Ένα τεράστιος, εξαφανισμένος κροκόδειλος που κάποτε κυνηγούσε δεινόσαυρους είχε πλατύ ρύγχος σαν αλιγάτορα, αλλά διέθετε ένα πλεονέκτημα που τα σύγχρονα αλιγάτορα δεν έχουν: ανοχή στο αλμυρό νερό.
Ο Deinosuchus ή ελληνιστί Δεινόσουχος, από τις λέξεις «δεινός» και «σούχος» (αρχαία ονομασία του κροκοδείλου σε περιοχή της Αιγύπτου) ήταν από τα μεγαλύτερα κροκοδειλοειδή που έζησαν ποτέ - με σώμα σχεδόν όσο ένα λεωφορείο και δόντια στο μέγεθος μπανάνας. Από 82 έως 75 εκατομμύρια χρόνια πριν, κυριαρχούσε σε ποτάμια και εκβολές της Βόρειας Αμερικής. Το κρανίο του ήταν φαρδύ και μακρύ, με ένα φουσκωμένο εξόγκωμα στην άκρη — μοναδικό ανάμεσα στους συγγενείς του.
Απολιθωμένα οστά της Κρητιδικής περιόδου φέρουν σημάδια από δόντια Δεινόσουχος, υποδεικνύοντας ότι κυνηγούσε ή κατανάλωνε δεινόσαυρους.
Παρότι το επιστημονικό του όνομα μεταφράζεται ως «κροκόδειλος του τρόμου», ο Δεινόσουχος συχνά περιγραφόταν ως ένας τεράστιος αλιγάτορας. Όμως, νέα μελέτη ανατρέπει αυτή την υπόθεση: δεν ανήκε στους αλιγατοροειδείς.
Αντιθέτως, ο Δεινόσουχος διατήρησε τους αδένες άλατος — μια εξελικτική δυνατότητα που του επέτρεπε να αποβάλει το αλάτι, όπως οι σύγχρονοι κροκόδειλοι (και όχι οι αλιγάτορες). Αυτό του επέτρεπε να επιβιώνει σε θαλάσσια περιβάλλοντα, όπως ο Δυτικός Εσωτερικός Θαλάσσιος Δρόμος που χώριζε κάποτε τη Βόρεια Αμερική.
«Αυτός ο οικολογικός παράγοντας θα μπορούσε να εξηγήσει πώς ο Δεινόσουχος κατάφερε να εγκατασταθεί και να κυριαρχήσει σε έλη γεμάτα μεγάλα θηράματα», δήλωσε ο καθηγητής Μάρτον Ράμπι, επικεφαλής της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν.
Η αντοχή στο αλάτι προσέφερε τεράστιο πλεονέκτημα κατά τις περιόδους ανόδου της στάθμης των θαλασσών, όταν άλλα είδη εξαφανίζονταν.
Μια νέα ταξινόμηση
Οι επιστήμονες συνέθεσαν ένα νέο γενεαλογικό δέντρο των κροκοδειλοειδών, συνδυάζοντας DNA από σύγχρονα είδη και ανάλυση απολιθωμένων μορφολογικών χαρακτηριστικών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι πρόγονοι των αλιγατόρων ήταν μικρόσωμοι και η αύξηση στο μέγεθός τους συνέβη πολύ αργότερα, περίπου πριν 34 εκατ. χρόνια.
Αυτό σημαίνει πως ο τεράστιος Δεινόσουχος αποτελεί ξεχωριστό κλάδο και δεν ήταν ένας «μεγαλύτερος αλιγάτορας», αλλά κάτι εντελώς διαφορετικό. «Η ανάλυση μας δείχνει πως η αντοχή στο θαλασσινό νερό ήταν παλιό χαρακτηριστικό των κροκοδειλοειδών και χάθηκε αργότερα στους αλιγάτορες», ανέφερε ο Ράμπι.
Με μήκος που έφτανε τα 8 μέτρα ή και περισσότερο, ο Δεινόσουχος δεν είχε αντίπαλο στα έλη της Κρητιδικής. Φιλοξενούσε τεράστια δύναμη στη δαγκωματιά του και μπορούσε να επιτεθεί σε κάθε πλάσμα που τολμούσε να πλησιάσει το νερό. «Κανείς δεν ήταν ασφαλής όταν ο Δεινόσουχος κυκλοφορούσε στα υγροτόπια», είπε ο Ράμπι.
Απολιθώματα του έχουν βρεθεί σε περιοχές και των δύο πλευρών του παλιού θαλάσσιου δρόμου, σε τουλάχιστον δύο διαφορετικά είδη, με το Deinosuchus riograndensis να είναι το μεγαλύτερο.
Παρόλο που ο Δεινόσουχος ήταν τεράστιος, δεν ήταν μοναδικός. Τεράστιοι συγγενείς των κροκοδείλων εμφανίστηκαν ανεξάρτητα σε πολλές περιόδους τα τελευταία 120 εκατ. χρόνια — ακόμη και κατά τη διάρκεια παγετώνων. «Οι γίγαντες κροκόδειλοι δεν είναι εξαίρεση – είναι ο κανόνας σε κάθε εποχή», δήλωσε ο Ράμπι.
Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Communications Biology προσφέρει νέα εικόνα για την εξέλιξη και την οικολογική ευελιξία των κροκοδειλοειδών, δείχνοντας πώς κάποια είδη προσαρμόστηκαν στις περιβαλλοντικές αλλαγές ενώ άλλα εξαφανίστηκαν.
Με πληροφορίες από CNN
