Το Ozempic δεν χρειάζεται συστάσεις στην Αμερική. Ένας στους οκτώ ενήλικες στη χώρα λαμβάνει πλέον κάποιο φάρμακο GLP-1. Ωστόσο, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι σε πλούσιες χώρες έχουν ωφεληθεί από αυτά τα φάρμακα, για τον μεγαλύτερο μέρος του κόσμου παραμένουν απρόσιτα.
Για μια χώρα 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, όμως, αυτό το φάρμακο έγινε μόλις πολύ πιο προσβάσιμο.
Τον περασμένο μήνα, ένα βασικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (σ.σ. πατέντα) για τη σεμαγλουτίδη - την ουσία των GLP-1 που κυκλοφορεί ως Ozempic, Wegovy και Rybelsus - έληξε στην Ινδία, μια χώρα γνωστή για την παραγωγή φθηνών φαρμάκων σε μεγάλη κλίμακα.
Μέσα σε λίγες ημέρες, τουλάχιστον έξι ινδικές φαρμακοβιομηχανίες κυκλοφόρησαν γενόσημη σεμαγλουτίδη, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν περισσότερες από 40. Η φθηνότερη εκδοχή κοστίζει περίπου 14 δολάρια τον μήνα. Το ίδιο φάρμακο στις ΗΠΑ μπορεί να φτάνει έως και τα 349 δολάρια τον μήνα χωρίς ασφάλιση (όπου τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν λήγουν πριν το 2032). Τα GLP-1 συχνά παρουσιάζονται ως φάρμακα απώλειας βάρους.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη σημασία της σεμαγλουτίδης ίσως είναι ότι μπορεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ένα σύνολο μεταβολικών ασθενειών - ιδιαίτερα την παχυσαρκία, τον διαβήτη και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Ozempic: Γιατί έχει τόση σημασία για την Ινδία
Αυτό έχει μεγάλη σημασία για την Ινδία. Η χώρα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς ατόμων με διαβήτη στον κόσμο - εκτιμάται ότι πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με κάποια μορφή της νόσου. Παράλληλα, 350 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με παχυσαρκία. Τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά, που εντάσσονται στις καρδιαγγειακές παθήσεις, προκαλούν 2,8 εκατομμύρια θανάτους ετησίως στην Ινδία και εμφανίζονται κατά μέσο όρο σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα σε σχέση με τις χώρες υψηλού εισοδήματος.
Αυτοί οι αριθμοί αυξάνονται «γραμμικά προς τα πάνω» εδώ και δεκαετίες, όπως δήλωσε η R.M. Anjana, ερευνήτρια και γιατρός στο Madras Diabetes Research Foundation στο Τσενάι, η οποία έχει συνυπογράψει και τις μεγαλύτερες εθνικές μελέτες για τον διαβήτη στην Ινδία.
Και μέχρι τώρα, κανένα φάρμακο ή πολιτική δεν είχε καταφέρει να επηρεάσει ουσιαστικά αυτά τα εθνικά μεγέθη. Ωστόσο, υπάρχουν πρώιμες ενδείξεις ότι τα GLP-1 μπορούν να κάνουν τη διαφορά σε επίπεδο πληθυσμού. Στις ΗΠΑ, η παχυσαρκία στους ενήλικες - που αυξανόταν συνεχώς από το 2008 - μειώθηκε σχεδόν κατά 3% μεταξύ 2022 και 2025, καθώς αυξήθηκε η χρήση των GLP-1. Ήταν η πρώτη φορά που κάτι τέτοιο ανέκοψε αυτή την τάση σε εθνικό επίπεδο.
Η μεταβολική κρίση της Ινδίας είναι διαφορετική και πολύ μεγαλύτερη - κάτι που καθιστά αυτή τη στιγμή ακόμη πιο καθοριστική.
«Βλέπουν δύο διαφορετικά πράγματα»
Ο διαβήτης και οι καρδιακές παθήσεις συνδέονται συχνά με την παχυσαρκία. Στην Ινδία, όμως, υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που δεν θεωρούνται παχύσαρκοι με βάση τα κλασικά κριτήρια, αλλά εμφανίζουν ήδη ενδείξεις μεταβολικών προβλημάτων, όπως υψηλή αρτηριακή πίεση ή αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης αυτών των ασθενειών.
Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι αυτή η ομάδα - άνθρωποι με χαμηλότερο βάρος αλλά με μεταβολικά προβλήματα - αποτελεί τη μεγαλύτερη μεταβολική κατηγορία μεταξύ των ενηλίκων στην Ινδία, περίπου το 43% σε μια μεγάλη εθνική μελέτη. Πρόκειται ακριβώς για το προφίλ στο οποίο τα οφέλη της σεμαγλουτίδης είναι πιο εντυπωσιακά.
«Πρέπει να χορηγείται σε όλους; Όχι, σε καμία περίπτωση», είπε η Anjana. «Αλλά υπάρχει σίγουρα μια ομάδα ανθρώπων που θα ωφεληθεί από αυτά τα φάρμακα και το να γίνουν πιο προσιτά είναι ένα θετικό βήμα». Ακόμη και όσοι αναπτύσσουν διαβήτη τύπου 2 χωρίς παχυσαρκία μπορεί να δουν βελτίωση με τη σεμαγλουτίδη.
Και το πώς αντιλαμβάνεται το κοινό το φάρμακο έχει σημασία, ειδικά στα πρώτα στάδια. Στην Ινδία, όπως και στις ΗΠΑ, μεγάλο μέρος του ενδιαφέροντος επικεντρώνεται στην απώλεια βάρους, με κλινικές αδυνατίσματος να ξεφυτρώνουν και τη διαφήμιση να προωθεί κυρίως αυτή τη χρήση.
Αυτή η οπτική δεν είναι εντελώς λανθασμένη. Η Ινδία έχει σημαντικό πρόβλημα παχυσαρκίας και η μείωση του βάρους μπορεί να βοηθήσει και σε άλλες ασθένειες. Όμως αυτή η εστίαση έχει δημιουργήσει μια στρέβλωση: ορισμένοι ασθενείς με διαβήτη, που θα μπορούσαν να ωφεληθούν, είναι επιφυλακτικοί επειδή το θεωρούν «κοσμητικό» φάρμακο, ενώ άλλοι, όπως λέει ο ενδοκρινολόγος Ambrish Mithal, «θέλουν απλώς να χάσουν τρία κιλά για τον γάμο της κόρης τους».
«Ο ενθουσιασμός για τη θεραπεία της νόσου κινεί τους γιατρούς. Ο ενθουσιασμός για την απώλεια βάρους κινεί το κοινό», είπε. «Βλέπουν δύο διαφορετικά πράγματα». Ωστόσο, για την αντιμετώπιση ενός τόσο μεγάλου φορτίου ασθενειών, το αποτέλεσμα ίσως αξίζει αυτές τις διαφορετικές προσεγγίσεις.
Στην πράξη
Υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι αυτά τα φάρμακα επηρεάζουν τη δημόσια υγεία συνολικά, όχι μόνο μεμονωμένα περιστατικά - όπως η πρόσφατη μείωση της παχυσαρκίας στις ΗΠΑ. Και την περασμένη εβδομάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο επέκτεινε τη διαθεσιμότητα της σεμαγλουτίδης για περίπου 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους, με στόχο την πρόληψη εμφραγμάτων και εγκεφαλικών.
Αυτές οι εξελίξεις δείχνουν τη μεγαλύτερη αξία του φαρμάκου για τη δημόσια υγεία. Στην Ινδία, όπου το φορτίο αυτών των ασθενειών είναι πολύ μεγαλύτερο και το κόστος των φαρμάκων μειώνεται δραστικά, ο αντίκτυπος μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντικός.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας πρόσθεσε τα φάρμακα GLP-1 στη λίστα βασικών φαρμάκων τον περασμένο Σεπτέμβριο - μια λίστα με φάρμακα που προτείνεται να είναι ευρέως διαθέσιμα μέσω των συστημάτων υγείας.
Προς το παρόν, όμως, η σεμαγλουτίδη στην Ινδία διατίθεται μόνο μέσω ιδιωτών γιατρών και φαρμακείων, όχι μέσω δημόσιας περίθαλψης. Σε πολλές χώρες αυτό θα αποτελούσε σημαντικό εμπόδιο. Στην Ινδία όμως λιγότερο, καθώς περίπου το 80% της φροντίδας για τον διαβήτη παρέχεται ήδη από ιδιωτικούς παρόχους, συχνά με ιδιωτική πληρωμή.
Αυτό καθιστά την τιμή ιδιαίτερα σημαντική. Τα επώνυμα Ozempic και Wegovy κόστιζαν προηγουμένως πάνω από 100 δολάρια τον μήνα στην Ινδία - ποσό απαγορευτικό για τους περισσότερους. Σε μια χώρα όπου η μέση μηνιαία δαπάνη ανά άτομο κυμαίνεται μεταξύ 44 και 75 δολαρίων, αυτή η τιμή ήταν απλώς πολύ υψηλή. Τα γενόσημα κοστίζουν πλέον ένα κλάσμα αυτής της τιμής, κάτι που, όπως είπε η Anjana, αποτελεί «πραγματική ευλογία».
Η είσοδος των γενοσήμων έχει ήδη αναταράξει την αγορά. Πρόσφατα, η Novo Nordisk μείωσε τις τιμές των Ozempic και Wegovy στην Ινδία έως και κατά 48%. Με περισσότερους από 40 παραγωγούς να αναμένεται να μπουν στην αγορά, οι τιμές μπορεί να πέσουν ακόμη περισσότερο, σύμφωνα με τον φαρμακολόγο Andrew Hill από το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, ο οποίος μελετά τις τιμές των φαρμάκων. Η τελευταία του εκτίμηση δείχνει ότι η ενέσιμη σεμαγλουτίδη μπορεί να παραχθεί με κόστος μόλις 28 δολάρια ανά άτομο τον χρόνο - αφήνοντας περιθώριο για ακόμη μεγαλύτερη πτώση τιμών.
Με πληροφορίες από Vox
