Σημαντικές ανησυχίες προκαλεί νέα εσωτερική έρευνα της Meta, σύμφωνα με την οποία το Instagram προβάλλει περισσότερο περιεχόμενο που σχετίζεται με διατροφικές διαταραχές («eating disorder adjacent content») σε εφήβους που δηλώνουν ότι αισθάνονται άσχημα με το σώμα τους.
Η μελέτη, την οποία εξασφάλισε αποκλειστικά το Reuters, διαπιστώνει ότι οι έφηβοι που αναφέρουν συχνά πως η εφαρμογή τούς κάνει να νιώθουν δυσαρέσκεια για την εικόνα του σώματός τους, εκτίθενται τρεις φορές συχνότερα σε περιεχόμενο που επικεντρώνεται σε σώματα, δίαιτες ή προκλητικές εικόνες, σε σχέση με όσους δεν έχουν τα ίδια συναισθήματα.
Instagram: Τα ευρήματα της έρευνας
Η εσωτερική μελέτη της Meta βασίστηκε σε 1.149 εφήβους κατά τη σχολική χρονιά 2023-2024, οι οποίοι απάντησαν πόσο συχνά νιώθουν άσχημα για το σώμα τους μετά τη χρήση του Instagram. Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια το περιεχόμενο που αυτοί οι χρήστες έβλεπαν για διάστημα τριών μηνών.
Για τους 223 εφήβους που ανέφεραν συχνή δυσαρέσκεια για το σώμα τους, το 10,5% του περιεχομένου που έβλεπαν συνδεόταν με διατροφικές διαταραχές ή αρνητική εικόνα σώματος. Για τους υπόλοιπους, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 3,3%.
Το περιεχόμενο περιλάμβανε εικόνες με γυμνά ή τονισμένα σημεία του σώματος (στήθος, μηρούς, γλουτούς), και υλικό που σχετιζόταν με «ανθυγιεινές διατροφικές συμπεριφορές».
Επιπλέον, οι έφηβοι που δήλωναν πιο αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό τους, είδαν και περισσότερο προκλητικό ή «ώριμο» περιεχόμενο, το οποίο η Meta ταξινομεί σε κατηγορίες όπως «επικίνδυνη συμπεριφορά», «ωμή βία» και «ψυχολογική οδύνη». Συνολικά, τέτοιου τύπου υλικό αποτελούσε το 27% όσων έβλεπαν οι πιο ευάλωτοι έφηβοι, έναντι 13,6% για τους υπόλοιπους.
Οι προειδοποιήσεις των ερευνητών
Οι επιστήμονες της Meta τόνισαν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως το Instagram προκαλεί τις αρνητικές σκέψεις, καθώς δεν μπορεί να τεκμηριωθεί η αιτιώδης σχέση. Επισήμαναν ωστόσο ότι οι έφηβοι που ήδη αισθάνονται δυσαρέσκεια ενδέχεται να αναζητούν ή να προσελκύονται από αυτό το είδος περιεχομένου — γεγονός που το σύστημα της πλατφόρμας ενισχύει αλγοριθμικά.
Το έγγραφο χαρακτηρίζεται «εμπιστευτικό» και απαγορεύεται η εσωτερική ή εξωτερική διανομή του χωρίς άδεια. Είναι η τελευταία σε σειρά ερευνών που αναδεικνύουν συσχετισμό ανάμεσα στην προβολή περιεχομένου ομορφιάς/γυμναστικής και στα αισθήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης.
Αντίδραση της Meta
Σε δήλωσή του, ο εκπρόσωπος της εταιρείας Άντι Στόουν (Andy Stone) υποστήριξε ότι η έρευνα αποδεικνύει «τη δέσμευση της Meta να κατανοεί και να βελτιώνει την εμπειρία των νέων χρηστών».
«Η έρευνα αυτή δείχνει ότι παραμένουμε προσηλωμένοι στο να χτίζουμε ασφαλέστερες και πιο υποστηρικτικές πλατφόρμες για εφήβους», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία σχεδιάζει να περιορίσει το περιεχόμενο που θα εμφανίζεται σε ανήλικους σύμφωνα με τα πρότυπα PG-13.
Ωστόσο, η ίδια η έρευνα κατέδειξε πως τα υπάρχοντα φίλτρα του Instagram απέτυχαν να εντοπίσουν το 98,5% του «ευαίσθητου περιεχομένου» που θεωρήθηκε ακατάλληλο για εφήβους.
Η Meta βρίσκεται ήδη υπό ομοσπονδιακή και πολιτειακή έρευνα στις ΗΠΑ, καθώς και αντιμέτωπη με αγωγές από σχολικές περιφέρειες, οι οποίες κατηγορούν την εταιρεία για παραπλανητικές πρακτικές και σχεδιασμό προϊόντων που βλάπτουν ψυχολογικά τους ανήλικους.
Οι αγωγές επικαλούνται προηγούμενες διαρροές εσωτερικών εγγράφων, όπου επιστήμονες της Meta εξέφραζαν την ανησυχία ότι οι αλγόριθμοι προτείνουν περιεχόμενο επιζήμιο για παιδιά με ζητήματα εικόνας σώματος.
Ο εκπρόσωπος της Meta ανέφερε ότι από τον Ιούλιο του 2025, η εταιρεία έχει μειώσει κατά 50% την προβολή περιεχομένου με περιορισμό ηλικίας σε εφήβους.
Ειδικοί: «Το Instagram στοχεύει ευάλωτους εφήβους»
Η Τζένι Ράντεσκι (Jenny Radesky), αναπληρώτρια καθηγήτρια παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, που εξέτασε τη μελέτη για λογαριασμό του Reuters, χαρακτήρισε τη μεθοδολογία «ισχυρή» και τα ευρήματα «ανησυχητικά».
«Η έρευνα υποστηρίζει ότι οι έφηβοι με ψυχολογικές ευαλωτότητες ανιχνεύονται από το Instagram και εκτίθενται σε περισσότερο επιβλαβές περιεχόμενο», ανέφερε. «Ξέρουμε πως μεγάλο μέρος του περιεχομένου που καταναλώνουν προέρχεται από το feed, όχι από αναζήτηση».
Η έρευνα περιλαμβάνει παραδείγματα ανησυχητικών αναρτήσεων, όπως φωτογραφίες πολύ αδύνατων γυναικών, σκίτσα με λέξεις όπως «make it all end», καθώς και εικόνες αυτοτραυματισμού. Αν και δεν παραβίαζαν τους κανόνες της πλατφόρμας, οι ίδιοι οι ερευνητές έκριναν ότι απαιτούσαν προειδοποίηση “ευαίσθητου περιεχομένου” για τους συναδέλφους που μελετούσαν τα δεδομένα.
Με πληροφορίες από Reuters
