Μια νέα μέθοδος ανακοινώθηκε, βασισμένη στην τεχνητή νοημοσύνη, για την πρόβλεψη της ανταπόκρισης των ασθενών με προχωρημένο καρκίνο του παχέος εντέρου σε ένα φάρμακο που εισήχθη πρόσφατα από το NHS της Βρετανίας.
Ερευνητές του Ινστιτούτου Καρκινολογικής Έρευνας του Λονδίνου και του Πανεπιστημίου Ιατρικής και Επιστημών Υγείας RCSI στο Δουβλίνο ανέπτυξαν τη μέθοδο με στόχο να γλιτώσουν πιθανώς χιλιάδες ασθενείς από τη χορήγηση φαρμάκων που θα ήταν αναποτελεσματικά στην καταπολέμηση του καρκίνου τους.
Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαγιγνώσκονται σχεδόν 10.000 περιπτώσεις προχωρημένου καρκίνου του εντέρου κάθε χρόνο, με τους νεαρούς ενήλικες να παρουσιάζουν ιδιαίτερη αύξηση στις διαγνώσεις. Ο καρκίνος του εντέρου έχει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ όλων των μορφών καρκίνου, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, και ενώ τα ποσοστά επιβίωσης μπορούν να φτάσουν έως και το 98% όταν διαγνωστεί νωρίς, το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για τον προχωρημένο καρκίνο του εντέρου μπορεί να είναι τόσο χαμηλό όσο το 10%.
Η νέα μελέτη για τον καρκίνο του παχέος εντέρου
Η μελέτη παρακολούθησε 117 Ευρωπαίους ασθενείς με καρκίνο του εντέρου που είχαν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία και έλαβαν bevacizumab, ένα φάρμακο που εγκρίθηκε από το NHS τον Δεκέμβριο. Το bevacizumab δρα επιβραδύνοντας τον ρυθμό ανάπτυξης του καρκίνου, στερώντας από τους όγκους τις πρωτεΐνες που χρειάζονται για να αναπτυχθούν, αλλά είναι αποτελεσματικό μόνο για μια μικρή ομάδα ασθενών και έχει σοβαρές παρενέργειες, όπως θρόμβους αίματος και γαστρεντερικά προβλήματα.
Χρησιμοποιώντας το PhenMap, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που αποτελεί σύνθετο των όρων «φαινότυπος» (τα παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού) και «χαρτογράφηση», οι ερευνητές δήλωσαν ότι κατάφεραν να «ενσωματώσουν πολύπλοκα δεδομένα σχετικά με τη γενετική σύσταση του όγκου».
Αυτό τους επέτρεψε να εντοπίσουν τα μοτίβα αντίδρασης των διαφόρων ασθενών στο φάρμακο, καθώς και να προσδιορίσουν μια ομάδα ασθενών που παρουσίαζαν όλοι την ίδια γονιδιακή μετάλλαξη και διατρέχαν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών.
Μετά από αυτή την σημαντική ανακάλυψη, οι επιστήμονες που διεξήγαγαν τις δοκιμές ελπίζουν πλέον να αυξήσουν τον αριθμό των δειγμάτων ασθενών, καθώς και να διερευνήσουν αν τα αποτελέσματα της μελέτης μπορούν να αξιοποιηθούν στη θεραπεία άλλων τύπων καρκίνου.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά αναγκαία η περαιτέρω έρευνα
Ο Anguraj Sadanandam, καθηγητής ιατρικής ακριβείας στο ICR, δήλωσε: «Μόλις ο καρκίνος του εντέρου εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος, υπάρχουν πολύ λίγες διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς. Είναι επομένως θετικό το γεγονός ότι οι ασθενείς μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στο στοχευμένο φάρμακο bevacizumab μέσω του NHS».
«Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι η πλειονότητα των ασθενών δεν θα ωφεληθεί από το φάρμακο, πράγμα που σημαίνει ότι χιλιάδες άνθρωποι στην Αγγλία ενδέχεται να αντιμετωπίζουν περιττές δυσάρεστες παρενέργειες. Μέχρι τώρα, δεν ήμασταν σε θέση να εντοπίσουμε αυτούς τους ασθενείς», τόνισε.
«Η έρευνά μας χρησιμοποιεί προηγμένες μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης για να συγκεντρώσει μεγάλους όγκους σύνθετων δεδομένων, βοηθώντας μας να εντοπίσουμε μοτίβα που διαφορετικά θα ήταν αδύνατο να διακρίνει ο άνθρωπος, και να αποκαλύψουμε τα στοιχεία που κρύβονται μέσα στον όγκο ενός ασθενούς. Στην έρευνά μας, έχουμε δείξει ότι αυτό μας επιτρέπει να προσδιορίσουμε τους ασθενείς που έχουν τις μικρότερες πιθανότητες να ανταποκριθούν στη θεραπεία με bevacizumab».
Ωστόσο, ενώ χαρακτήρισε τα ευρήματα ενθαρρυντικά, πρόσθεσε ότι το εργαλείο θα πρέπει να δοκιμαστεί σε μια μεγαλύτερη ομάδα ασθενών για να επικυρωθεί.
«Ελπίζω ότι στο μέλλον αυτή η προσέγγιση θα οδηγήσει σε ένα τεστ που θα μπορούν να χρησιμοποιούν οι κλινικοί γιατροί, ώστε να διασφαλίζουν ότι οι ασθενείς λαμβάνουν εξατομικευμένη φροντίδα με τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας κατά του καρκίνου τους», δήλωσε ο Sadanandam.
Με πληροφορίες από Guardian