Με μία αυστηρή ανοιχτή επιστολή στο πρωτοσέλιδο της, η μεγαλύτερη εφημερίδα της Νορβηγίας κατηγορεί ανοιχτά τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ για χειριστική συμπεριφορά και κατάχρηση της εξουσίας του στον κόσμο των media, ύστερα από περιστατικό λογοκρισίας του Facebook στην ιστορική φωτογραφία με το ολόγυμνο κορίτσι στο Βιετνάμ που τρέχει να σωθεί από τις βόμβες ναπάλμ των αμερικανικών βομβαρδιστικών.
Τη βραβευμένη με Πούλιτζερ φωτογραφία του Νικ Ουτ είχε αναρτήσει πριν από λίγες μέρες ο Νορβηγός συγγραφέας, Τομ Έγκελαντ και λίγη ώρα αργότερα, η φωτογραφία της πασίγνωστης πλέον Κιμ Πουκ «κατέβηκε» από τον λογαριασμό του ως άσεμνη.
Ο Έγκελαντ, όμως, δεν έμεινε απαθής. Με νέα ανάρτηση του έκανε γνωστό ότι αυτή η φωτογραφία λογοκρίθηκε από τους υπεύθυνους του μέσου κοινωνικής δικτύωσης που άκριτα ακολούθησαν έναν βασικό κανόνα της ευρύτερης πολιτικής του, αυτόν που ορίζει ότι «κάθε φωτογραφία ανθρώπων που επιδεικνύουν τα γεννητικά τους όργανα ή γυναικεία στήθη, θα αφαιρείται».
Η κίνηση αυτή δεν προκάλεσε μόνο αντιδράσεις των χρηστών στα social media, αλλά και τις αυστηρές συστάσεις της νορβηγικής εφημερίδας “Aftenposten” να αντιληφθεί επιτέλους τον ρόλο του και να αναλάβει τις ευθύνες του «πιο ισχυρού εκδότη του κόσμου».
Εκτός από τις αναρτήσεις του συγγραφέα και το χρονικό αφαίρεσης αυτής της ανάρτησης του στο Facebook, ο Espen Egil Hansen αρχισυντάκτης και διευθύνων σύμβουλος της “Aftenposten”, κατηγορεί τον Ζάκεμπεργκ για ανεύθυνους χειρισμούς και κακή χρήση της εξουσίας που έχει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ δεν διστάζει να εκφράσει τον φόβο του για το τι ακόμη μπορεί να κάνει το Facebook στις δημοκρατικές κοινωνίες.
«Είμαι αναστατωμένος, απογοητευμένος, για την ακρίβεια φοβάμαι για το τι ετοιμάζεσαι να κάνεις στα θεμέλια της δημοκρατικής κοινωνίας μας», γράφει μεταξύ άλλων ο αρχισυντάκτης, ο οποίος ξεκινά την επιστολή με το γνωστό κλισέ «Αγαπητέ Μαρκ», που όμως φροντίζει να το κάνει hashtag (#dearMark) για να σιγουρευτεί ότι το μήνυμα θα φτάσει παντού.
Στην ίδια επιστολή, ο νορβηγός δημοσιογράφος εμφανίζεται εξαιρετικά ανήσυχος για τον τρόπο που το Facebook περιορίζει σταδιακά την ελευθερία έκφρασης των χρηστών του, αντί να τους ενθαρρύνει να μιλούν πιο ανοιχτά για σημαντικά θέματα και κυρίως αντί να ο ισχυρός των social media να εργάζεται σοβαρά, ώστε το μέσο του να γίνει η απόλυτη πηγή ελευθερίας.
Ο Hansen επικρίνει με δριμύτητα την απόφαση των επικεφαλής του Facebook να αφαιρέσουν από τον «τοίχο» ενός διακεκριμένου συγγραφέα μια ιστορική φωτογραφία που υπενθυμίζει τις τραγικές συνέπειες του πολέμου. Κατά τον ίδιο, όμως, αυτή η κίνηση μαρτυρά και κάτι ακόμη: την έλλειψη κριτικής ικανότητας από την πλευρά των υπευθύνων του δικτύου να αντιληφθούν τη διαφορά ανάμεσα σε φωτογραφίες που προωθούν την παιδική πορνογραφία και σ’ εκείνα τα ιστορικά και βραβευμένα θραύσματα μνήμης που θα θυμίζουν πάντοτε ορόσημα φρίκης της ανθρωπότητας.
«Παρά το ότι είμαι αρχισυντάκτης στη μεγαλύτερη εφημερίδα της Νορβηγίας, οφείλω να συνειδητοποιήσω ότι εσύ ορίζεις το που θα κινηθεί η αίθουσα σύνταξης, τεστάροντας την υπευθυνότητα μου ως αρθρογράφου. Νομίζω ότι χρησιμοποιείς την εξουσία σου και δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι το ‘χεις σκεφτεί καλά αυτό που κάνεις».
Η επιστολή κλείνει με την επισήμανση του δημοσιογράφου ότι οι συνάδελφοι του δεν μπορούν και δεν θέλουν να ζήσουν με τον Ζάκερμπεργκ σε θέση παγκόσμιου διευθυντή σύνταξης.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο τεχνολογικός κολοσσός του Ζάκερμπεργκ και ο ίδιος ο ιδρυτής του βρίσκονται στο επίκεντρο σφοδρής κριτικής για τις πρακτικές που εφαρμόζει σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο αναρτήσεων χρηστών και επιχειρήσεων ανά τον κόσμο. Η πάγια απάντηση του Ζάκερμπεργκ σε όλη αυτή την κριτική είναι ότι το Facebook είναι όμιλος τεχνολογίας και όχι Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης. Σε ό,τι αφορά την περίπτωση της Νορβηγίας, ωστόσο, φαίνεται ότι οφείλει μια πιο σαφή απάντηση.
