Για πρώτη φορά, αστρονόμοι μέτρησαν την ακαριαία, και σχεδόν αδιανόητη, ισχύ των πιδάκων που εκτοξεύονται από μια μαύρη τρύπα.
Σύμφωνα με διεθνή ερευνητική ομάδα, η ισχύς των πιδάκων από το σύστημα Cygnus X-1 είναι ισοδύναμη με αυτήν περίπου 10.000 ήλιων. Παράλληλα, κατέγραψαν και την ταχύτητά τους, η οποία φτάνει τα 540 εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή περίπου το μισό της ταχύτητας του φωτός.
Το σύστημα Cygnus X-1 βρίσκεται σε απόσταση περίπου 7.200 ετών φωτός από τη Γη και αποτελείται από μια μαύρη τρύπα, την πρώτη που αναγνωρίστηκε πριν από περισσότερα από 50 χρόνια, και ένα μπλε υπεργιγάντιο άστρο που την «συνοδεύει».
The astounding power and speed of black hole jets measured for first time - and the results are mind-blowing https://t.co/W5scG3paW6 pic.twitter.com/l2Qyx2tZrs
— New York Post (@nypost) April 16, 2026
Πού βασίστηκε η έρευνα για την ισχύ των πίδακων μαύρης τρύπας
Η έρευνα βασίστηκε σε 18 χρόνια παρατηρήσεων υψηλής ανάλυσης μέσω ραδιοτηλεσκοπίων σε όλο τον κόσμο και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy.
Οι επιστήμονες κατάφεραν να μετρήσουν την ισχύ των πιδάκων, που περιγράφονται ως «χορευτικοί» λόγω της κίνησής τους, παρατηρώντας το πώς καμπυλώνονται από τους αστρικούς ανέμους και χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα.
Μέχρι σήμερα, η ισχύς των πιδάκων μπορούσε να εκτιμηθεί μόνο ως μέσος όρος σε βάθος δεκάδων χιλιάδων ετών. Η νέα μελέτη δείχνει ότι περίπου το 10% της ενέργειας που απελευθερώνεται καθώς η ύλη πέφτει προς τη μαύρη τρύπα μεταφέρεται τελικά στους πίδακες.
Η μαύρη τρύπα του Cygnus X-1, αν και όχι από τις μεγαλύτερες, «τρέφεται» συνεχώς από το γειτονικό της άστρο, το οποίο της παρέχει υλικό για να εκτοξεύει αυτούς τους ισχυρούς πίδακες.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τέτοιες μετρήσεις μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι μαύρες τρύπες επηρεάζουν τον σχηματισμό γαλαξιών και άλλων κοσμικών δομών, μέσω ισχυρών κρουστικών κυμάτων και αναταράξεων.
Στόχος της ομάδας είναι να εφαρμόσει την ίδια μεθοδολογία και σε άλλα παρόμοια συστήματα, ώστε να χαρτογραφηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο ρόλος των μαύρων τρυπών στο σύμπαν.
Με πληροφορίες από Associated Press
