Οι αστρονόμοι εντόπισαν έναν πλανήτη που αποτελείται από λιωμένη λάβα, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη μιας εντελώς νέας κατηγορίας υγρών πλανητών.
Ο μακρινός αυτός κόσμος, γνωστός ως L98-59d, έχει μέγεθος περίπου 1,6 φορές μεγαλύτερο από τη Γη και περιστρέφεται γύρω από ένα μικρό κόκκινο άστρο σε απόσταση 35 ετών φωτός. Αρχικά, οι αστρονόμοι πίστευαν ότι ο πλανήτης ενδέχεται να φιλοξενεί έναν βαθύ ωκεανό υγρού νερού, αλλά η τελευταία ανάλυση υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να διαφέρει ριζικά από οτιδήποτε έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα.
«Το σύνολό του βρίσκεται πραγματικά σε μια υγρή, λιωμένη κατάσταση», δήλωσε ο Δρ Χάρισον Νίκολς, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Είναι πιθανό ότι και ο πυρήνας αυτού του πλανήτη θα είναι επίσης λιωμένος».
Ο πλανήτης που ανακαλύφθηκε
Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια θα φτάνουν τους 1.900 °C, είναι πιθανό να σχηματίζονται μεγάλα κύματα πάνω στον ωκεανό μάγματος λόγω των παλιρροιακών δυνάμεων των γειτονικών πλανητών, ενώ θα επικρατεί μια διάχυτη μυρωδιά, σαν σάπιο αυγό λόγω της ατμόσφαιρας που είναι πλούσια σε υδρόθειο. Οι συνολικές συνθήκες δεν θεωρούνται ευνοϊκές για την ύπαρξη ζωής.
«Αν υπάρχουν εξωγήινοι εκεί έξω που θα μπορούσαν να ζήσουν μέσα στη λάβα, αυτό θα ήταν εκπληκτικό, αλλά δεν νομίζω ότι είναι πιθανό να είναι κατοικήσιμος», είπε ο Νίκολς. «Είναι ωραίο να απολαμβάνουμε την εξωγήινη φύση του ίδιου του πλανήτη».
Οι πλανήτες πέρα από το ηλιακό μας σύστημα είναι πολύ μακρινοί για να φωτογραφηθούν ή να προσεγγιστούν με ρομποτικά διαστημικά σκάφη, και μέχρι πρόσφατα οι αστρονόμοι μπορούσαν να κάνουν μόνο πρόχειρες εκτιμήσεις για το μέγεθος, την πυκνότητα και τη θερμοκρασία αυτών των μακρινών κόσμων, παρακολουθώντας τις σιλουέτες τους καθώς περνούσαν μπροστά από το άστρο που τους φιλοξενεί. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, ωστόσο, είναι αρκετά ισχυρό ώστε να μετρήσει το αστρικό φως που φιλτράρεται μέσω της ατμόσφαιρας του πλανήτη και να δώσει μια ένδειξη για τα αέρια που υπάρχουν.
Προηγουμένως, τέτοιες παρατηρήσεις αποκάλυψαν ότι ο L98-59d έχει μια ατμόσφαιρα πλούσια σε θείο, κάτι που φαινόταν να έρχεται σε αντίθεση με το να είναι είτε ένας βραχώδης είτε ένας υδάτινος κόσμος – οι δύο συμβατικές κατηγορίες στις οποίες θα εντασσόταν συνήθως ένας πλανήτης αυτού του μεγέθους. Κανένας από τους δύο δεν θα ήταν ικανός να διατηρήσει μια ατμόσφαιρα θείου για τα σχεδόν 5 δισεκατομμύρια χρόνια που υπάρχει ο πλανήτης.
Ένας τεράστιος ωκεανός μάγματος
Χρησιμοποιώντας προηγμένες προσομοιώσεις υπολογιστή, η τελευταία έρευνα ανακατασκεύασε την ιστορία του πλανήτη από λίγο μετά τη γέννησή του μέχρι σήμερα. Αυτό υποδηλώνει ότι ο L98-59d έχει έναν ωκεανό μάγματος που εκτείνεται χιλιάδες χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνειά του – και πιθανώς έναν λιωμένο πυρήνα.
«Ο μόνος τρόπος για να εξηγήσει κανείς πραγματικά αυτόν τον πλανήτη είναι να υποθέσει ότι διαθέτει έναν βαθύ ωκεανό μάγματος στο εσωτερικό του», δήλωσε ο Νίκολς. «Ο ωκεανός μάγματος αποθηκεύει αποτελεσματικά τα αέρια και τα προστατεύει από φυσικές διεργασίες που, διαφορετικά, θα τα απομάκρυναν».
Τα ευρήματα, τα οποία υποδηλώνουν ότι οι πλανήτες με λιωμένο εσωτερικό μπορεί να είναι αρκετά συνηθισμένοι, υποδεικνύουν ότι οι αστρονόμοι θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί όταν χαρακτηρίζουν εξωπλανήτες ως δυνητικά κατοικήσιμους.
«Ορισμένοι πλανήτες στη λεγόμενη ζώνη κατοικησιμότητας μπορεί να μην είναι καθόλου κατοικήσιμοι, μπορεί να είναι αυτοί οι λιωμένοι πλανήτες», δήλωσε ο Νίκολς. «Αν και είναι απίθανο αυτός ο λιωμένος πλανήτης να υποστηρίζει ζωή, αντανακλά τη μεγάλη ποικιλομορφία των κόσμων που υπάρχουν πέρα από το ηλιακό σύστημα. Μπορούμε λοιπόν να αναρωτηθούμε, τι άλλους τύπους πλανητών περιμένουν να ανακαλυφθούν;».
Η Δρ Τζο Μπάρστοου, πλανητική επιστήμονας στο Open University που συμμετείχε στις παρατηρήσεις του L98-59d με το τηλεσκόπιο James Webb, δήλωσε ότι η τελευταία αυτή εργασία παρέχει μια εύλογη εξήγηση.
«Συζητήσαμε για το ενδεχόμενο να πρόκειται για έναν εξωπλανήτη που μοιάζει με τον φεγγάρι του Δία, Ιώ, με πολλά ηφαίστεια που προκαλούνται από παλιρροιακή θέρμανση», είπε. «Αυτή η εργασία υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο ακραίο.»
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Nature Astronomy.
Με πληροφορίες από Guardian
