Την τελευταία της πνοή άφησε η βασίλισσα Ελισάβετ, η μακροβιότερη μονάρχης στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και του κόσμου.
Ήταν 25 χρόνων όταν ανήλθε στο θρόνο της χώρας της, μετά τον αιφνίδιο θάνατο του πατέρα της, Γεωργίου.
The Queen died peacefully at Balmoral this afternoon.
— The Royal Family (@RoyalFamily) September 8, 2022
The King and The Queen Consort will remain at Balmoral this evening and will return to London tomorrow. pic.twitter.com/VfxpXro22W
Η ζωή της
Πρώτο παιδί του Δούκα και της Δούκισσας του Γιορκ, η Ελισάβετ γεννήθηκε στις 21 Απριλίου του 1926 και βαφτίστηκε Ελίζαμπεθ Αλεξάνδρα Μέρι Γουίνδσορ σε ένα παρεκκλήσι του Μπάκιγχαμ.
Μορφώθηκε κατ'οίκον με τη μικρότερη αδερφή της, πριγκίπισσα Μαργαρίτα και αργότερα υπηρέτησε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ως υπολοχαγός στη Βοηθητική Εδαφική Υπηρεσία Auxiliary Territorial Service), το τμήμα εθελοντριών του βρετανικού στρατού.
Το 1947 παντρεύτηκε τον νεαρό αξιωματικό του Ναυτικού, υποπλοίαρχο Φίλιππο Μάουντμπατεν, έναν μακρινό της ξάδερφο τον οποίο γνώρισε στα 13 της, γιο του πρίγκιπα Ανδρέα της Ελλάδας. Το πρώτο τους παιδί, ο πρίγκιπας Κάρολος, γεννήθηκε ένα χρόνο αργότερα, με την αδερφή του Άννα να ακολουθεί, το 1950.
Όταν η αρρώστια τού πατέρα της τον ανάγκασε να αρνηθεί μια επίσκεψη σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία το 1952, η πριγκίπισσα τον εκπροσώπησε για πρώτη φορά, συνοδευόμενη από τον σύζυγό της. Στις 6 Φεβρουαρίου, ενώ βρισκόταν στην Κένυα, στο πρώτο στάδιο εκείνου του ταξιδιού, ενημερώθηκε για το θάνατο του βασιλιά Γεωγρίου του έκτου και συνεπώς -μετά την αποκήρυξη του θρόνου από τον αδερφό του πατέρα της και θείο της Εδουάρδο για τα μάτια της Γουάλις Σίμπσον- τη διαδοχή του στο βρετανικό θρόνο.
Η στέψη έλαβε χώρα στο Westminster Abbey στις 2 Ιουνίου του 1953 και μεταδόθηκε ραδιοφωνικά, αλλά και κατόπιν αιτήματος της νέας βασίλισσας και τηλεοπτικά, σε όλο τον κοσμο, κάνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που μέχρι πρότινος δεν είχαν αυτή τη δυνατότητα «συγκοινωνούς» της ιστορικής στιγμής.
Το 1960 και το 1964 γεννήθηκαν οι Άντριου και Έντουαρντ, αντιστοίχως, τα πρώτα παιδιά που ήρθαν στον κόσμο από εν ενεργεία βασίλισσα από την εποχή της βασίλισσας Βικτωρίας.
Η βασίλισσα είδε τα τρία από τα τέσσαρα παιδιά της να χωρίζουν, είδε τα δύο αδέρφια, Κάρολο και Άντριου να συγκρούονται, κατηγορήθηκε για τη στάση της μετά το θάνατο της κοσμαγάπητης πριγκίπισσας Νταϊάνα και για το ότι επέμενε σε ένα θεσμό της μοναρχίας παρωχημένο, χωρίς αλλαγές και ανανέωση.
Από τότε έως σήμερα, πολύ νερό κύλησε στ'αυλάκι. Η Ελισάβετ πάντρεψε τα εγγόνια της, υποδέχτηκε στην οικογένεια την πρώτη νύφη «κοινή θνητή», κι έπειτα τη δεύτερη και μάλιστα μιγάδα, αγκάλιασε πολλά δισέγγονα που έδωσαν νέα πνοή στον θεσμό.
Κατά τη διάρκεια της θητείας της εξελέγησαν 14 Αμερικανοί πρόεδροι - οι Χάρι Τρούμαν (1945–53), Ντουάιτ Αϊζενχάουερ (1953–61), Τζον Φ. Κένεντι (1961–63), Λίντον Τζόνσον (1963–69), Ρίτσαρντ Νίξον (1969–74), Τζέραλντ Φορντ(1974–77), Τζίμι Κάρτερ (1977–81), Ρόναλντ Ρίγκαν (1981–89), Τζορτζ Χ.Γ Μπους (1989–93), Μπιλ Κλίντον (1993–2001), Τζορτζ Γ. Μπους (2001–09), Μπαράκ Ομπάμα (2009–2017), Ντόναλντ Τραμπ (2017–2020) και Τζο Μπάιντεν (2020–σήμερα).
Όπως σημειώνουν οι New York Times, ο πολυφυλετισμός (έναντι μιας απόπειρας ρεβανσισμού των λευκών για να συνεχίσουν να έχουν τον έλεγχο των ηγεσιών) στο πλαίσιο μιας αναδυόμενης Κοινοπολιτείας, ήταν από τις πρωταρχικές δεσμεύσεις τής βασίλισσας και, καίτοι αθέατη συχνά στους πολλούς, η συμβολή της στη μετατροπή μιας «ρατσιστικής» αυτοκρατορίας σε μια πολυφυλετική κοινοπολιτεία, υπήρξε καθοριστική.
«Η φωτογραφία της όπου χορεύει με τον μαύρο πρόεδρο της Γκάνας, Kwame Nkrumah στην εκδήλωση ανεξαρτησίας της χώρας, το 1961, εξόργισε στους λευκούς της Νότιας Αφρικής. Αυτό δεν είναι δήλωση πολιτικής, αλλά έδωσε εξίσου ισχυρό μήνυμα σε εκατομμύρια πολίτες της Κοινοπολιτείας: η βασίλισσα θα τους υποστηρίξει, ανεξαρτήτως φυλής, εθνότητας ή υπηκοότητας» σημειώνουν οι ΝΥΤ.
Τα καθήκοντα
Παρότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι κοινοβουλευτική μοναρχία, η ισχύς της βασίλισσας ήταν αυστηρά συμβολική και τελετουργική, γι'αυτό και είχε το χρέος να παραμένει πάντα πολιτικά ουδέτερη.
Μεταξύ των χρεών της ήταν:
- Ο εκάστοτε διορισμός μιας κυβέρνησης - με τον αρχηγό του επικρατούντος κόμματος να καλείται στο Μπάκινγχαμ για την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
- Η ομιλία της κατά την έναρξη της κοινοβουλευτικής σεζόν, στο θρόνο της Βουλής των Λόρδων
- Η βασιλική συγκατάθεση - για τα νομοσχέδια που πρέπει να περάσουν την έγκριση της βασίλισσας για να γίνουν νόμος του κράτους.
Μακροβιότερη μονάρχης
«Υπάρχει ένα μότο που κληροδοτήθηκε από πολλούς εκ των προγόνων μου, ένα ευγενές μότο, το 'υπηρετώ'. Δηλώνω ενώπιόν σας πως όλη μου η ζωή, μεγάλη ή μικρή, θα είναι αφιερωμένη στην υπηρεσία σας» είχε δηλώσει στα 21α γενέθλιά της από την Νότια Αφρική στις χώρες της Κοινοπολιτείας.
Και πράγματι, παρά τα ορατά σημάδια του χρόνου, η βασίλισσα συνέχισε σχεδόν ακατάβλητη τις υποχρεώσεις της. Τον Οκτώβριο του 2021 «ευγενικά, αλλά επίμονα» αρνήθηκε τον τίτλο τής Oldie of the Year από το ομώνυμο περιοδικό. «Η Αυτού Μεγαλειότης θεωρεί πως είσαι όσο χρόνων αοισθάνεσαι και ως εκ τούτου δεν πιστεύει πως ανταποκρίνεται στα απαραίτητα κριτήρια για να αποδεχτεί τον τίτλο» είχε αναφέρει η γραμματέας της.
Την ίδια εποχή της ίδιας χρονιάς, για πρώτη φορά άρχισε να ακυρώνει τη μία μετά την άλλη εμφανίσεις που είχε προγραμματίσει. Παρόλα αυτά, προσπάθησε μέχρι τέλους να είναι παρούσα έστω και στις λιγότερο προβεβλημένες εκδηλώσεις.
Το 2016, όταν σε ηλικία 89 χρόνων έγινε και επισήμως η μακροβιότερη μονάρχης της Γηραιάς Αλβιώνας, η βασίλισσα παρίστατο σε 341 υποχρεώσεις της. Το 2019, στα 93 της πια, σε άλλες 295. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ακόμη και μετά το θάνατο του επί επτά δεκαετίες συζύγου της, δεν πτοήθηκε.
Ίσως γι' αυτό τη λατρεύει ο βρετανικός λαός, λένε οι γνωρίζοντες. Ίσως γι' αυτό, παρά τα σκάνδαλα που κατά καιρούς έχουν σημαδέψει τη βασιλική οικογένεια, η βασίλισσα εξακολουθεί να απολαμβάνει ποσοστό αποδοχής 73% (το 2021) σύμφωνα με το YouGov. «Το αίσθημα καθήκοντος είναι βαθιά ριζωμένο σε κάθε ίνα τού είναι της. Είναι αδύνατο να μεγαλοποιήσει κανείς τον βαθμό στοργής που έχει ο λαός για τη βασίλισσα. Η αφοσίωσή της για τη χώρα και το λαό αντικατοπτρίζονται στη δική μας αφοσίωση σ 'εκείνη» εξηγεί η Άννα Πάστερνακ, ειδική σε θέματα μοναρχίας και συγγραφέας του βιβλίου «Τhe American Duchess: The Real Wallis Simpson».
Με πληροφορίες από CNN/BBC/Vogue/Hello/New York Times
