Υιοθετήθηκαν πρόσφατα, σε μια σειρά χωρών, νέοι νόμοι που τιμωρούν ή επιβάλουν τη σιωπή σε λεσβίες και γκέι. Οι νόμοι αυτοί και οι διακρίσεις που συνεπάγονται, πλήττουν συχνά και τα διεμφυλικά άτομα, ενώ παραβιάζουν τα οικουμενικά ανθρώπινα δικαιώματα.
Τον περασμένο μήνα, χιλιάδες πολίτες της Ουγκάντας «γιόρτασαν» το νέο νόμο της χώρας κατά της ομοφυλοφιλίας, ο οποίος τιμωρεί τους γκέι και τις λεσβίες με ισόβια και κυνηγά τις οργανώσεις που τους υπερασπίζονται. Τον Ιανουάριο, ο Πρόεδρος της Νιγηρίας υπέγραψε νέο νόμο που τιμωρεί τις ενώσεις ομοφύλων με έως και 14 χρόνια φυλάκιση. Αυτές είναι ανάμεσα στις τουλάχιστον 77 χώρες που ποινικοποιούν την ομοφυλοφιλία. Πέντε χώρες- συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν- προβλέπουν τη θανατική ποινή για συναινετικές ομοφυλοφιλικές σχέσεις ενηλίκων.
Πρόσφατα, σε αρκετές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας, μέλη του κοινοβουλίου ζήτησαν την υιοθέτηση νόμων που τιμωρούν κάθε προσπάθεια παρουσίασης «μη παραδοσιακών» και συγκεκριμένα ομοφυλοφιλικών- σχέσεων με θετικό τρόπο, περιορίζοντας την ελευθερία της έκφρασης και του συνέρχεσθαι.
Στην Κένυα και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τα μέλη του κοινοβουλίου ζήτησαν τη θέσπιση αυστηρής νομοθεσίας κατά της ομοφυλοφιλίας. Ο νέος ποινικός κώδικας του Μπρουνέι, ο οποίος πρόκειται να τεθεί σε ισχύ σύντομα, προβλέπει τη θανατική ποινή για συναινετικές επαφές του ίδιου φύλου. Τον Φεβρουάριο, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής ομιλίας για τον εορτασμό της ανεξαρτησίας της χώρας, ο Πρόεδρος της Γκάμπια κάλεσε τη χώρα να πολεμήσει τους ομοφυλόφιλους "με τον ίδιο τρόπο – αν όχι εντονότερα - που πολεμάμε τα κουνούπια που προκαλούν ελονοσία."
Η ορατή αυτή σκλήρυνση της στάσης που έχει βάλει στόχο τις λεσβίες, τα ομοφυλόφιλα, αμφισεξουαλικά και διεμφυλικά άτομα (ΛΟΑΔ), μπορεί να είναι μια σκόπιμη τακτική που τροφοδοτείται από καλά χρηματοδοτούμενες θρησκευτικές ομάδες για να αποσπάσει την προσοχή από τα πραγματικά προβλήματα, όπως η φτώχεια. Η ομοφοβία υποθάλπει τις προκαταλήψεις και τις παρανοήσεις. Μεταξύ αυτών: η ιδέα ότι η ομοφυλοφιλία είναι «αφύσικη», ότι οι γκέι είναι πιθανότερο να είναι παιδεραστές ή να επιτίθενται σε παιδιά, ότι η αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας θα οδηγήσει αυτόματα σε γάμο ατόμων του ιδίου φύλου, ή ότι τα ίσα δικαιώματα για τις λεσβίες, τα ομοφυλόφιλα, αμφισεξουαλικά και διεμφυλικά άτομα παραβιάζουν με κάποιο τρόπο τη θρησκευτική ελευθερία.
Στην πραγματικότητα, η ομοφυλοφιλία είναι ένα γεγονός της φύσης, που παρατηρείται σε κάθε ανθρώπινη κοινωνία σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας. Έχει γίνει ανεκτή για αιώνες σε πολλές κοινωνίες, και μόλις πρόσφατα εμφανίστηκε ως πολιτικό ζήτημα. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι οι ομοφυλόφιλοι «στοχεύουν» τα παιδιά πιο συχνά από τους ετεροφυλόφιλους– η παιδοφιλία είναι έγκλημα, είτε ο δράστης είναι ομοφυλόφιλος ή ετεροφυλόφιλος, και κανείς δεν θέλει αυτό να αλλάξει. Η έκκληση να δοθεί τέλος στη δίωξη των λεσβιών, των ομοφυλόφιλων, αμφισεξουαλικών και διεμφυλικών ατόμων είναι μια έκκληση για τον τερματισμό των διακρίσεων και της βίας, μιας βασικής προϋπόθεση των οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας. Είναι άσχετη με τον γάμο ατόμων του ιδίου φύλου, ένα θέμα που οι κοινωνίες μπορούν να συζητήσουν σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, η θρησκευτική ελευθερία δεν σημαίνει ελευθερία για καταδιώξεις ή για ενέργειες προκατάληψης και μισαλλοδοξίας.
Για την αντιμετώπιση των προκαταλήψεων, το Γραφείο μου ξεκίνησε το περασμένο έτος το «Ελεύθεροι και Ίσοι» - μια εκστρατεία των Ηνωμένων Εθνών για την ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματα των λεσβιών, των ομοφυλόφιλων, αμφισεξουαλικών και διεμφυλικών ατόμων. Ξεκινήσαμε την εκστρατείας γιατί τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορούν κάθε ανθρώπινο ον. Η διάκριση με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό είναι εξίσου παράλογη και εξίσου λανθασμένη με τη διάκριση με βάση το χρώμα του δέρματος και παραβιάζει εξίσου τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Επιπλέον, η βία που βιώνουν ως συνέπεια τόσα πολλά λεσβιακά, ομοφυλόφιλα, αμφισεξουαλικά και διεμφυλικά άτομα είναι αποκρουστική. Οι νόμοι παράγουν δράση. Αστυνομική δράση - όπως η πρόσφατη επιδρομή σε ένα πρόγραμμα υγείας στην Ουγκάντα επειδή δήθεν «εκπαίδευε τους νέους στην ομοφυλοφιλία». Δικαστική δράση: δίκες και ποινές φυλάκισης για τους ανθρώπους που δεν θα πρέπει να θεωρούνται εγκληματίες. Δράση από τα κοινούς ανθρώπους: μία πιθανή παρενέργεια αυτών των νόμων είναι ότι οι άνθρωποι τιμωρούν με σωματική βία τoυς ΛΟΑΔ, με βανδαλισμούς των περιουσιών τους, με απειλές κατά της ζωής τους και με τον λεγόμενο «διορθωτικό βιασμό» των λεσβιών. Άλλη ακούσια παρενέργεια είναι ο εκβιασμός. Ακόμη και ένας ψευδής ισχυρισμός ότι κάποιος είναι γκέι μπορεί να δημιουργήσει τέτοια ζημιά στη φήμη του.
Ορισμένοι μπορεί να ισχυρίζονται ότι ο χρόνος θα φροντίσει για αυτό το πρόβλημα: κατά το παρελθόν τα ΛΟΑΔ άτομα αντιμετώπισαν ποινικές διώξεις από τα νομικά συστήματα πολλών χωρών όπου μπορούν πλέον να ζήσουν ελεύθερα. Ωστόσο δεν μπορούμε απλά να περιμένουμε. Αν οποιαδήποτε άλλη ομάδα εκατομμυρίων ατόμων ήταν αναγκασμένη να ζει σε αυτές τις συνθήκες φόβου και στιγματισμού, η διεθνής κοινότητα σίγουρα θα ζητούσε την καταδίκη και την ανάληψη δράσης. Το γεγονός ότι ορισμένες χώρες αρνούνται να αναγνωρίσουν την έκταση του προβλήματος - και ότι ορισμένες ενεργά τροφοδοτούν την προκατάληψη- καθιστά επιτακτική ανάγκη να συνεχίσουμε να ασκούμε πιέσεις για την αλλαγή. Το κλειδί πρέπει να επιτρέπει μια καλύτερα τεκμηριωμένη συζήτηση που διαλύει υπονοούμενα, μύθους και συκοφαντίες - και μας θυμίζει ότι τα ΛΟΑΔ άτομα έχουν ίσα δικαιώματα στην αξιοπρέπεια και την ελευθερία.
*Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την καμπάνια των Ηνωμένων «Ελεύθεροι και Ίσοι» επισκεφτείτε το www.unfe.org.
σχόλια