Η Tracey Emin δεν είχε δημοσιεύσει για μήνες στο Instagram. Όχι επειδή, όπως έγραψε, η ζωή της δεν είχε ενδιαφέρον, αλλά επειδή μερικές φορές ήταν υπερβολικά πολλή ακόμη και για την ίδια.
Όταν επέστρεψε, δεν ξεκίνησε από τις εκθέσεις της, ούτε από τη μεγάλη αναδρομική της στην Tate Modern, ούτε από τη νέα της έκθεση στη Ρώμη. Ξεκίνησε από το σώμα της. Από τα μάτια της.
Το καρουζέλ στο ινσταγκραμ που συνοδεύει την ανάρτηση δεν μοιάζει με απλό προσωπικό στιγμιότυπο. Η Emin δείχνει γυαλιά, μάτι, επίδεσμο, σημάδι, πρόσωπο. Σαν να επιμελείται η ίδια τη διαδικασία της όρασης ως μικρή εγκατάσταση πάνω στο σώμα της. Δεν υπάρχει εδώ καλλωπισμός. Υπάρχει αυτό που διατρέχει μεγάλο μέρος του έργου της: το σώμα ως τόπος όπου κάτι γράφεται, πονάει, επιμένει και ξαναβλέπει.
Η Βρετανίδα καλλιτέχνις αποκάλυψε ότι για περισσότερο από έναν χρόνο περπατούσε, όπως είπε, «λίγο-πολύ μισότυφλη». Το δεξί της μάτι ήταν τόσο επιβαρυμένο ώστε τα πάντα έμοιαζαν με θολή εικόνα σε αποχρώσεις σέπια. «Τα βρώμικα, λασπωμένα, νικοτινί χρώματα έγιναν τώρα λαμπερά λευκά», έγραψε, περιγράφοντας την αλλαγή μετά την επέμβαση.
Η Emin ανέφερε ότι έκανε επέμβαση στα μάτια με νέο φακό, ώστε να διορθωθεί η όρασή της. «Δεν θα υπάρχει πια αστιγματισμός, ούτε κίτρινη λάμψη, ούτε θολή όραση», έγραψε. «Θα μπορώ να δω καθαρά για πρώτη φορά στη ζωή μου». Στη συνέχεια πρόσθεσε τη φράση που έκανε την ανάρτηση κάτι παραπάνω από μια προσωπική ενημέρωση: «Το πρώτο πράγμα που θέλω να κάνω είναι να πάω στην Tate Modern και να κοιτάξω τα έργα μου».
Η στιγμή αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η Tate Modern παρουσιάζει αυτή την περίοδο το Tracey Emin: A Second Life, μια μεγάλη έκθεση που καλύπτει τέσσερις δεκαετίες δουλειάς της, από τα πρώιμα, ωμά και εξομολογητικά έργα της μέχρι πιο πρόσφατες δημιουργίες που συνδέονται με την ασθένεια, την επιβίωση και τη δεύτερη ζωή μετά τον καρκίνο. Η έκθεση διαρκεί έως τις 31 Αυγούστου.
Η Emin έχει μιλήσει πολλές φορές μέσα από το έργο της για το σώμα ως πεδίο πληγής, μνήμης, επιθυμίας και απώλειας. Μετά τη διάγνωσή της με καρκίνο της ουροδόχου κύστης το 2020, υποβλήθηκε σε εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση και πλέον ζει με σάκο στομίας. Τα τελευταία της έργα, όπως και η έκθεση στην Tate, έχουν διαβαστεί μέσα από αυτή τη συνθήκη: όχι ως καθαρή επιστροφή, αλλά ως δεύτερη ζωή.
Παράλληλα, στη Ρώμη παρουσιάζεται η έκθεση There Is A Truth στη Galleria Lorcan O’Neill, με έργα που δημιουργήθηκαν τον τελευταίο χρόνο στα στούντιό της στο Λονδίνο και στο Margate. Η έκθεση περιλαμβάνει γλυπτική, ζωγραφική και έργα σε χαρτί, και διαρκεί έως το τέλος Αυγούστου.
Γι’ αυτό και η ανάρτηση για την επέμβαση στα μάτια δεν μοιάζει απλώς με προσωπική λεπτομέρεια. Στην περίπτωση της Emin, το να μπορεί να δει ξανά καθαρά συνδέεται σχεδόν αναπόφευκτα με το ίδιο το έργο της. Μια καλλιτέχνις που έχει κάνει τέχνη από τις πληγές, το σώμα, την έκθεση και την επιβίωση, γράφει τώρα ότι θέλει πρώτα απ’ όλα να σταθεί μπροστά στα έργα της και να τα κοιτάξει με νέα όραση.
Είναι μια μικρή, σκληρή και τρυφερή αντιστροφή: η Tracey Emin, που για δεκαετίες ανάγκαζε το κοινό να κοιτάξει όσα συνήθως αποφεύγει, θέλει τώρα να δει ξανά καθαρά τη δική της τέχνη.
με στοιχεία από Instagram, Reuters, The Times
