Με ιδιαίτερη θέρμη και ενθουσιασμό, ο Δήμος Χανίων, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, εγκαινιάζουν τον 3ο χρόνο του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), από την Τετάρτη 26 έως και την Κυριακή 30 Ιουνίου 2024. Σε μία σημαντική στιγμή για τον νέο θεσμό που εδραιώνεται πια στα Χανιά, η παρουσίαση για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων πραγματοποιήθηκε σε δημοσιογράφους, συγγραφείς και εκδότες.
Κατά την παρουσίαση, ο Δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης ως κεντρικός οικοδεσπότης του Φεστιβάλ, δήλωσε περήφανος για το τι έχει καταφέρει η ομάδα, όλα αυτά τα χρόνια: «Αυτό που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, ήρθε για να μείνει και να δώσει ένα διακριτό κομμάτι στο χώρο του βιβλίου, ενώ ξεφεύγει από τα στερεότυπα». Ο κ. Σημανδηράκης, μίλησε για το τι καθιστά επιτυχημένο το Φεστιβάλ, μεταξύ άλλων οι ειδυλλιακοί, ελκυστικοί χώροι, οι σημαντικές προσωπικότητες, ενώ κατέληξε στο ότι «οι άνθρωποι, είτε βρίσκονται στο κομμάτι της παραγωγής είτε της υποδοχής και της υποστήριξης, είναι αυτοί που τελικά δίνουν αυτό το διαφορετικό χρώμα στο Φεστιβάλ… Τα επιτυχημένα φεστιβάλ είναι αυτά που ριζώνουν και έρχονται και δένουν με την ευρύτερη κοινωνία».
Από την πλευρά του ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων, Νίκος Καλογερής σημείωσε πως το Φεστιβάλ καινοτομεί, κόντρα στο ρεύμα της ψηφιοποίησης των πάντων και «τα Χανιά το έχουν λατρέψει, ο κόσμος συμμετέχει πάρα πολύ, η Κρήτη το αγκαλιάζει πολύ θερμά κι έρχονται από όλη την Κρήτη για να το παρακολουθήσουν - καλούμε λοιπόν όλο τον κόσμο, από την Ελλάδα και όχι μόνο, να έρθουν αυτό το πενθήμερο στα Χανιά».
Με κεντρικό θέμα «Ευρώπη, παρελθόν και μέλλον. Ματιές στη λογοτεχνία, τον πολιτισμό, την πολιτική», το ΦΒΧ θα διεξαχθεί με επίκεντρο το Ενετικό Λιμάνι της πόλης, μεταξύ του Κέντρου Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου (Μεγάλο Αρσενάλι) και του Θεάτρου Μίκης Θεοδωράκης, ανέφερε μεταξύ άλλων ο Διευθυντής του Φεστιβάλ, Μανώλης Πιμπλής «με την προσπάθεια να ενταχθεί σιγά σιγά σ’ έναν ευρύτερο διεθνή φεστιβαλικό χάρτη, ένα στοίχημα που δεν είναι απλό, αλλά θέλει οπωσδήποτε προσπάθεια και χρόνο».
Στο φετινό ΦΒΧ συμμετέχουν περισσότεροι από 100 ομιλητές από 17 χώρες –συγγραφείς, ακαδημαϊκοί, μεταφραστές, διανοούμενοι και καλλιτέχνες, όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και την Κύπρο, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Μ. Βρετανία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ολλανδία, τη Βουλγαρία, την Τουρκία, την Αργεντινή, το Μεξικό, την Κολομβία, τη Νικαράγουα, το Περού και την Κόστα Ρίκα-, που λαμβάνουν μέρος σε περισσότερες από 60 θεματικές συζητήσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εργαστήρια, θεατρικά δρώμενα, περφόρμανς, συναυλίες, γύρω από βιβλία σύγχρονης ελληνικής και ξένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίου, από 35 εκδότες.
Εκπροσωπώντας τους συμμετέχοντες των δύο πρώτων ετών του Φεστιβάλ, αλλά ανανεώνοντας την παρουσία τους και φέτος, στην παρουσίαση συμμετείχαν και οι συγγραφείς Ρέα Γαλανάκη και Λένα Διβάνη, αποτυπώνοντας την εμπειρία τους από τους δύο πρώτους κύκλους του Φεστιβάλ των Χανίων. «Αυτό το Φεστιβάλ έχει μία πολύ μεγάλη φρεσκάδα, έχει καταφέρει και γίνεται, όχι μόνο ελληνικό, αλλά και διεθνές, όλο και περισσότερο. Είναι ό,τι πιο σημαντικό, ελεύθερο και φιλόδοξο, αλλά και ποιοτικό υπάρχει στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή, σε σχέση με το βιβλίο», ανέφερε η Ρέα Γαλανάκη, ενώ η Λένα Διβάνη σημείωσε: «Η πόλη μας αγκάλιασε, την αγκαλιάσαμε κι εμείς, το μέρος είναι μοναδικό, πουθενά αλλού δεν το είδα στον κόσμο».
Το πλήρες, αναλυτικό πρόγραμμα αναμένεται να ανακοινωθεί το επόμενο χρονικό διάστημα, με Δελτίο Τύπου αλλά και στον επίσημο ιστότοπο του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: www.chaniabookfestival.gr καθώς και στα social media.
Σημαντικές παρουσίες από όλον τον κόσμο και Έλληνες δημιουργοί
Με κεντρικό θέμα «Ευρώπη, παρελθόν και μέλλον. Ματιές στη λογοτεχνία, τον πολιτισμό, την πολιτική», το 3ο ΦΒΧ επιχειρεί φέτος μια περιδιάβαση στο πολυκύμαντο παρελθόν και στις αβεβαιότητες του μέλλοντος της Ευρωπαϊκής ηπείρου, μέσα από το βλέμμα της λογοτεχνίας, της ιστορίας, της πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πραγματοποιηθούν ποικίλες θεματικές συζητήσεις και παρουσιάσεις βιβλίων, στις οποίες μεταξύ άλλων συμμετέχουν:
Ο Ιταλός συγγραφέας και διευθυντής του λογοτεχνικού φεστιβάλ Pordenonelegge.it, Αλμπέρτο Γκαρλίνι (Alberto Garlini - «Ο νόμος του μίσους») και ο Γεώργιος-Στυλιανός Πρεβελάκης, καθηγητής Γεωπολιτικής, Πολεοδομίας και Πολιτισμικής Γεωγραφίας στη Σχολή Γεωγραφίας της Σορβόννης (Paris I) και στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών.
Ο πολυβραβευμένος Βούλγαρος συγγραφέας Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ (Georgi Gospodinov, Διεθνές Βραβείο Man Booker 2023, Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος Βουλγαρίας 2021, βραβείο Strega Europeo 2021, κ.ά. - «Εκεί όπου δεν είμαστε»), ο Αμερικανός συγγραφέας και καθηγητής Πολιτικών Επιστημών και Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στις ΗΠΑ, Άντονι Πάγκντεν (Andony Pagden - «Η επιδίωξη της Ευρώπης. Μια ιστορία») και ο Γιάννης Χαμηλάκης, καθηγητής Αρχαιολογίας και Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μπράουν των ΗΠΑ («Αρχαιολογία, έθνος και φυλή»).
Οι συγγραφείς Ρέα Γαλανάκη, βραβευμένη πρόσφατα με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για τη συνολική προσφορά του έργου της και Νίκη Τρουλλινού («Οδός Σόλωνος»), ο συγγραφέας και μεταφραστής Ανδρέας Αποστολίδης («Romantica»), ο συγγραφέας, δημοσιογράφος και διευθυντής του ηλεκτρονικού περιοδικού «Ο Αναγνώστης», Γιάννης Μπασκόζος («Η μπαλάντα των ανίδεων και καλών») και ο Νικόλας Α. Σεβαστάκης («Καταγωγή ή οι ιστορίες των άλλων»), καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.
Η διακεκριμένη Ελβετή ποιήτρια και πεζογράφος Λέτα Σεμάντενι (Leta Semadeni, Ελβετικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2016, Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας της Ελβετικής Συνομοσπονδίας 2023 για το σύνολο του έργου της) θα συνομιλήσει με τον Τέο Βότσο, μεταφραστή της στα ελληνικά («Ταμανγκούρ»)∙ η φιλόλογος και συγγραφέας Ρούλα Βουράκη, που θα συνομιλήσει με τη φιλόλογο Βαρβάρα Περράκη και τον εκδότη Χρήστο Μαχαιρίδη, συγγραφέα, διευθυντή της περιοδικής έκδοσης Λόγου και Τέχνης «Έρεισμα»∙ ο Ματθαίος Φραντζεσκάκης, διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, της Πολιτιστικής Εταιρείας Κρήτης και των εκδόσεων «Πυξίδα της Πόλης», που θα συνομιλήσει με τον Τούρκο ποιητή Τζεβάτ Τσαπάν (Cevat Çapan - «Ήρθαν με μια κληματόβεργα απ’ την Κρήτη»), την Τουρκάλα ποιήτρια Αϊσέ Λαχούρ Κίρτουντς (Ayşe Lahur Kırtunç) και τη μεταφράστρια από τα τουρκικά, Άνθη Καρρά.
Η Αμερικανίδα συγγραφέας Κάρα Χόφμαν (Cara Hoffman - «Οι κράχτες»), αντιπροσωπευτική φωνή της νέας αμερικανικής γενιάς συγγραφέων (βραβείο Καλύτερου Μυθιστορήματος της Χρονιάς της εφημ. Τάιμς της Νέας Υόρκης), ιδρυτικό μέλος του περιοδικού Anarchist Review of Books∙ η συγγραφέας Λένα Διβάνη («Για την καρδιά και το συκώτι του»), που θα συζητήσει με τον Δημήτρη Μιχελογιάννη, Ειδικό Σύμβουλο Περιφερειάρχη Κρήτης και τον Φοίβο Τσαραβόπουλο, Ιδρυτή της Κοιν.Σ.Επ. Μονοπάτια της Ελλάδας, για τη νέα έκδοση της Περιφέρειας Κρήτης, «Τα Μονοπάτια μου στην Κρήτη: Αποκόρωνας»∙ οι συγγραφείς Ιωάννα Μπουραζοπούλου (βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 2015) με την αφορμή της ολοκλήρωσης της μυθιστορηματικής τριλογίας της «Ο Δράκος της Πρέσπας», Σοφία Νικολαΐδου («Δικά μας παιδιά»), Μιχάλης Μαλανδράκης («Δυναμώστε τη μουσική, παρακαλώ»), Μιχάλης Αλμπάτης («Η κατάλυση του χρόνου») και ο ιστορικός και ιδρυτικό μέλος του Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας Μενέλαος Χαραλαμπίδης («Οι δωσίλογοι. Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής»).
Μια ιδιαίτερη στιγμή της δεύτερης ημέρας του ΦΒΧ θα είναι και η παρουσίαση, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων της έρευνας που διεξήχθη το 2023 από το Τμήμα Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας με θέμα το βιβλίο, τις αναγνωστικές συνήθειες και τις συμπεριφορές των νέων που ανήκουν στη γενιά Ζ («Είναι το διάβασμα απόλαυση για τους νέους; Εξερευνώντας τη θέση του βιβλίου στη ζωή της Gen-Z») με ομιλητές τους Αναστασία Γιαννακοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και Γιάννη Αγγέλου, Δρ Επικοινωνίας και ΜΜΕ, επιστημονικό συνεργάτη του Τμήματος Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.
Ο πολυβραβευμένος (βραβείο Goncourt 2015, βραχεία λίστα Διεθνούς Βραβείου Man Booker 2017, κ.ά.) Γάλλος συγγραφέας Ματιάς Ενάρ (Mathias Énard, «Το ετήσιο συμπόσιο της συντεχνίας των νεκροθαφτών»)∙ ο πολυγραφότατος (βραβείο Libris 2013 Βασιλικής Ακαδημίας Βελγίου) Ολλανδός συγγραφέας Ίλια Λέοναρντ Πφέιφερ (Ilja Leonard Pfeijffer - «Grand Hotel Europa») και η Αργεντινή συγγραφέας Μαριάνα Ενρίκες (Marianna Enriquez - «Η δική μας πλευρά της νύχτας»)∙ ο Άγγελος Χανιώτης («Η εποχή των κατακτήσεων»), καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Institute for Advanced Study στο Πρίνστον, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, συνεργάτης των ανασκαφών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στην αρχαία πόλη της Αφροδισιάδας στη Μικρά Ασία και συνδιευθύνων της ανασκαφής της Λύκτου στην Κρήτη∙ ο βραβευμένος (Β΄ Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου1986, βραβείο Μυθιστορήματος 1996 και βραβείο Λογοτεχνικού Δοκιμίου-Μελέτης του περιοδικού «Διαβάζω» 2010) μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος Γιάννης Κιουρτσάκης, που θα παρουσιάσει το νέο του έργο («Σεφέρης και Καμύ: Ζήτημα φωτός»).
Το φετινό ΦΒΧ εστιάζει για πρώτη φορά και στα μεταφραστικά ζητήματα κι αυτό θα είναι το θέμα ενός πάνελ με τη συμμετοχή καταξιωμένων Ελλήνων και ξένων μεταφραστών, του Βρετανού Ντέιβιντ Κόνολι (David Connolly) και από ελληνικής πλευράς, των Ρίτας Κολαΐτη, Κατερίνας Σχινά και Κώστα Αθανασίου.
Την ίδια μέρα, δίνει το παρών και ο Πέτρος Μάρκαρης («Η εξέγερση των Καρυάτιδων»), πολυμεταφρασμένος συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας, δραματουργός, μεταφραστής, μελετητής του έργου του Μπέρτολτ Μπρεχτ και σεναριογράφος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, επίτιμος πρόεδρος του Ελληνο-Ιβηροαμερικανικού Φεστιβάλ ΛΕΑ-Λογοτεχνία εν Αθήναις, ενώ η επίκουρη καθηγήτρια Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων Αναστασία Γιαννακοπούλου συναντιέται με τον Trivialist («Από τον βασιλιά θάνατο στον βασιλιά ήλιο»), δημιουργό της επιτυχημένης ομώνυμης εκπαιδευτικής σελίδας των social media, σε μια συζήτηση με θέμα «Επιστήμη και Social Media: Ευρωπαϊκές Ιστορίες εντός και εκτός σύνδεσης».
Η βραβευμένη (βραβείο Μυθιστορήματος Herralde 2014) Μεξικάνα μυθιστοριογράφος και διευθύντρια του περιοδικού Revista de la Universidad de México, Γκουαδαλούπε Νέτελ (Guadalupe Nettel - «Η μοναχοκόρη») θα συζητήσει με την Ισπανίδα (βραβείο El Ojo Crίtico 2025) ποιήτρια και μυθιστοριογράφο Σάρα Μέσα (Sara Mesa - «Η οικογένεια») σε μια εκδήλωση με τίτλο «Η δυναμική της σύγχρονης οικογένειας»∙ η Πιλάρ Τένα (Pilar Tena), συγγραφέας και διευθύντρια του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας, παρουσιάζει το πρόσφατο βιβλίο της («Η αριθμητική της οικογένειας») και ο Περουβιανός Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (Santiago Roncagliolo - «Η χρονιά που γεννήθηκε ο δαίμονας»), ένας από τους πιο αναγνωρισμένους και δημοφιλείς πεζογράφους της Λατινικής Αμερικής συνομιλεί με τον σημαντικό συγγραφέα από την Κόστα Ρίκα και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ Κάρλος Φονσέκα (Carlos Fonseca - «Μουσείο φυσικής ιστορίας»).
Ακόμη, με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο («Ο κύκλος. Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς»), συμμετέχει στο ΦΒΧ και ο Στέφανος Τραχανάς, ιδρυτικό µέλος των Πανεπιστηµιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ) του Ιδρύµατος Τεχνολογίας και Έρευνας, κορυφαίος κβαντικός φυσικός και επίτιµος διδάκτορας του Πανεπιστηµίου Κρήτης, που το 2015 τιμήθηκε για το σύνολο της προσφοράς του με τον Ανώτερο Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής ∆ηµοκρατίας.
Επιπλέον, η Ρέα Γαλανάκη θα μιλήσει με την Μαρίνα Αρετάκη, μέλος ΕΔΙΠ του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης με την αφορμή της επανακυκλοφορίας, με νέο επίμετρο, της παλαιότερης έκδοσης «Πού ζει ο λύκος;»
Συναυλίες, θεατρικά δρώμενα, περφόρμανς, εργαστήρια για παιδιά
Το 3ο ΦΒΧ εγκαινιάζει και μια άλλη νέα συνεργασία, με το PEN Greece, το επίσημο παράρτημα στην Ελλάδα του PEN International, έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς οργανισμούς στον χώρο της προώθησης της λογοτεχνίας και της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης, με αφορμή την κυκλοφορία του φυλλαδίου «Know Her Words» («Γνωρίστε τις λέξεις της»), στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας της Επιτροπής Γυναικών Συγγραφέων του PEN International για την ανάδειξη της καλύτερης γραφής από γυναίκες συγγραφείς απ’ όλο τον κόσμο.
Οι «γραφούλες» είναι μια ομάδα συγγραφέων εκτάκτου ανάγκης. Δρουν στο δρόμο, σε διάφορες περιοχές της Αθήνας, ανάλογα με τις κοινωνικές συνθήκες και τις απαιτήσεις των ημερών. Γράφουν ποιήματα χειρόγραφα και σε γραφομηχανή. Απευθύνονται σε μοναδικούς αποδέκτες ─ τους περαστικούς. Στόχος τους είναι να ενημερώνουν τον κόσμο με έναν άλλο τρόπο για ό,τι είναι αυτό που συμβαίνει ή επείγει. Στην πρώτη τους δράση εκτός Αθηνών, θα εμφανιστούν στο 3ο ΦΒΧ. Από την ομάδα συμμετέχουν οι ποιήτριες Παυλίνα Μάρβιν και Τώνια Τζιρίτα Ζαχαράτου.
Το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτης, έπειτα από πρόσκληση του φεστιβάλ, συμπράττει με το ΦΒΧ και παρουσιάζει το έργο «Η εργατική τάξη πάει στην κόλαση», μια μουσική ανάγνωση βασισμένη στο βιβλίο του Ντιντιέ Εριμπόν, «Επιστροφή στη Ρενς». Το βιβλίο επιχειρούν να ζωντανέψουν με λόγια και μουσική ο ηθοποιός, σκηνοθέτης και δάσκαλος υποκριτικής Ακύλλας Καραζήσης με τον Βρετανό μουσικό, συνθέτη και παραγωγό Gary Salomon.
Την Κυριακή 30 Ιουνίου, με την ολοκλήρωση του 3ου ΦΒΧ, τα αδέλφια Καλογεράκη (Μιχάλης και Παντελής Καλογεράκης) παρουσιάζουν ένα μέρος της προηγούμενης δισκογραφίας τους, καθώς και τη νέα τους δουλειά, που θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Με τη συμμετοχή των μουσικών Λάμπρου Παπανικολάου στο κοντραμπάσο και Ευστράτιου Γκρίντζαλη στο μπουζούκι.
Το φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί μεταξύ Τετάρτης 26 έως και Κυριακής 30 Ιουνίου 2024.
