Η αιμοδοσία είναι μια πράξη ανεκτίμητης αξίας, καθώς συμβάλλει στην αναπλήρωση των νοσοκομειακών αποθεμάτων αίματος και στη διάσωση ζωών. Ωστόσο, νέες έρευνες δείχνουν ότι οι δότες αίματος μπορεί να αποκομίζουν και προσωπικά οφέλη για την υγεία τους.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Francis Crick στο Λονδίνο, οι συχνοί αιμοδότες ενδέχεται να παρουσιάζουν μικρές γενετικές αλλαγές που μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης αιματολογικών καρκίνων.
Οι επιστήμονες εξέτασαν δύο ομάδες υγιών ανδρών ηλικίας 60 ετών. Η πρώτη ομάδα είχε δωρίσει αίμα τρεις φορές τον χρόνο για 40 χρόνια, ενώ η δεύτερη μόλις πέντε φορές συνολικά. Παρόλο που και οι δύο ομάδες είχαν παρόμοιο αριθμό γενετικών μεταλλάξεων, σχεδόν το 50% των συχνών αιμοδοτών εμφάνιζε ένα συγκεκριμένο είδος μετάλλαξης που δεν σχετίζεται με τον καρκίνο, έναντι 30% στους λιγότερο συχνούς αιμοδότες.
Η τακτική αιμοδοσία φαίνεται να διεγείρει τον οργανισμό να παράγει νέα αιμοσφαίρια, μεταβάλλοντας τη γενετική σύνθεση των βλαστοκυττάρων του αίματος με πιθανώς ωφέλιμο τρόπο. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Κάθε φορά που κάποιος δίνει αίμα, το σώμα ενεργοποιεί τη διαδικασία αντικατάστασης των χαμένων κυττάρων, ενισχύοντας έτσι την παραγωγή νέου, υγιούς αίματος. Αυτή η φυσική ανανέωση μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση ανθεκτικότερων αιμοσφαιρίων με την πάροδο του χρόνου.
Επιπλέον, η αιμοδοσία μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στην καρδιαγγειακή υγεία. Ένας από τους παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις είναι το ιξώδες του αίματος. Όταν το αίμα είναι πολύ παχύρρευστο, δυσκολεύεται να κυκλοφορήσει, αυξάνοντας τον κίνδυνο θρόμβωσης, υπέρτασης και εγκεφαλικών επεισοδίων. Η συχνή αιμοδοσία συμβάλλει στη μείωση του ιξώδους του αίματος, καθιστώντας ευκολότερη τη λειτουργία της καρδιάς.
Η αιμοδοσία βοηθά επίσης στη διαχείριση των επιπέδων σιδήρου στο σώμα. Αν και ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στο αίμα, η υπερβολική συσσώρευσή του μπορεί να προκαλέσει οξειδωτικό στρες και φλεγμονές, παράγοντες που σχετίζονται με καρδιαγγειακές παθήσεις. Με τη δωρεά αίματος, οι αιμοδότες αποβάλλουν την περίσσεια σιδήρου, μειώνοντας έτσι τους σχετικούς κινδύνους.
Πιθανή σύνδεση με μειωμένο κίνδυνο διαβήτη
Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι η αιμοδοσία μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, ενδεχομένως μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί αυτή η σχέση.
Κάθε φορά που κάποιος δωρίζει αίμα, υποβάλλεται σε μια βασική ιατρική αξιολόγηση. Πριν από τη δωρεά, ελέγχονται η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και ο καρδιακός ρυθμός. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πραγματοποιούνται και έλεγχοι για μολυσματικές ασθένειες. Παρόλο που η αιμοδοσία δεν αντικαθιστά τον τακτικό ιατρικό έλεγχο, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πρώιμο προειδοποιητικό σύστημα για πιθανά προβλήματα υγείας.
Παραμένει το ερώτημα: είναι αυτά τα οφέλη αποτέλεσμα της ίδιας της αιμοδοσίας ή απλώς αντανακλούν το γεγονός ότι οι αιμοδότες τείνουν να είναι πιο υγιείς από τον γενικό πληθυσμό; Οι αιμοδότες πρέπει να πληρούν αυστηρά κριτήρια επιλεξιμότητας και άτομα με χρόνιες ασθένειες, ορισμένες λοιμώξεις ή ιστορικό καρκίνου αποκλείονται από τη διαδικασία. Επομένως, είναι πιθανό όσοι δίνουν αίμα να είναι ήδη σε καλύτερη κατάσταση υγείας από τον μέσο όρο.
Ανεξάρτητα από το εάν η αιμοδοσία παρέχει άμεσα οφέλη στους δότες, η σωτήρια αξία της για τους ασθενείς είναι αδιαμφισβήτητη. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η NHS Blood and Transplant προειδοποίησε πρόσφατα ότι τα αποθέματα αίματος βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, καλώντας περισσότερους ανθρώπους να γίνουν εθελοντές αιμοδότες.
Αν μελλοντικές έρευνες επιβεβαιώσουν τα οφέλη της αιμοδοσίας για τους ίδιους τους δότες, αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως επιπλέον κίνητρο για τη συμμετοχή. Ωστόσο, ο πιο σημαντικός λόγος για να δώσει κανείς αίμα παραμένει ο ίδιος: σώζει ζωές.
Με πληροφορίες από The Conversation
