Πριν από 100 περίπου χρόνια, κάπου στις αρχές του 20ού αιώνα ένας πρωτοπόρος Κινέζος ανέλαβε να μεταφράσει το πρώτο μέρος του Δον Κιχώτη στα κινέζικα.
Παρά την έλλειψη γνώσης της ισπανικής γλώσσας - και οποιασδήποτε άλλης δυτικής, μάλιστα- και μόνο με τη βοήθεια ενός φίλου, που είχε διαβάσει δύο ή τρεις αγγλικές μεταφράσεις, ο Lin Shu δημοσίευσε το 1922 την «Ιστορία του Μαγεμένου Ιππότη».
Στις σελίδες του, οι Κινέζοι αναγνώστες είχαν την πρώτη τους γνωριμία με τον ευγενή ονειροπόλο, που δημιούργησε ο Θερβάντες και τις περιπέτειές του.
Σχεδόν 100 χρόνια μετά, η Ισπανία ανταποδίδει την κίνηση αυτή και μεταφράζει το κινέζικο κείμενο του Lin στα ισπανικά για να συμπέσει με την 405ή επέτειο του θανάτου του Θερβάντες.
Η γλωσσική αναζήτηση, ξεκίνησε πριν από οκτώ χρόνια, όταν το Ινστιτούτο Θερβάντες στο Πεκίνο παρουσίασε μερικά από τα αντικείμενα, που συγκεντρώθηκαν από έναν Κινέζο συλλέκτη. Ο συλλέκτης συγκέντρωνε υλικό από βιβλιοπωλεία για κινεζικές εκδόσεις του Θερβάντες, τα τελευταία 20 χρόνια.
Ανάμεσά τους, λέει η Inma González Puy, διευθύντρια του Ινστιτούτου στη Σαγκάη, ήταν και η ιστορία του Lin.
«Ένα μικρό κόσμημα παρόλο που έμοιαζε με ένα συνηθισμένο σημειωματάριο» λέει χαρακτηριστικά.
Με τη βοήθεια του συλλέκτη και τις ακούραστες προσπάθειες της Alicia Relinque, καθηγήτρια κλασικής κινεζικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδας, το ινστιτούτο ξεκίνησε να σώζει το ξεχασμένο κείμενο και να το μεταφράζει στα ισπανικά.
Παρά την ανορθόδοξη γένεση του Μαγεμένου Ιππότη, με τις πολλές αλλαγές και τις διαφοροποιήσεις από το κείμενο του Θερβάντες, η Relinque υποστηρίζει την ιδέα του έργου του Lin ως ένα μοναδικό μεταφραστικό κομμάτι.
«Υπάρχουν πολλά πράγματα που βρίσκονται ακόμη εκεί και γνωρίζω πολλές μεταφράσεις άλλων κειμένων που απομακρύνονται πολύ περισσότερο από το πρωτότυπο», λέει.
«Αλλά ναι, υπάρχει αρκετή παραποίηση του αρχικού κειμένου, επειδή η απόδοση αυτή προέρχεται από αγγλικές μεταφράσεις, που αποδόθηκαν στην κλασική κινέζικη γλώσσα» όπως λέει.
Μερικές από τις μεγαλύτερες διαφορές εντοπίζονται στους ίδιους τους χαρακτήρες. Ο Δον Κιχώτης εμφανίζεται να είναι λιγότερο ονειροπόλος και με περισσότερη γνώση, ενώ ο Σάντσο Πάντσα εμφανίζεται ως μαθητής ενός καλλιεργημένου αφέντη και όχι ενός τρελού ιππότη.
Ο ιερέας που προσπαθεί να θεραπεύσει τον ευγενή από τις ψευδαισθήσεις του γίνεται γιατρός, ενώ η νεαρή και όμορφη Δουλτσινέα, περιγράφεται με το όμορφο κινεζικό επίθετο της «μουσίτσας».
Ο Lin αφαίρεσε επίσης όλες τις αναφορές στον Θεό και αναβάθμισε το γέρικο άλογο, Ροσινάντε σε γρήγορο και ρωμαλαίο.
«Ο ίδιος ο Δον Κιχώτης είναι μια αξιοπρεπής, μορφωμένη φιγούρα που σέβεται το παρελθόν», λέει η Relinque.
Για τον Gónzalez Puy, η νέα έκδοση του Μαγεμένου Ιππότη αντιπροσωπεύει την ολοκλήρωση δύο ταξιδιών.
Όχι μόνο ο Δον Κιχώτης επιστρέφει τελικά στην Ισπανία μετά από έναν αιώνα στην Κίνα, αλλά το κείμενο του Lin δημοσιεύεται στην πατρίδα του - σε διπλή έκδοση με τη μετάφραση της Relinque - για πρώτη φορά και από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, που βρίσκεται πίσω από το κείμενο του 1922.
Η Relinque βλέπει τη δική της μετάφραση του μεταφρασμένου κειμένου του Lin ως τον νεότερο σύνδεσμο και ως μέσο για να μοιραστεί ένα βιβλίο που λέει τόσα πολλά για την Κίνα του 20ου αιώνα, όσο και για την Ισπανία του 17ου αιώνα.
«Ελπίζω ότι η δουλειά που έχω κάνει, συμπεριλαμβανομένων των σημειώσεων, να δείξει πώς οποιοδήποτε απόσπασμα, σε οποιαδήποτε γλώσσα είναι πάντα γεμάτο με πληροφορίες για τη δική του κουλτούρα», λέει.
«Δεν νομίζω ότι αυτό είναι ένα βήμα προς τα πίσω αλλά μία ευκαιρία να ρίξουμε μια πολύ πιο προσεκτική ματιά. Είναι ένας πραγματικός γλωσσικός θησαυρός» πρόσθεσε.
Με πληροφορίες του Guardian
