Μία σειρά επιθέσεων και αποπειρών σαμποτάζ σε όλη την Ευρώπη συνδέεται με ένα ολοένα πιο επιθετικό, υπόγειο δίκτυο που, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας, καθοδηγείται από τη Ρωσία, όπως αποκάλυψαν σχετικά οι Financial Times.
Από το 2024 μέχρι σήμερα, κατευθυνόμενοι, από τη Ρωσία, πράκτορες και «πληρωμένοι μεσάζοντες» έχουν βρεθεί πίσω από δεκάδες ενέργειες που στόχευαν κρίσιμες υποδομές, τρένα, αεροδρόμια, καλώδια ενέργειας και υψηλόβαθμους πολιτικούς, αναφέρει στο ίδιο δημοσίευμά του το βρετανικό μέσο ενημέρωσης.
Ρωσία: Παραλίγο αεροπορική τραγωδία με δέματα DHL
Χαρακτηριστικά, τον Ιούλιο του 2024, εκρηκτικοί μηχανισμοί μέσα σε δέματα DHL εξερράγησαν σε κέντρα εφοδιασμού (logistics) στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία και τη Γερμανία. Κάθε μηχανισμός ήταν αρκετά ισχυρός «ώστε να ρίξει φορτηγό αεροσκάφος» αν είχε εκραγεί εν πτήσει.
Οι αρχές εντόπισαν ότι οι δράστες είχαν επιπλέον έξι κιλά εκρηκτικών, ποσότητα που -σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας- θα επέτρεπε επιθέσεις σε πτήσεις προς τις ΗΠΑ, σε μία κλίμακα που δεν έχει δει η αεροπορική βιομηχανία από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Η υπόθεση αυτή είναι μόνο μία από τις δεκάδες που έχουν αποτραπεί. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν σταματήσει μεταξύ άλλων απόπειρες εκτροχιασμού γεμάτων τρένων, σχέδια για πυρπολήσεις εμπορικών κέντρων, απόπειρες καταστροφής φραγμάτων και δηλητηρίασης νερού, δολιοφθορές σε καλώδια ενέργειας και υποθαλάσσιες συνδέσεις.
Παράλληλα, υπηρεσίες πληροφοριών σε ολόκληρη την Ευρώπη αναφέρουν ότι Ρώσοι πράκτορες επιτηρούν γέφυρες και σιδηροδρομικά δίκτυα, ενώ επιχειρούν να εγκαταστήσουν «κοιμώμενους σαμποτέρ» (σ.σ. άτομα που, αν και μπορεί να είναι μέλη ενός δικτύου σαμποτάζ ή αντίστασης, είναι παθητικά ή ανενεργά, σαν να κοιμούνται, μέχρι να ενεργοποιηθούν από κάποιον ηγέτη ή γεγονός) σε κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Ανησυχία για στρατηγική κλιμάκωση έως το 2029
Πρόσφατες εκθέσεις πληροφοριών ερμηνεύουν πολλές από τις επιχειρήσεις σαμποτάζ υπό το πρίσμα της κρυφής στρατιωτικής προετοιμασίας της Μόσχας για πιθανή σύγκρουση με την Ευρώπη έως το 2029. Παρότι η Ρωσία έχει χάσει εκατοντάδες πράκτορες που απελάθηκαν τα τελευταία χρόνια, προσπαθεί να επανεγκαταστήσει επαγγελματίες στα κράτη της Γηραιάς Ηπείρου, ενώ χρησιμοποιεί πλέον ένα νέο μοντέλο: το «gig economy spycraft».
Οι δράστες δεν είναι πλέον «παλιοί κατάσκοποι». Είναι νεαροί άνδρες με άδεια παραμονής σε χώρες Σένγκεν, χωρίς προηγούμενη σχέση με τη Ρωσία, στρατολογημένοι μέσω της εφαρμογής κρυπτογραφημένων μηνυμάτων, Telegram, και πληρωμένοι σε κρυπτονομίσματα. Είναι κινητικοί, αναλώσιμοι και δύσκολα ανιχνεύσιμοι.
Μάλιστα, δικαστικές υποθέσεις σε Πολωνία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Φινλανδία αποκαλύπτουν εμπρησμούς σε αποθήκες, τοποθέτηση εκρηκτικών σε γραμμές τρένων (όπως η πρόσφατη απόπειρα στον άξονα Βαρσοβία–Λούμπλιν), ζημιές σε υποθαλάσσια καλώδια, επιθέσεις σε στόχους συνδεδεμένους με πολιτικούς ηγέτες της Ευρώπης.
Το περιστατικό στην Πολωνία που «ξύπνησε» την Ευρώπη
Χαρακτηριστικό παράδειγμα συνιστά η βόμβα, που τοποθετήθηκε στη γραμμή Βαρσοβία–Λούμπλιν και παραλίγο να προκαλέσει εκτροχιασμό με μαζικές απώλειες. Ο οδηγός κατάφερε να ακινητοποιήσει την αμαξοστοιχία την τελευταία στιγμή, την ώρα που ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ μίλησε για «πρωτοφανές σαμποτάζ». Οι δύο κύριοι δράστες διέφυγαν, ενώ οι συνεργάτες τους συνελήφθησαν με δεκάδες πλαστά έγγραφα, αλλά αφέθηκαν ελεύθεροι λόγω έλλειψης επαρκών αποδείξεων.
Ως προς το μοτίβο των ρωσικών, υβριδικών επιθέσεων, οι Financial Times παρατηρούν ένα κοινό μοτίβο με την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης. Ειδικότερα, αρχεία των μυστικών υπηρεσιών της ΕΣΣΔ δείχνουν εντυπωσιακές ομοιότητες με τα σημερινά μοτίβα επιθέσεων: «τυχαίες» πυρκαγιές, δολιοφθορές σε υποδομές, επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών, δοκιμές αντοχής των ευρωπαϊκών κρατών.
Το δόγμα της «razvedka boyem», δηλαδή αναγνώριση μέσω συνεχών επιθέσεων, φαίνεται να εφαρμόζεται: η Ρωσία δοκιμάζει τα όρια, εντοπίζει τρωτά σημεία και «ενισχύει την επιτυχία» όπου βλέπει χαλαρές αντιδράσεις.
Με πληροφορίες από Financial Times
