Η Κίνα ενέκρινε την κατασκευή του μεγαλύτερου υδροηλεκτρικού φράγματος στον κόσμο, δημιουργώντας ανησυχίες για τον πιθανό εκτοπισμό κοινοτήτων στο Θιβέτ, αλλά και για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις στην Ινδία και το Μπαγκλαντές.
Το φράγμα, το οποίο θα βρίσκεται στον κάτω ρου του ποταμού Yarlung Tsangpo, θα μπορούσε να παράγει τρεις φορές περισσότερη ενέργεια από το φράγμα των Τριών Φαραγγιών, επίσης στην Κίνα, που είναι σήμερα το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο στον κόσμο.
Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία ως «ένα ασφαλές έργο που δίνει προτεραιότητα στην οικολογική προστασία», λέγοντας ότι θα ενισχύσει την τοπική ευημερία και θα συμβάλει στους στόχους του Πεκίνου για κλιματική ουδετερότητα.
Οι επιπτώσεις της κατασκευής του φράγματος στο Θιβέτ
Ωστόσο, ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εμπειρογνώμονες έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τις περιβαλλοντικές και ανθρωπιστικές επιπτώσεις του έργου.
Μεταξύ αυτών είναι οι φόβοι ότι η κατασκευή του φράγματος, που ανακοινώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 2020, θα μπορούσε να εκτοπίσει τις τοπικές κοινότητες.
Επιπλέον, είναι πιθανό να αλλάξει σημαντικά το φυσικό τοπίο και να βλάψει τα τοπικά οικοσυστήματα, τα οποία είναι από τα πλουσιότερα και πιο ποικιλόμορφα στο οροπέδιο του Θιβέτ.
Η Κίνα έχει κατασκευάσει αρκετά φράγματα στο Θιβέτ, μία ιδιαίτερη περιοχή που ελέγχεται αυστηρά από το Πεκίνο από τότε που προσαρτήθηκε από την Κίνα, τη δεκαετία του 1950.
Στο παρελθόν, ακτιβιστές έχουν καταγγείλει τα φράγματα, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν το τελευταίο παράδειγμα της εκμετάλλευσης των Θιβετιανών και της γης τους από το Πεκίνο.
Το κυρίως βουδιστικό Θιβέτ έχει αντιμετωπίσει κύματα καταστολής κατά τη διάρκεια των ετών, στα οποία έχουν χάσει τη ζωή τους εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες άνθρωποι, σύμφωνα με το BBC.
Νωρίτερα φέτος, η κινεζική κυβέρνηση συνέλαβε εκατοντάδες Θιβετιανούς που διαμαρτύρονταν κατά της κατασκευής ενός άλλου υδροηλεκτρικού φράγματος. Η διαδήλωση κατέληξε σε συλλήψεις και ξυλοδαρμούς, με μερικούς ανθρώπους να τραυματίζονται σοβαρά, όπως έμαθε το BBC από πηγές και οπτικοακουστικό υλικό.
Οι διαδηλωτές είχαν αντιταχθεί στα σχέδια για την κατασκευή του φράγματος Gangtuo και του υδροηλεκτρικού σταθμού, τα οποία θα εκτόπιζαν αρκετά χωριά και θα έθεταν αρχαία μοναστήρια με ιερά κειμήλια σε κίνδυνο.
Το Πεκίνο, ωστόσο, δήλωσε ότι αποζημίωσε τους ντόπιους και μετέφερε τις αρχαίες τοιχογραφίες σε ασφαλές μέρος.
Στην περίπτωση του φράγματος Yarlung Tsangpo, οι κινεζικές αρχές τόνισαν ότι το έργο δεν θα έχει σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αν και δεν ανέφεραν πόσους ανθρώπους θα εκτοπίσει. Για την κατασκευή του φράγματος των Τριών Φαραγγιών, περίπου 1,4 εκατομμύρια άτομα εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους.
Οι διεθνείς αντιδράσεις στην κατασκευή του φράγματος
Εμπειρογνώμονες και αξιωματούχοι έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες, λέγοντας ότι το φράγμα θα δώσει στην Κίνα τη δυνατότητα να ελέγχει ή να εκτρέπει τη ροή Yarlung Tsangpo, ο οποίος ρέει νότια στην Ινδία και στη συνέχεια στο Μπαγκλαντές.
Μια έκθεση του 2020 που δημοσιεύθηκε από το Ινστιτούτο Lowy, ένα think tank με έδρα την Αυστραλία, σημείωσε ότι «ο έλεγχος αυτών των ποταμών [στο οροπέδιο του Θιβέτ] ουσιαστικά δίνει στην Κίνα μεγάλη επιρροή στην οικονομία της Ινδίας».
Λίγο αφότου η Κίνα ανακοίνωσε τα σχέδιά της για το φράγμα Yarlung Tsangpo το 2020, ένας ανώτερος Ινδός κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η κυβέρνηση της Ινδίας διερευνούσε την ανάπτυξη ενός μεγάλου υδροηλεκτρικού φράγματος και ενός ταμιευτήρα «για να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις των κινεζικών φραγμάτων».
Το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας έχει απαντήσει στο παρελθόν στις ανησυχίες της Ινδίας σχετικά με το προτεινόμενο φράγμα, λέγοντας το 2020 ότι η Κίνα έχει «νόμιμο δικαίωμα» να φράξει τον ποταμό και έχει εξετάσει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Η Κίνα έχει κατασκευάσει πολλούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς κατά μήκος της πορείας του ποταμού Yarlung Tsangpo κατά την τελευταία δεκαετία, σε μια προσπάθεια να αξιοποιήσει την ενέργεια του ποταμού ως πηγή ανανεώσιμης ενέργειας.
Η δραματική τοπογραφία του ποταμού, ωστόσο, θέτει επίσης μεγάλες μηχανικές προκλήσεις, καθιστώντας το μακράν το μεγαλύτερο και πιο φιλόδοξο φράγμα της Κίνας μέχρι σήμερα.
Αρχικά, η προτεινόμενη τοποθεσία βρίσκεται κατά μήκος ενός σεισμογενούς ορίου τεκτονικής πλάκας. Κινέζοι ερευνητές έχουν επίσης επισημάνει στο παρελθόν ανησυχίες ότι μια τόσο εκτεταμένη εκσκαφή στο απότομο και στενό φαράγγι θα αυξήσει τη συχνότητα των κατολισθήσεων.
Το έργο θα μπορούσε να κοστίσει έως και ένα τρισεκατομμύριο γιουάν, δηλαδή 121 δισ. ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις του γραφείου υδάτινων πόρων Chongyi.
Με πληροφορίες από BBC
