Η εντατική χρήση των social media συμβάλλει στη δραματική μείωση της ευημερίας των νέων, με τα αποτελέσματα να είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά για τις έφηβες στις αγγλόφωνες χώρες και τη Δυτική Ευρώπη, σύμφωνα με την «Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας 2026» που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη.
Η ετήσια έκθεση, που δημοσιεύθηκε από το Κέντρο Ερευνών Ευημερίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, διαπίστωσε επίσης ότι η Φινλανδία είναι η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο για ένατη συνεχή χρονιά, με άλλες σκανδιναβικές χώρες όπως η Ισλανδία, η Δανία, η Σουηδία και η Νορβηγία να κατατάσσονται μεταξύ των 10 πρώτων χωρών.
Η έκθεση υπογράμμισε ότι η θετική αξιολόγηση της ζωής μεταξύ των ατόμων κάτω των 25 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία και υποδηλώνει ότι οι πολλές ώρες που περνούν οι νέοι σε κοινωνικά δίκτυα αποτελούν βασικό παράγοντα αυτής της τάσης.
Νέα είσοδος στην πρώτη πεντάδα της λίστας είναι η Κόστα Ρίκα, η οποία ανέβηκε στην τέταρτη θέση φέτος, αφού ανέβηκε από την 23η θέση το 2023.
Η έκθεση αποδίδει αυτό το φαινόμενο στην ενίσχυση της ευημερίας που προέρχεται από τους οικογενειακούς δεσμούς και άλλες κοινωνικές σχέσεις.
Μπορούν οι ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί να συμβάλουν στην ευτυχία;
«Πιστεύουμε ότι αυτό οφείλεται στην ποιότητα της κοινωνικής τους ζωής και στη σταθερότητα που απολαμβάνουν σήμερα», δήλωσε ο Jan-Emmanuel De Neve, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος διευθύνει το Κέντρο Ερευνών για την Ευημερία και είναι συν-εκδότης της Παγκόσμιας Έκθεσης Ευτυχίας.
«Η Λατινική Αμερική γενικά διαθέτει ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς, ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς και υψηλό επίπεδο κοινωνικού κεφαλαίου, όπως θα το αποκαλούσε ένας κοινωνιολόγος, σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι σε άλλα μέρη», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την έκθεση, η σταθερή κατάταξη της Φινλανδίας και των άλλων χωρών της Βόρειας Ευρώπης στις πρώτες θέσεις συνδέεται με έναν συνδυασμό πλούτου, της ισότιμης κατανομής του, της ύπαρξης ενός κράτους πρόνοιας που προστατεύει τους πολίτες από τους κινδύνους της ύφεσης, καθώς και του υψηλού προσδόκιμου ζωής.
Ο Φινλανδός Πρόεδρος Alexander Stubb αντέδρασε την Πέμπτη στο γεγονός ότι η χώρα του βρίσκεται και πάλι στην πρώτη θέση, λέγοντας ότι «δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιο μαγικό φίλτρο, αλλά βοηθά το να υπάρχει μια κοινωνία που αγωνίζεται για την ελευθερία, την ισότητα και τη δικαιοσύνη».
Ο Semi Salmi, ένας συνταξιούχος που είχε βγει για κολύμπι σε μια πισίνα με κρύο θαλασσινό νερό στο Ελσίνκι, συμμερίστηκε αυτό το συναίσθημα, λέγοντας ότι «οι Φινλανδοί είναι πολύ ικανοποιημένοι, έχουν αυτοπεποίθηση, έχουν πίστη στο σύστημά τους, στη χώρα τους, στην κυβέρνησή τους».
Τόνισε επίσης το πλεονέκτημα της πρόσβασης σε καλή υγειονομική περίθαλψη, λέγοντας ότι «ο πατέρας μου βρίσκεται τώρα σε μονάδα μακροχρόνιας φροντίδας και το σύστημα τον φροντίζει εξαιρετικά καλά».
Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, οι χώρες που βρίσκονται σε ή κοντά σε ζώνες μεγάλων συγκρούσεων παραμένουν στο κάτω μέρος της κατάταξης. Το Αφγανιστάν κατατάσσεται και πάλι ως η πιο δυστυχισμένη χώρα, ακολουθούμενο από τη Σιέρα Λεόνε και το Μαλάουι στην Αφρική.
Η κατάταξη των χωρών βασίστηκε στις απαντήσεις περίπου 100.000 ατόμων σε 140 χώρες και εδάφη, στα οποία ζητήθηκε να αξιολογήσουν τη ζωή τους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την εταιρεία αναλύσεων Gallup και το Δίκτυο Λύσεων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του ΟΗΕ.
Στις περισσότερες χώρες, κάθε χρόνο λαμβάνουν μέρος στην έρευνα περίπου 1.000 άτομα, είτε μέσω τηλεφώνου είτε με προσωπική συνέντευξη.
Ευημερία και social media
Ζητήθηκε από τους ερωτηθέντες να αξιολογήσουν τη ζωή τους σε μια κλίμακα από 0 έως 10. Μεταξύ των ατόμων κάτω των 25 ετών στις αγγλόφωνες χώρες και τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, η βαθμολογία αυτή μειώθηκε κατά σχεδόν ένα βαθμό την τελευταία δεκαετία.
Σύμφωνα με την έκθεση, η αρνητική συσχέτιση μεταξύ της ευημερίας και της εκτεταμένης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι ιδιαίτερα ανησυχητική μεταξύ των εφήβων κοριτσιών. Για παράδειγμα, αναφέρεται ότι τα 15χρονα κορίτσια που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για πέντε ώρες ή περισσότερο ανέφεραν μείωση της ικανοποίησης από τη ζωή, σε σύγκριση με άλλες που τα χρησιμοποιούν λιγότερο.
Οι νέοι που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για λιγότερο από μία ώρα την ημέρα αναφέρουν τα υψηλότερα επίπεδα ευημερίας, σύμφωνα με τους ερευνητές, υψηλότερα από εκείνους που δεν χρησιμοποιούν καθόλου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, οι έφηβοι περνούν κατά μέσο όρο περίπου 2,5 ώρες την ημέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Είναι σαφές ότι πρέπει να προσπαθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο να επαναφέρουμε το «κοινωνικό» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», δήλωσε ο De Neve.
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, όπως η Μέση Ανατολή και η Νότια Αμερική, οι σχέσεις μεταξύ της χρήσης των κοινωνικών μέσων και της ευημερίας είναι πιο θετικές — και η ευημερία των νέων δεν έχει μειωθεί παρά την εντατική χρήση των κοινωνικών μέσων.
Η έκθεση ανέφερε ότι αυτό οφείλεται σε πολλούς παράγοντες που διαφέρουν μεταξύ των ηπείρων, αλλά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εντατική χρήση των κοινωνικών μέσων σε ορισμένες χώρες αποτελεί σημαντικό παράγοντα που συμβάλλει στη μείωση της ευημερίας των νέων.
Αναφέρει ότι οι πιο προβληματικές πλατφόρμες είναι εκείνες με αλγοριθμικές ροές, που προβάλλουν influencers και όπου το κύριο υλικό είναι οπτικό, επειδή ενθαρρύνουν τις κοινωνικές συγκρίσεις. Όσοι χρησιμοποιούν πλατφόρμες που διευκολύνουν κυρίως την επικοινωνία τα πάνε καλύτερα.
Η έκθεση, η οποία εστιάζει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημοσιεύεται σε μια εποχή που όλο και περισσότερες χώρες έχουν απαγορεύσει ή εξετάζουν το ενδεχόμενο απαγόρευσης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους.
Με πληροφορίες από ABC News
