Τα τελευταία χρόνια η ειδησεογραφία που αφορά ναυάγια μεταναστών μοιάζει να μη συγκινεί κανέναν παρά μόνο όταν αυτό το καυτό ζήτημα «βολεύει» για να ανοιχτεί κάποια πολιτική ή μικροκομματική αντιπαράθεση.
Στο μεταξύ, κανείς δεν μιλά πια για τα ασυνόδευτα παιδιά, τα media αποφεύγουν συστηματικά την παραμικρή αναφορά στην ύπαρξή τους επί ελληνικού εδάφους, καθιστώντας ακόμα πιο πληγωτική για όλη την κοινωνία αυτήν τη σιωπή.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, μία δεκαετία μετά από ατέλειωτα πολύνεκρα ναυάγια που θάφτηκαν στη σιωπή και ατέλειωτα παιδικά «γιατί», μία έκθεση δίνει φωνή σ’ αυτό το τραύμα, δίνει φωνή στα παιδιά που χωρίστηκαν από τους γονείς τους, πελαγοδρομώντας σε κατά βάση αφιλόξενα εδάφη.
Υπό τον τίτλο Let the children talk, φωτογραφικά ντοκουμέντα παρουσιάζονται από κοινού με καλλιτεχνικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο έκθεσης στο Κέντρο Νεότητας Χαλανδρίου, για πρώτη φορά με συμμετοχή ανήλικων ασυνόδευτων προσφύγων που διαμένουν στις δομές φιλοξενίας του Κοινωνικού ΕΚΑΒ, υπό την καθοδήγηση της Χριστίνας Βάζου.
H μεγαλύτερη βοήθεια που μπορεί να προσφέρει κανείς είναι η παρατήρηση, η καταγγελία και ο έλεγχος των θεσμών που υπάρχουν για την προστασία των παιδιών. Κι άμα είμαστε τυχεροί και βρισκόμαστε δίπλα τους, να τα αγαπάμε.
Όλα τα παραπάνω νοηματοδοτούνται αλλιώς, όταν μόλις τον Ιανουάριο ο νέος διευθυντής της Frontex δεσμεύτηκε για τον τερματισμό της πρακτικής των επαναπροωθήσεων.
Όταν μόλις πριν από λίγες ημέρες, και με τον Κώδικα Μετανάστευσης να ψηφίζεται στις 29/3/23, οι οργανώσεις και οι κοινότητες των μεταναστών ζητούσαν περισσότερο χρόνο για διαβούλευση, όταν τόσο η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, όσο και το Δίκτυο Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού ζητούσαν την απόσυρσή του, ακριβώς επειδή καθιστά τη ζωή των Ασυνόδευτων Ανήλικων στην Ελλάδα ακόμα πιο δυσχερή.
Οπότε τι κάνουμε με το θέμα της πληροφόρησης γύρω από το μεταναστευτικό; Πώς συζητάμε για ένα θέμα που είτε ξεχνάμε είτε απολύτως αγνοούμε και αφορά τα Ασυνόδευτα Ανήλικα της χώρας; Πώς τους δίνουμε φωνή και πώς τα βοηθάμε στην πιο δύσκολη κατάσταση που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ποτέ ένα παιδί;
Η project manager της έκθεσης Ηλέκτρα Αλεξανδροπούλου, μιλώντας στη LIFO για τον απώτερο στόχο αυτής της έκθεσης και για το μήνυμα που στέλνει στους πολίτες ανεξαρτήτως κομματικού προσανατολισμού, ήταν σαφής.
«Κατ' αρχάς θα έβγαζα εντελώς από την εξίσωση που αποτελεί αυτή η πολυμορφική έκθεση, την έκφραση "κομματικού προσανατολισμού". Έχουν όλοι αποτύχει στο μεταναστευτικό. Και η αποτυχία είναι παταγώδης. Γιατί είναι αποτυχία δικαίου, αποτυχία απέναντι στην ίδια την ζωή. Οι μεν απέτυχαν ως κυβερνήσεις και οι δε ως αντιπολίτευση. Εάν το σκεφτήκατε όμως επειδή οι Δήμοι Αγ. Δημητρίου και Χαλανδρίου είναι δήμοι αριστεροί, εμείς ευχαρίστως να το πάμε σε δήμους δεξιούς. Θέλουν; Απώτερο στόχο δεν έχει αυτή η έκθεση. Έχει αυτόν τον ένα και μοναδικό στόχο της τέχνης, να συγκινηθείς, να σκεφτείς, να ψάξεις, να κινητοποιηθείς».
Όταν η κουβέντα έρχεται στο πόσα πραγματικά δεν γνωρίζουμε για τα ασυνόδευτα παιδιά που ζουν σε ελληνικό έδαφος και όσα οφείλουμε να ξέρουμε, η απάντηση της project manager ειναι αυτή που τρέμουμε.
«Ως κοινωνία; Τίποτα. Δεν γνωρίζουμε γιατί έφυγαν. Δεν γνωρίζουμε πώς έφτασαν ως εδώ. Δεν γνωρίζουμε πόσο δύσκολη τους κάνει τη ζωή τους το ελληνικό κράτος. Δεν γνωρίζουμε ότι δεν θέλουν να μείνουν εδώ. Δεν γνωρίζουμε τίποτα και ίσως δεν χρειάζεται αυτού του είδους η γνώση. Αυτό που χρειάζεται είναι να υποστηρίζουμε τις δομές και τις οργανώσεις που τους προσφέρουν όσα τους στερεί το ελληνικό ρατσιστικό κράτος, να μην είμαστε ρατσιστές σαν κι αυτό όταν τα συναντάμε και να υποστηρίζουμε όποιον τους δίνει όνομα αντί να τα αντιμετωπίζει σαν νούμερα: τους γιατρούς που τα περιθάλπουν, τους δικηγόρους που τα υπερασπίζονται και τους δασκάλους που τους ανοίγουν τις πόρτες της τάξης τους».
Πώς βοηθάμε εμπράκτως, λοιπόν; Πού απευθυνόμαστε; Αν κάποιος θέλει να στηρίξει την ευαλωτότητα των ανήλικων ασυνόδευτων ζωών στη χώρα, πού πάει και πού απευθύνεται;
«Να μην απευθυνθεί πουθενά», εξηγεί η κυρία Αλεξανδροπούλου και συνεχίζει: «Να προσπαθήσει να ελέγξει τους θεσμούς που οφείλουν να τα προστατεύουν και να απαιτήσει να έρθουν όλα τα τμήματα του ελληνικού κράτους που ασχολούνται με την ανηλικότητα στον εικοστό πρώτο αιώνα από τον μεσαίωνα στον οποίο βρίσκονται. Να ζητήσει να μην κρατούνται στα αστυνομικά τμήματα, να μην είναι θύματα pushback, να ζητήσει οι δικαστές να καταδικάζουν τους κακοποιητές τους, να μην υπάρχουν μόνο τρεις εισαγγελείς σε όλη την Αθήνα και ελάχιστοι ακόμα στην υπόλοιπη Ελλάδα. Να διεκδικήσει με λίγα λόγια σήμερα, την αλλαγή αυτού του άθλιου κράτους που μοιάζει να μισεί την παιδικότητα αντί να θρηνεί αύριο για το επόμενο ανήλικο θύμα. Η εποχή του "έλα μωρέ" έχει τελειώσει. H μεγαλύτερη βοήθεια που μπορεί να προσφέρει κανείς είναι η παρατήρηση, η καταγγελία και ο έλεγχος των θεσμών που υπάρχουν για την προστασία των παιδιών. Κι άμα είμαστε τυχεροί και βρισκόμαστε δίπλα τους, να τα αγαπάμε».
Let The Children Talk
Η έκθεση «Let The Children Talk», θα διαρκέσει έως τις 9 Απριλίου 2023
Κέντρο Νεότητας Χαλανδρίου (Αντιγόνης & Δαναΐδων, 10 λεπτά από το σταθμό μετρό «Νομισματοκοπείο»)
Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή: 17:00 – 20:00
Είσοδος ελεύθερη
Συμμετέχουν
Φωτορεπόρτερ: Μάριος Λώλος
Εικαστικός: Μαρία Καραθάνου
Επιμέλεια Ήχου: Μάριος Τσάγκαρης
Κινηματογραφιστής: Γιάννης Νικολόπουλος
Οπτικοακουστικό Υλικό: Ζαφείρης Χαϊτίδης, Σοφία Χατζηλάμπρου
Συλλογιστικοί Περίπατοι: Πέτρος Ρούσσος – Γιάννης Σιούτης (nomades artcore)
Project manager: Ηλέκτρα Αλεξανδροπούλου
Παιδίατρος-σύμβουλος: Χρύσα Δεληγιάννη
Εκτέλεση Παραγωγής : Μάτα Λαμπροπούλου
Γραφιστική Επιμέλεια: Νατάσα Σταμούλη
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Αναστασία Κυριτσοπούλου
Καλλιτεχνική Επιμέλεια- Οργάνωση παραγωγής: nomades artcore
