναν συνταξιούχο βρετανό αντιστράτηγο, του οποίου ο ούγγρος πατέρας, ο δρ. Janos Kiszely, ήταν εθελοντής γιατρός με τις Διεθνείς Ταξιαρχίες που πολέμησαν εναντίον του Φανθίσκο Φράνκο κατά τον ισπανικό εμφύλιο.
Στη φωτογραφία, ο δρ. Kiszely σκουπίζει το αίμα από τη μύτη και το στόμα μίας νεαρής γυναίκας, με κοντά, σκούρα μαλλιά. Η γυναίκα αυτή μοιάζει πολύ με την Taro, η οποία έχασε τη ζωή της αφότου χτυπήθηκε από ένα τανκ, κατά τη διάρκεια μίας σκληρής, χαοτικής μάχης κοντά στο El Escorial, βορειοδυτικά της Μαδρίτης, τον Ιούλιο του 1937.
Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας είναι γραμμένο, όπως φαίνεται αρκετά χρόνια αργότερα, σε ισπανικά και αγγλικά: «Μέτωπο Brunete, Ιούνιος 1937 (στο Torrelodones) κα Frank Capa = Ce Soire του Παρισιού, σκοτώθηκε στο Brunete».
Η μεγαλωμένη στη Γερμανία Taro, η οποία είχε πολωνικό διαβατήριο, δημοσίευε τις φωτογραφίες της στο Ce Soir. Εργάστηκε με τον μελλοντικό συν-ιδρυτή του πρακτορείου Magnum Robert Capa, ο οποίος ήταν επίσης σύντροφός της και έγινε πρώτα γνωστός ως πολεμικός φωτογράφος στην Ισπανία.
Η Taro τραυματίστηκε θανάσιμα καθώς φωτογράφιζε μια χαοτική υποχώρηση μετά τη Μάχη του Brunete, λίγο αφότου τα στρατεύματα του Φράνκο είχαν εξασφαλίσει μία μεγάλη νίκη.
Την περίοδο του θανάτου της, τόσο η ίδια όσο και ο Capa, είχαν γίνει διάσημοι, και το Ce Soir διοργάνωσε μία κηδεία για την Taro στο Παρίσι.
Η Taro είχε αγνοήσει τις προειδοποιήσεις από τον Capa και άλλους να παραμείνει μακριά από την πρώτη γραμμή, σε μια από τις πιο επικίνδυνες στιγμές του πολέμου, και αφότου είχε τελειώσει το φιλμ της, είχε ανέβει στο πλαϊνό «σκαλοπάτι» στο αυτοκίνητο ενός στρατηγού, που χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά τραυματιών. Καθώς γερμανικά αεροσκάφη, που υποστήριζαν τα στρατεύματα του Φράνκο, βομβάρδιζαν από αέρος, ένα τανκ των δημοκρατικών που βρισκόταν εκτός ελέγχου, έπεσε πάνω στο αυτοκίνητο και την τραυμάτισε θανάσιμα στο στομάχι.
Ωστόσο, ήταν ακόμα ζωντανή και είχε τις αισθήσεις της όταν έφτασε στο βρετανικό νοσοκομείο στο El Escorial, όπου την εγχείρησε ο χειρουργός από τη Νέα Ζηλανδία δρ. Douglas Jolly. Όμως η Taro πέθανε εκείνη τη νύχτα. Μάρτυρες ανέφεραν ότι το πρόσωπό της ήταν καλυμμένο με αίμα.
Την επόμενη μέρα, δύο φίλοι της, ο ισπανός ποιητής Rafael Alberti και η σύζυγός του, María Teresa León, έλαβαν ένα τηλεφώνημα, στο οποίο τους είπαν ότι η σορός της Taro βρισκόταν στο νοσοκομείο.
Ο Kiszely δήλωσε στη Guardian ότι ο πατέρας του δεν μιλούσε πολύ για τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, αλλά του είχε πει ότι εργάστηκε σε ένα αγγλικό νοσοκομείο. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο Kiszely έλαβε τη φωτογραφία από τον Reg Saxton, ένα βρετανό εθελοντή που είχε συνεργαστεί με τις διεθνείς ιατρικές υπηρεσίες στην δημοκρατική πλευρά.
«Ποτέ δεν κοίταξα στο πίσω μέρος (της φωτογραφίας)», είπε. «Για μένα ήταν απλώς μια φωτογραφία του πατέρα μου με μία ακόμη ασθενή». Αλλά μόλις δημοσίευσε τη φωτογραφία στο Twitter πριν από μερικές ημέρες, πολλοί άρχισαν να ζητούν περισσότερες λεπτομέρειες, και τότε κοίταξε στο πίσω μέρος και βρήκε τη σημείωση.
Η Jane Rogoyska, συγγραφέας μίας πρόσφατης βιογραφίας της φωτογράφου, δήλωσε ότι χρειάζεται περαιτέρω επιβεβαίωση για την προέλευση της μυστηριώδους φωτογραφίας, καθώς και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις κινήσεις του δρ. Kiszely, για να μπορέσει κανείς να είναι σίγουρος ότι πρόκειται για την Taro. «Διαφορετικά, πρόκειται για εικασίες», είπε.
Η επιγραφή στο πίσω μέρος της φωτογραφίας αναφέρει τον λάθος μήνα για το θάνατο της Taro και τις συνομιλίες στο Torrelodones, μιας πόλης 15 μίλια μακριά από το El Escorial - γεγονός που προσδίδει μυστήριο στην ανακάλυψη. Το γεγονός επίσης ότι γράφει «Frank Capa» δείχνει ότι όποιος το έγραψε μπέρδεψε τον Robert Capa με τον γνωστό σκηνοθέτη Frank Capra.
Με πληροφορίες από Guardian
