Η πρώτη εκλογική αναμέτρηση για την προεδρία της Ρουμανίας κατέληξε σε μια σημαντική πολιτική ανατροπή, με δύο εντελώς διαφορετικούς υποψηφίους να περνούν στον δεύτερο γύρο: τον ακροδεξιό και φιλικό προς τη Μόσχα Καλίν Γκεοργκέσκου και την φιλονατοϊκή κεντροδεξιά υποψήφια Ελένα Λασκόνι.
Το αποτέλεσμα προκαλεί ανησυχίες τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, ιδιαίτερα λόγω της στρατηγικής θέσης της Ρουμανίας στα σύνορα με την Ουκρανία και του ρόλου της στο ΝΑΤΟ.
Η μεγάλη έκπληξη ήταν η εκτόξευση του Γκεοργκέσκου από ποσοστά της τάξης του 5% στις δημοσκοπήσεις σε 22,9% στις εκλογές, αφήνοντας πίσω τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μαρσέλ Τσιολάκου. Αυτή η εξέλιξη αποδίδεται σε μια συντονισμένη εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην εκμετάλλευση της απογοήτευσης των πολιτών από το πολιτικό κατεστημένο.
Ποιος είναι ο Καλίν Γκεοργκέσκου;
Ο Γκεοργκέσκου, 62 ετών, είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Γεωπονικών Επιστημών και Κτηνιατρικής του Βουκουρεστίου και της Εθνικής Αμυντικής Σχολής της πόλης. Έχει εργαστεί ως πανεπιστημιακός καθηγητής, ενώ κατείχε θέσεις στο υπουργείο Περιβάλλοντος της Ρουμανίας και εκπροσώπησε τη χώρα στην εθνική επιτροπή του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ.
Παρόλο που δεν είναι ευρέως γνωστός στο ευρύ κοινό, ο Γκεοργκέσκου δεν είναι εντελώς ξένος προς την πολιτική. Η εθνικιστική-λαϊκιστική συμμαχία Alliance for the Union of Romanians (AUR) τον είχε προτείνει δύο φορές ως υποψήφιο πρωθυπουργό το 2020 και το 2021. Ωστόσο, η συνεργασία αυτή διακόπηκε, μετά από δηλώσεις του όπου επαίνεσε τον πρώην δικτάτορα της Ρουμανίας, Ίον Αντονέσκου, ο οποίος υπήρξε συνεργάτης των Ναζί.
calin georgescu pic.twitter.com/9Xd20Amixf
— liana (@forzinni) November 24, 2024
Για τις δηλώσεις αυτές, η Γενική Εισαγγελία της Ρουμανίας άνοιξε ποινική υπόθεση εναντίον του, κατηγορώντας τον ότι προωθεί άτομα που ευθύνονται για γενοκτονία.
Το μανιφέστο του Γκεοργκέσκου παραμένει γενικόλογο, ωστόσο οι δηλώσεις του έχουν προκαλέσει ανησυχίες. Έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη στήριξη της Ρουμανίας προς την Ουκρανία, ενώ έχει εκφράσει αμφιβολίες για την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ. Έχει δηλώσει ότι το ΝΑΤΟ δεν θα προστατεύσει τη Ρουμανία σε περίπτωση επίθεσης, ενώ έχει χαρακτηρίσει το πυραυλικό αμυντικό σύστημα της Συμμαχίας στη χώρα ως «προκλητικό».
Σε συνέντευξή του το 2022, επαίνεσε τον Βλαντίμιρ Πούτιν ως έναν από τους λίγους «αληθινούς ηγέτες» στον κόσμο, ενώ εξέφρασε τον θαυμασμό του για τις «διαπραγματευτικές ικανότητες» του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν.
Ο Γκεοργκέσκου έχει εκμεταλλευτεί στο έπακρο τη δύναμη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα του TikTok, όπου έχει 3,4 εκατομμύρια ακολούθους. Τα βίντεό του περιλαμβάνουν στιγμιότυπα από την προσωπική του ζωή, όπως επισκέψεις σε εκκλησίες, προπονήσεις σε ποτάμια και θάλασσες και συνεντεύξεις σε podcasts.
Η δημοτικότητά του ερμηνεύεται από πολιτικούς αναλυτές ως μια ψήφος διαμαρτυρίας ενάντια στο πολιτικό κατεστημένο. Ο πολιτικός σύμβουλος Κρίστιαν Αντρέι υποστηρίζει ότι «τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα έχουν χάσει την επαφή τους με τους απλούς πολίτες».
Η επιτυχία του στον πρώτο γύρο των εκλογών, σε συνδυασμό με τις αμφιλεγόμενες θέσεις του, εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της Ρουμανίας τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Ο πρόεδρος της Ρουμανίας, που εκλέγεται για πενταετή θητεία, έχει κρίσιμο ρόλο ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και ως εκπρόσωπος της χώρας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Η έκβαση του δεύτερου γύρου στις 8 Δεκεμβρίου θα είναι καθοριστική για τη γεωπολιτική κατεύθυνση της Ρουμανίας.
Η σημασία της Ρουμανίας στη γεωπολιτική σκακιέρα
Η Ρουμανία, με τον κρίσιμο ρόλο της ως μέλος του ΝΑΤΟ και γείτονας της Ουκρανίας, βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής. Η εκλογική επιτυχία του Γκεοργκέσκου, ο οποίος έχει επικρίνει το ΝΑΤΟ και έχει κάνει φιλορωσικές δηλώσεις, δημιουργεί ανησυχίες για την υποστήριξη της χώρας προς την Ουκρανία και τη στρατηγική της σχέση με τη Δύση.
Η υποστήριξη προς ακροδεξιούς υποψηφίους σημειώνει ανοδική πορεία, με το ένα τρίτο των ψηφοφόρων να επιλέγουν ακροδεξιές υποψηφιότητες στον πρώτο γύρο. Το φαινόμενο αυτό ακολουθεί τη γενικότερη τάση στην Ευρώπη, όπου οι ψήφοι διαμαρτυρίας και η απογοήτευση από το κατεστημένο οδηγούν στην ενίσχυση λαϊκιστικών δυνάμεων.
Ο δεύτερος γύρος, που θα διεξαχθεί στις 8 Δεκεμβρίου, θα καθορίσει όχι μόνο τη νέα ηγεσία της Ρουμανίας αλλά και τη μελλοντική κατεύθυνση της χώρας σε κρίσιμα θέματα, όπως η εξωτερική πολιτική, η ασφάλεια και η οικονομική στρατηγική. Η Λασκόνι, με τη φιλονατοϊκή και φιλοουκρανική στάση της, εκπροσωπεί τη συνέχιση της συνεργασίας με τη Δύση, ενώ ο Γκεοργκέσκου υπόσχεται μια ριζική αλλαγή πορείας, με έμφαση στην αυτάρκεια και την απομάκρυνση από τη στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία.
Η τελική έκβαση της εκλογικής αναμέτρησης θα έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη Ρουμανία, την περιοχή και τις σχέσεις Ανατολής-Δύσης, κάνοντάς τη μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές της σύγχρονης ρουμανικής πολιτικής ιστορίας.
Με πληροφορίες από Guardian, Euronews
