Ο Τομίτσι Μουραγιάμα, ο πρώην πρωθυπουργός της Ιαπωνίας που έγινε γνωστός για την ιστορική του συγγνώμη για τα εγκλήματα της χώρας του κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 101 ετών. Η είδηση ανακοινώθηκε από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Οΐτα, όπου ο Μουραγιάμα γεννήθηκε και έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του.
Η συγκλονιστική ομιλία του Μουραγιάμα μεταδόθηκε σε εθνικό επίπεδο στις 15 Αυγούστου 1995, ακριβώς 50 χρόνια μετά την ημέρα που η Ιαπωνία ανακοίνωσε την παράδοσή της στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε λιγότερο από πέντε λεπτά, ο Μουραγιάμα, με ήρεμο και ταπεινό ύφος, εξέφρασε βαθιά μεταμέλεια για τις δολοφονίες, τα βασανιστήρια και τους βιασμούς εκατομμυρίων αμάχων σε όλη την Ασία.
«Θεωρώ, με πνεύμα ταπεινότητας, αυτά τα αδιαμφισβήτητα ιστορικά γεγονότα και εκφράζω εδώ για άλλη μια φορά τα βαθιά μου αισθήματα μεταμέλειας και τη θερμή μου συγγνώμη», είχε δηλώσει, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη να μεταδοθεί η φρίκη του πολέμου στις νεότερες γενιές ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη της ιστορίας.
Η ιστορική αυτή συγγνώμη αποτέλεσε το κύριο επίτευγμα της 18μηνης θητείας του στην πρωθυπουργία. Αν και η δήλωση περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους συντηρητικούς συνασπισμού του και δεν άφησε πλήρως ικανοποιημένες τις Κίνα και Νότια Κορέα, καθιέρωσε μια νέα πολιτική στάση για τις επόμενες γενιές ηγετών της Ιαπωνίας.
Η πορεία του Ιάπωνα Τομίτσι Μουραγιάμα στην πολιτική
Ο Μουραγιάμα ανέλαβε πρωθυπουργός στις 30 Ιουνίου 1994 σε ηλικία 70 ετών, εκπλήσσοντας πολλούς. Είχε υπηρετήσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων για πάνω από 20 χρόνια, χωρίς να έχει καμία προηγούμενη εμπειρία σε υπουργικά αξιώματα ή διεθνείς διαπραγματεύσεις. Ήταν ψηλός, λεπτός, ήρεμος και πατρικός, με χαρακτηριστικά άγρια φρύδια που τον έκαναν να ξεχωρίζει.
Η ανάδειξή του στην πρωθυπουργία ήταν αποτέλεσμα πολιτικής κρίσης και συγκυρίας. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα, παραδοσιακά αδύναμο, ενώθηκε με το κυρίαρχο Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα για να σχηματίσουν συνασπισμό. Το αποτέλεσμα ήταν ότι ο Μουραγιάμα ανέλαβε το αξίωμα ως πρόεδρος του κόμματος, αλλά με περιορισμένες δυνατότητες να προωθήσει τις πολιτικές του. Παρ’ όλα αυτά, κατάφερε να θέσει ως προτεραιότητα τη συμφιλίωση και την εξιλέωση της Ιαπωνίας για τα εγκλήματα πολέμου.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, προώθησε σημαντικές πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία του Asian Women’s Fund, που στόχευε στην αποκατάσταση των γυναικών που είχαν αναγκαστεί να εργάζονται σε στρατιωτικά πορνεία κατά τον πόλεμο. Παρά τις περιορισμένες δυνατότητες του προγράμματος, η κίνηση του Μουραγιάμα έδωσε φωνή στα θύματα και τόνισε τη σημασία της διεθνούς αναγνώρισης των εγκλημάτων πολέμου.
Ο Τομίτσι Μουραγιάμα ήταν επίσης γνωστός για την αγάπη του στην καλλιγραφία, την οποία χρησιμοποίησε για να προωθήσει την ειρήνη και τη φιλία μεταξύ Ιαπωνίας και Κίνας. Κατά την πανδημία του Covid-19, δώρισε έργα του στη Σαγκάη, στέλνοντας μηνύματα ενθάρρυνσης και αλληλεγγύης.
Ο Μουραγιάμα άφησε πίσω του δύο κόρες και δύο εγγόνια, ενώ η σύζυγός του Γιοσίε είχε πεθάνει τον προηγούμενο χρόνο. Η κληρονομιά του, όμως, παραμένει ζωντανή μέσα από τη διαρκή υπενθύμιση των ιστορικών λαθών και την ανάγκη για ειρήνη και σεβασμό ανάμεσα στα έθνη.
Με πληροφορίες από New York Times
