Τα ναρβάλ, τα εντυπωσιακά θαλάσσια θηλαστικά που συχνά αποκαλούνται «μονόκεροι της θάλασσας», φαίνεται πως εγκαταλείπουν σταδιακά τις παραδοσιακές τους περιοχές στον Καναδικό Αρκτικό Κύκλο.
Οι επιστήμονες, μάλιστα, φαίνεται πως έχουν καταλήξει στο πού οφείλεται η αλλαγή συμπεριφοράς των θηλαστικών, «δείχνοντας» την ηχορύπανση από την, ολοένα και αυξανόμενη, ναυτιλιακή κίνηση.
Για τον Άλεξ Οοτουουάκ, κάτοικο της κοινότητας Μιτιματάλικ (Pond Inlet), οι εικόνες από τα παιδικά του χρόνια, είναι πλέον σπάνιες. Θυμάται κοπάδια από ναρβάλ να περνούν αδιάκοπα μπροστά. «Μας μάθαιναν να είμαστε απόλυτα ήσυχοι, γιατί είναι πολύ ευαίσθητα ζώα», αφηγείται.
Σήμερα, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει δραματικά. Μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες, οι τοπικοί κυνηγοί παρατηρούν ότι τα ναρβάλ είναι λιγότερα, πιο αδύνατα και πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστούν. Από περισσότερα από 20.000 άτομα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο πληθυσμός σε συγκεκριμένες περιοχές μειώθηκε σε περίπου 2.000 μέχρι το 2021, μια πτώση της τάξης του 90%.
Γιατί εξαφανίζονται τα ναρβάλ από τον Καναδά
Όπως αναφέρει η Deutsche Welle, τα αίτια για την «εξαφάνιση» των ναρβάλ δεν είναι πλήρως σαφή. Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μεν βασικός παράγοντας, καθώς η Αρκτική θερμαίνεται έως και τέσσερις φορές ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη, οι επιστήμονες, δε, επισημαίνουν ότι οι αλλαγές αυτές είναι σταδιακές και δεν αρκούν από μόνες τους για να εξηγήσουν τη ραγδαία μείωση του πληθυσμού.
Αντίθετα, ένα στοιχείο που μεταβλήθηκε απότομα είναι η αύξηση της ναυσιπλοΐας. Το 2015 άνοιξε κοντά στην περιοχή ένα λιμάνι για την εξαγωγή σιδηρομεταλλεύματος, με αποτέλεσμα μέσα σε λίγα χρόνια να μεταφέρονται εκατομμύρια τόνοι φορτίου μέσω των τοπικών υδάτων. Μαζί με τα πλοία, αυξήθηκε κατακόρυφα και ο υποθαλάσσιος θόρυβος.
Για να κατανοήσουν την επίδραση αυτού του θορύβου, οι ερευνητές εγκατέστησαν υποβρύχια μικρόφωνα (υδρόφωνα) σε μεγάλα βάθη, καταγράφοντας συνεχώς τους ήχους της περιοχής. Εκτός από τους φυσικούς ήχους της θαλάσσιας ζωής, κατέγραψαν και τον έντονο βόμβο των πλοίων.
Πώς η ηχορύπανση από τα πλοία επηρεάζει τα ναρβάλ στον Καναδά
Τα ευρήματα είναι ενδεικτικά: όταν πλοία πλησιάζουν σε απόσταση 20 έως 40 χιλιομέτρων, τα ναρβάλ είτε απομακρύνονται είτε σταματούν να επικοινωνούν. Μάλιστα, αντιδρούν ακόμη και σε επίπεδα θορύβου χαμηλότερα από το όριο που θεωρείται ενοχλητικό για παρόμοια είδη.
Οι τοπικοί κυνηγοί επιβεβαιώνουν αυτή τη συμπεριφορά. Όπως αναφέρουν, τα ζώα σταματούν να τρέφονται και αποφεύγουν τις περιοχές όπου κινούνται πλοία. Αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο και στην υγεία τους, καθώς η μειωμένη πρόσληψη τροφής οδηγεί σε πιο αδύναμα άτομα.
Υπάρχουν, επίσης, ενδείξεις ότι ορισμένα ναρβάλ ενδέχεται να μετακινούνται προς τη Γροιλανδία. Κυνηγοί από την περιοχή κάνουν λόγο για την εμφάνιση «ξένων» ζώων, με διαφορετική συμπεριφορά και χαρακτηριστικά, αν και οι επιστήμονες δεν έχουν επιβεβαιώσει πλήρως αυτή την εκτίμηση.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς τα ναρβάλ βασίζονται στην ηχοεντόπιση για να προσανατολιστούν, να επικοινωνήσουν και να εντοπίσουν τροφή. Ο θόρυβος λειτουργεί γι’ αυτά όπως ένα έντονο φως για τον άνθρωπο, κοινώς διαταράσσει την αντίληψή τους και τα αναγκάζει να βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση εγρήγορσης.
Παρά την ανησυχητική εικόνα, υπάρχουν και ορισμένα θετικά σημάδια. Μετά τις πρώτες αντιδράσεις, η εταιρεία που δραστηριοποιείται στην περιοχή μείωσε την ταχύτητα των πλοίων και καθιέρωσε συγκεκριμένες διαδρομές, ενώ επιβλήθηκαν περιορισμοί στη χρήση παγοθραυστικών. Αντίστοιχα μέτρα έχουν υιοθετήσει και τα κρουαζιερόπλοια.
Οι τοπικές κοινότητες αναφέρουν ότι η κατάσταση δείχνει μικρή βελτίωση, με την πιο πρόσφατη περίοδο κυνηγιού να είναι η πρώτη μετά από χρόνια που κρίθηκε «ικανοποιητική».
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι απαιτείται αυστηρότερη ρύθμιση και στενότερη συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, καθώς η Αρκτική γίνεται ολοένα και πιο προσβάσιμη λόγω της τήξης των πάγων. Όσο αυξάνεται η ανθρώπινη δραστηριότητα, τόσο εντείνεται και η απειλή για ένα από τα πιο ιδιαίτερα είδη του πλανήτη.
Με πληροφορίες από Deutsche Welle
