Αυξάνονται οι επιθέσεις εναντίον εβραϊκών κοινοτήτων στην Ευρώπη, αλλά πολλές κυβερνήσεις φαίνεται να μην αντιλαμβάνονται καν το πρόβλημα. Μία πρωτοβουλία της ΕΕ προσπαθεί να αλλάξει το κλίμα.
Είναι γνωστό πλέον ότι ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος Τζορτζ Σόρος αποτελεί προσφιλή στόχο για την κυβέρνηση της Ουγγαρίας. Ωστόσο το περασμένο Σάββατο ο Σιλάρ Ντεμέτερ, διευθυντής του Μουσείου Πετέφι στη Βουδαπέστη, κατάφερε να ξεπεράσει τα όρια: σε σχόλιό του, που δημοσιεύθηκε σε φιλοκυβερνητική ιστοσελίδα κατηγορεί τον Σόρος ότι έχει μετατρέψει την Ευρώπη σε «θάλαμο αερίων».
Και αυτό γιατί, όπως υποστηρίζει, «από το βαρέλι της πολυπολιτισμικής, ανοιχτής κοινωνίας αναδύεται το αέριο εκείνο που σκοτώνει τον ευρωπαϊκό πολιτισμό». Σημειωτέον ότι ο Σόρος, 90 ετών σήμερα, είναι εβραϊκής καταγωγής και κατάφερε να επιβιώσει στο κολαστήριο του Ολοκαυτώματος.
Παρόμοιες αντισιμητικές επιθέσεις δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση στην Ουγγαρία, αλλά ούτε και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό προκύπτει από σχετική έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA) από το 2018, στην οποία το 85% των ερωτηθέντων με εβραϊκή καταγωγή θεωρούν ότι ο αντισημιτισμός έχει ενταθεί στη γηραιά ήπειρο. Μάλιστα οι 4 στους 10 έχουν σκεφθεί σοβαρά το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τη χώρα διαμονής τους.
«Ο αντισημιτισμός είναι πλέον κοινωνικά ανεκτός»
Τη δυσάρεστη αυτή εξέλιξη επιβεβαιώνει ο Μαράμ Στερν, διευθυντής του Παγκόσμιου Εβραϊκού Κογκρέσου, μιλώντας στην Deutsche Welle. Όπως επισημαινει «σήμερα το αντισημιτικό σχόλιο θεωρείται πλέον κοινωνικά ανεκτό, παλαιότερα δεν συνέβαινε αυτό. Σήμερα κανείς δεν ντρέπεται να κάνει ένα αντισημιτικό σχόλιο. Βλέπουμε για παράδειγμα ότι (στη Γερμανία) η AfD προωθεί και υποσυνείδητα τον αντισημιτισμό».
Σε μία προσπάθεια να καταπολεμήσουν τα κρούσματα αντισημιτισμού τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν επεξεργαστεί μία κοινή Διακύρηξη Αρχών, την οποία αναμένεται να υιοθετήσουν στην επικείμενη σύνοδο κορυφής. Μεταξύ άλλων δεσμεύονται να λάβουν μέτρα για την ασφάλεια των εβραϊκών κοινοτήτων και επιπλέον να εντοπίζουν και να καταπολεμούν εγκαίρως αντισημιτικές επιθέσεις όχι μόνο στους δρόμους, αλλά και στο διαδίκτυο.
Η διακήρυξη ήταν μία πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Εβραϊκού Κογκρέσου και της αυστριακής κυβέρνησης, η οποία υλοποιείται λίγο πριν το τέλος της γερμανικής προεδρίας στην ΕΕ.
Οι στόχοι της διακήρυξης θεωρούνται ιδιαίτερα φιλόδοξοι, καθώς πολλές από τις εθνικές κυβερνήσεις δεν θεωρούν απαραίτητο να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα ή δεν εκτιμούν ότι η καταπολέμηση του αντισημιτισμού αποτελεί κεντρική προτεραιότητα.
«Μερικές χώρες δεν βλέπουν το πρόβλημα και δεν αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα να προστατεύσουν μία συναγωγή», λέει ο Μαράμ Στερν. «Για παράδειγμα στο Λουξεμβούργο δεν υπάρχει αστυνομική προστασία για τη συναγωγή. Η κυβέρνηση του Λουξεμβούργου θεωρεί ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Αλλά αυτό δεν ισχύει».
Αν μη τι άλλο η επίθεση στο Εβραϊκό Μουσείο των Βρυξελλών το 2014, η απαγωγή σε εβραϊκο σούπερ-μάρκετ στο Παρίσι το 2015 και η επίθεση σε συναγωγή στη γερμανική πόλη Χάλε το 2019 αποδεικνύουν πόσο απαραίτητη είναι η προστασία της εβραϊκής κοινότητας.
Στο στόχαστρο και οι επιθέσεις το διαδίκτυο
Παράλληλα πληθαίνουν τα σενάρια συνομωσίας και οι επιθέσεις εναντίον εβραϊκών κοινοτήτων μέσω διαδικτύου. Ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την παραπληροφόρηση σε καιρούς πανδημίας και επισημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις «αποδίδεται στους Εβραίους η ευθύνη για τη δημιουργία και τη διάδοση του ιού».
Ειδικά στο κομμάτι της σύγχρονης τεχνολογίας απαιτείται αποφασιστικότητα, αλλά και ενημέρωση, επισημαίνει ο Μαράμ Στερν, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν επιτρέπεται ένας νεαρός να βλέπει στο διαδίκτυο αστειάκια για την Άννα Φρανκ και απλώς να τα επαναλαμβάνει, χωρίς καν να ξέρει τι λέει, χωρίς να γνωρίζει τι έχει γίνει»
