Τα τελευταία χρόνια, οι εφαρμογές «εκπαίδευσης του εγκεφάλου» γνωρίζουν τεράστια επιτυχία. Από το Wordle και τα κλασικά σταυρόλεξα μέχρι εξειδικευμένες πλατφόρμες όπως το BrainHQ, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αφιερώνουν καθημερινά λίγα λεπτά για να «γυμνάσουν» το μυαλό τους. Όμως, υπάρχει πραγματικά αποτέλεσμα;
Μέχρι πρόσφατα, η επιστήμη δεν είχε σαφή απάντηση. Πολλές μελέτες έδειχναν μικρά ή καθόλου οφέλη από τα παιχνίδια εκπαίδευσης εγκεφάλου, ενώ άλλες υποστήριζαν ότι ενισχύουν προσωρινά τη μνήμη ή τη συγκέντρωση.
Ωστόσο, μια νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο McGill στον Καναδά έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JMIR Serious Games, υποστηρίζει ότι ορισμένα συγκεκριμένα παιχνίδια μπορούν να επιβραδύνουν τη γνωστική γήρανση, και μάλιστα σε βιοχημικό επίπεδο.
Τι έδειξε η έρευνα για τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές χώρισαν 92 υγιείς ηλικιωμένους σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα έπαιζε απλά παιχνίδια, όπως το Solitaire, ενώ η δεύτερη αφιέρωνε 30 λεπτά την ημέρα σε προγράμματα του BrainHQ όπως τα Double Decision και Freeze Frame. Μετά από δέκα εβδομάδες, η δεύτερη ομάδα παρουσίασε αξιοσημείωτη βελτίωση στη δραστηριότητα του εγκεφάλου.
Σύμφωνα με τις σαρώσεις PET, οι συμμετέχοντες που έπαιζαν τα «έξυπνα» παιχνίδια είχαν αύξηση 2,3% στην ακετυλοχολίνη, έναν βασικό νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με τη μνήμη, την προσοχή και την πλαστικότητα του εγκεφάλου.
Αυτό το εύρημα είναι σημαντικό, καθώς η φυσιολογική απώλεια της ακετυλοχολίνης λόγω ηλικίας φτάνει περίπου το 2,5% ανά δεκαετία. Με άλλα λόγια, οι συμμετέχοντες αντιστάθμισαν σχεδόν πλήρως τη φυσική φθορά του εγκεφάλου τους.
Γιατί είναι σημαντικό και γιατί δεν είναι η λύση για τον εγκέφαλο
Ο Dr. Michael Merzenich, συνιδρυτής της BrainHQ και πρωτοπόρος στη μελέτη της νευροπλαστικότητας, δήλωσε ότι πρόκειται για «την πρώτη ανθρώπινη μελέτη που αποδεικνύει ότι η εκπαίδευση του εγκεφάλου μπορεί να αυξήσει την παραγωγή ακετυλοχολίνης». Η ουσία αυτή λειτουργεί ως «διακόπτης αφύπνισης» για τον εγκέφαλο, αυξάνοντας την προσοχή και τη συγκέντρωση.
Η σημασία του ευρήματος δεν περιορίζεται στα παιχνίδια. Όπως εξηγεί ο προληπτικός νευρολόγος Richard Isaacson, η νοητική άσκηση, σε συνδυασμό με καλή διατροφή, επαρκή ύπνο και τακτική σωματική δραστηριότητα, μπορεί να αποτελέσει «ασπίδα» ενάντια στην άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ. «Δεν υπάρχει ένα μαγικό χάπι για την πρόληψη της άνοιας», λέει. «Όμως ένας συνδυασμός στρατηγικών μπορεί να βοηθήσει τον καθένα να πάρει τον έλεγχο στα χέρια του».
Παρά τον ενθουσιασμό, πολλοί επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή. Ο Aaron Seitz από το Πανεπιστήμιο Northeastern τονίζει ότι «είναι απαραίτητες περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί ότι η ακετυλοχολίνη αυξάνεται πραγματικά μέσω αυτών των παιχνιδιών».
Προς το παρόν, η επιστήμη δείχνει ότι τα παιχνίδια αυτά μπορούν να συμβάλουν θετικά, αλλά όχι να αντικαταστήσουν άλλες αποδεδειγμένες πρακτικές για την υγεία του εγκεφάλου.
Με πληροφορίες από CNN
