Ο ανθρώπινος εγκέφαλος, παρά το μικρό του μέγεθος σε σχέση με το σώμα, καταναλώνει το 20% της ενέργειας μας, καθιστώντας τον το πιο ενεργοβόρο όργανο του σώματος. Η εξήγηση, σύμφωνα με ειδικούς, κρύβεται στις κοινωνικές μας ανάγκες: ο εγκέφαλος εξελίχθηκε για να διαχειρίζεται πολύπλοκα κοινωνικά δίκτυα.
Με περίπου 1,4 κιλά, το 2% του συνολικού μας βάρους, ο νεοφλοιός καλύπτει τα τρία τέταρτα αυτού του οργάνου και είναι υπεύθυνος για τη μνήμη, τη γλώσσα, την επίλυση προβλημάτων και την αυτοσυνείδηση. Αυτές οι ικανότητες μας επιτρέπουν να περιηγηθούμε σε οικογένειες, φίλους, ομάδες και εργασιακούς χώρους, ενώ η καλλιέργεια φιλικών σχέσεων έχει και επιστημονικά αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία.
«Οι άνθρωποι που είναι περισσότερες κοινωνικές επαφές έχουν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης», λέει η Julianne Holt-Lunstad, καθηγήτρια ψυχολογίας και νευροεπιστήμης. «Μειώνεται ο κίνδυνος καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικού, διαβήτη τύπου 2, κατάθλιψης και άνοιας».
Ο εγκέφαλος και η θεωρία των 150 φίλων του Ρόμπιν Ντάνμπαρ
Ωστόσο, η διατήρηση αυτών των κοινωνικών δεσμών απαιτεί υψηλή γνωστική προσπάθεια και περιορίζει τον αριθμό των σταθερών σχέσεων. Ο Βρετανός ψυχολόγος Ρόμπιν Ντάνμπαρ διαπίστωσε ότι το μέγεθος της ομάδας των ανθρώπων ταιριάζει με το μέγεθος του νεοφλοιού τους, όπως συμβαίνει και σε πιθήκους και λεμούριους.
Μελέτες έδειξαν ότι οι χιμπαντζήδες έχουν μέσο μέγεθος ομάδας περίπου 50 ατόμων. Ο Ντάνμπαρ, με βάση συγκρίσεις με περισσότερα από 30 είδη πρωτευόντων, εκτίμησε ότι οι ανθρώπινες κοινωνικές ομάδες φτάνουν στα 150 άτομα, αριθμός που παραμένει σταθερός από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας.
Αυτές οι σχέσεις οργανώνονται ιεραρχικά: ο πιο εσωτερικός κύκλος περιλαμβάνει πέντε άτομα, ακολουθεί στρώμα 10 καλών φίλων και στη συνέχεια η «ομάδα του σαββατοκύριακου» με 50 άτομα. Τελικά, ο κύκλος των 150 περιλαμβάνει άτομα που θα καλέσουμε σε σημαντικές κοινωνικές εκδηλώσεις, ενώ όσοι βρίσκονται έξω από αυτόν τον κύκλο είναι απλώς γνωστοί.
Παρά τη ψηφιακή εποχή και τα κοινωνικά δίκτυα, η δομή των σχέσεων παραμένει παρόμοια. Ο Ντάνμπαρ τονίζει ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες επιτρέπουν τη διατήρηση σχέσεων για μεγαλύτερο διάστημα, αλλά η προσωπική επαφή παραμένει αναντικατάστατη για την πραγματική συναισθηματική υποστήριξη.
Αυτό δείχνει ότι η κοινωνικότητα μας είναι περιορισμένη όχι από την τεχνολογία, αλλά από τις ίδιες τις γνωστικές μας δυνατότητες. Οι φιλίες μας, όπως και οι κοινωνικοί μας κύκλοι, καθορίζονται από τη βιολογία μας – και ο αριθμός 150 παραμένει ο χρυσός κανόνας για την ανθρώπινη κοινωνική δομή.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
