Μια σημαντική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα «πρωτοποριακά φάρμακα» για το Αλτσχάιμερ είναι απίθανο να ωφελήσουν τους ασθενείς.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι ο αντίκτυπος ήταν «πολύ κάτω» από αυτόν που χρειαζόταν για να κάνει τη διαφορά στη ζωή των ασθενών με άνοια. Ωστόσο, η μελέτη τους προκάλεσε επίσης, την έντονη αντίδραση από εξίσου αξιόλογους επιστήμονες που την χαρακτηρίζουν ως θεμελιωδώς ελαττωματική.
Προς το παρόν, το βρετανικό ΕΣΥ, NHS, δεν θα πληρώσει για αυτά τα φάρμακα και μια 18μηνη αγωγή θα κοστίσει- ιδιωτικά- ένα υπέρογκο ποσό 90.000 λιρών. «Τα φάρμακα θα ήταν απρόσιτα για τους περισσότερους, οπότε ακόμα κι αν είχατε τα χρήματα, αξίζει να τα πληρώσετε;» αναρωτιέται το BBC.
Τα φάρμακα επιτίθενται σε μια κολλώδη ουσία- που ονομάζεται βήτα αμυλοειδές- που συσσωρεύεται στα κενά μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων στη νόσο Αλτσχάιμερ. Αντισώματα- παρόμοια με αυτά που παράγει το σώμα για να επιτεθεί σε ιούς ή βακτήρια- έχουν κατασκευαστεί για να εντοπίζουν το αμυλοειδές και να το απομακρύνουν από τον εγκέφαλο.
Για χρόνια η προσέγγιση απέτυχε, αλλά οι δοκιμές δύο πρόσφατων φαρμάκων που ονομάζονται donanemab και lecanemab έδειξαν ότι θα μπορούσαν να επιβραδύνουν τον ρυθμό της γνωστικής παρακμής.
Αυτή ήταν μια στιγμή ορόσημο, καθώς ήταν η πρώτη φορά που οποιοδήποτε φάρμακο επιβράδυνε την καταστροφή του εγκεφάλου στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Η μελέτη για το Αλτσχάιμερ και τα «πρωτοποριακά φάρμακα»
Η Cochrane Collaboration, ο βρετανικός διεθνής φιλανθρωπικός οργανισμός που αναλύει αυστηρά και ανεξάρτητα ιατρικά δεδομένα, εξέτασε 17 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν 20.342 εθελοντές, για φάρμακα που αφαιρούν το αμυλοειδές από τον εγκέφαλο.
Συνολικά, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η προσέγγιση πράγματι επιβραδύνει τη νόσο Αλτσχάιμερ, αλλά όχι αρκετά ώστε να κάνει μια ουσιαστική διαφορά στους ασθενείς.
Ταυτόχρονα, τα φάρμακα συνοδεύονταν από κίνδυνο οιδήματος και αιμορραγίας στον εγκέφαλο. Πρέπει επίσης, να χορηγούνται κάθε δύο έως τέσσερις εβδομάδες και με υψηλό κόστος.
Ένας από τους συντάκτες της έκθεσης, ο καθηγητής Έντο Ρίτσαρντ, καθηγητής νευρολογίας στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ράντμπουντ στην Ολλανδία, βλέπει ασθενείς με άνοια στην κλινική του.
Σε ερώτηση για το τι θα έλεγε στους ασθενείς του, είπε: «Θα τους έλεγα, νομίζω ότι πιθανότατα δεν θα ωφεληθείτε από αυτά τα φάρμακα και είναι επαχθή για εσάς και την οικογένειά σας. Νομίζω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να είμαστε ειλικρινείς με τους ασθενείς μας σχετικά με το τι μπορούν να περιμένουν, είμαι πάντα επιφυλακτικός να αποφεύγω να δίνω στους ανθρώπους ψεύτικες ελπίδες».
Επίσης, τόνισε ότι άλλες μέθοδοι για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ- όπως η στόχευση της φλεγμονής στον εγκέφαλο- πρέπει τώρα να διερευνηθούν.
Τα ευρήματα της έκθεσης έχουν υποστηριχθεί από μακροχρόνιους επικριτές των φαρμάκων.
Ο καθηγητής Ρόμπερτ Χάουαρντ, στο University College London (UCL), δήλωσε ότι ήταν «ατυχές και άδικο» για τις οικογένειες που επηρεάζονται από άνοια το γεγονός ότι αυτά τα φάρμακα έχουν διαφημιστεί με τρόπο που «δεν υποστηρίζεται ισχυρά από την επιστήμη και θα έχει οδηγήσει σε ψεύτικες ελπίδες».
Αντιδράσεις για τη μελέτη για το Αλτσχάιμερ
Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη η μελέτη έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση.
Η ερευνητική ομάδα λέει ότι όλα τα φάρμακα που εξέτασαν, αφαιρούν την αμυλοειδή από τον εγκέφαλο, επομένως η ανάλυσή τους σας λέει αν αυτή η προσέγγιση λειτουργεί.
Ωστόσο, άλλοι ειδικοί λένε ότι οι διαφορές στον τρόπο που λειτουργεί κάθε φάρμακο είναι σημαντικές και είναι άδικο να ομαδοποιούνται παλαιότερα πειραματικά φάρμακα με νεότερα που έχουν αποδειχθεί ότι «δουλεύουν και επιδρούν».
Ο καθηγητής Bart De Strooper, από το Βρετανικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Άνοια στο UCL, δήλωσε ότι η ανασκόπηση «δεν διευκρινίζει τα στοιχεία, τα θολώνει» και πρόσθεσε ότι «το ελάττωμα σε αυτήν την ανασκόπηση είναι θεμελιώδες».
«Πολλά πρώιμα προγράμματα απέτυχαν, αλλά τα νεότερα αντισώματα έχουν προσφέρει μέτριο αλλά πραγματικό κλινικό όφελος», είπε.
Ο Δρ Richard Oakley, από την Εταιρεία Αλτσχάιμερ, δήλωσε: «Είναι απαραίτητο να ερμηνεύσουμε αυτήν την ανασκόπηση με λεπτότητα και να αποφύγουμε να βάλουμε ένα σφυρί σε δεκαετίες πρωτοποριακής επιστημονικής μελέτης».
Προς το παρόν, ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει κανείς αυτά τα φάρμακα στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι να τα πληρώσει ο ίδιος, γεγονός που τα απομακρύνει από τους περισσότερους ανθρώπους.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Αριστείας Φροντίδας- το οποίο αποφασίζει για τα φάρμακα που θα πληρώσει το NHS- τα έχει απορρίψει στο παρελθόν, αλλά επανεξετάζει τα στοιχεία για να λάβει υπόψη το βάρος που επιβάλλεται στους μη αμειβόμενους φροντιστές.
Με πληροφορίες από BBC
