Η Τουρκία φαίνεται να προχωρά αποφασιστικά στη χάραξη ενός νέου θαλάσσιου χωροταξικού χάρτη, ο οποίος περιλαμβάνει σημαντικά τμήματα του Αιγαίου, βασιζόμενος στη λεγόμενη «μέση γραμμή» ανάμεσα στα ηπειρωτικά εδάφη Ελλάδας και Τουρκίας.
Το σχέδιο της Τουρκίας, που παρουσιάστηκε από την εφημερίδα Milliyet, σήμερα, λίγο πριν την επίσημη ανακοίνωση του Ελληνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού, αποτελεί μέρος της ευρύτερης τουρκικής στρατηγικής «Γαλάζια Πατρίδα».
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το θαλάσσιο χωροταξικό πλάνο της Άγκυρας έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και – παρότι δεν αποτελεί επίσημη δήλωση θαλάσσιων συνόρων – έρχεται να ενισχύσει τις μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η Milliyet υποστηρίζει ότι στο σχέδιο αποτυπώνεται το Αιγαίο χωρισμένο στη μέση, με τη «τουρκική πλευρά» να περιλαμβάνει σχεδόν το ήμισυ της θαλάσσιας ζώνης.
Τι περιλαμβάνει το νέο τουρκικό σχέδιο
Η τουρκική μελέτη χωροταξικού σχεδιασμού, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, έχει στόχο:
Την προστασία των «θαλάσσιων δικαιωμάτων» της Τουρκίας.
Τη μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης θαλάσσιων περιοχών για οικονομική, στρατηγική και ενεργειακή χρήση.
Τη δημιουργία μιας επιστημονικής και νομικής βάσης για τις μελλοντικές τουρκικές διεκδικήσεις.
Ο δρ Μουσταφά Μπασκάρα, διευθυντής του Κέντρου Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας, ανέφερε πως η χάραξη βασίστηκε σε «θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς ναυτικού δικαίου», ενώ σημείωσε ότι ο χάρτης μπορεί να αναθεωρείται και να ενημερώνεται ανάλογα με τις γεωπολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις.
«Γαλάζια Πατρίδα» με... επιστημονική τεκμηρίωση
Η νέα χαρτογράφηση εντάσσεται στο πλαίσιο της πολιτικής Γαλάζια Πατρίδα, η οποία τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να κατοχυρώσει – σε επίπεδο πολιτικής και στρατηγικής ρητορικής – τον έλεγχο θαλάσσιων ζωνών που αγγίζουν τα όρια της ελληνικής κυριαρχίας.
Ο Μπασκάρα επισήμανε ότι στην Ανατολική Μεσόγειο η τουρκική προσέγγιση ακολουθεί τις συντεταγμένες του τουρκολιβυκού συμφώνου του 2019, ενώ στο βόρειο τμήμα του χάρτη συνυπολογίζεται και η συμφωνία με την «ΤΔΒΚ» από το 2011.
Στο ρεπορτάζ της Milliyet αναφέρεται επίσης ότι η Τουρκία παρακολουθεί τις θαλάσσιες πολιτικές της Ε.Ε. και προχωρά σε δικές της αντίστοιχες κινήσεις, δίνοντας έμφαση σε περιβαλλοντικές επιπτώσεις, στρατηγικά συμφέροντα και την προώθηση της τουρκικής παρουσίας στη θαλάσσια σκακιέρα της περιοχής.
Νέα εστία έντασης με φόντο το Αιγαίο
Η χρονική στιγμή του τουρκικού σχεδίου συμπίπτει με την αναζωπύρωση των διαφορών Αθήνας-Άγκυρας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς και με τις γενικότερες ενεργειακές και στρατιωτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παρότι η τουρκική πλευρά χαρακτηρίζει τον χάρτη ως «επιστημονική μελέτη» και όχι δεσμευτικό νομικό κείμενο, οι συμβολισμοί και οι πολιτικές προεκτάσεις είναι ξεκάθαροι. Το Αιγαίο εμφανίζεται διαιρεμένο, και το αφήγημα της Άγκυρας ενισχύεται με νέα «τεκμηρίωση».
Το μέλλον θα δείξει αν ο συγκεκριμένος σχεδιασμός θα χρησιμοποιηθεί και σε πολιτικό ή διπλωματικό επίπεδο ως «διαπραγματευτικό χαρτί» ή μέσο πίεσης στις ελληνοτουρκικές συνομιλίες.
