Οι επιστήμονες έριξαν φως στον τρόπο με τον οποίο τα χταπόδια ζευγαρώνουν από απόσταση.
Τα αρσενικά χταπόδια χρησιμοποιούν έναν εξειδικευμένο βραχίονα, το hectocotylus, για να τοποθετήσουν ένα «πακέτο» σπέρματος μέσα στο αναπαραγωγικό σύστημα του θηλυκού.
Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο αυτός ο βραχίονας εντοπίζει ένα ταίρι ή μεταφέρει το σπέρμα στη σωστή θέση παρέμενε ασαφής.
Τώρα οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το πλοκάμι είναι ένα αισθητήριο όργανο, παρόμοιο με τη γλώσσα, που μπορεί να ανιχνεύσει την γυναικεία ορμόνη προγεστερόνη. Αυτό του επιτρέπει να εντοπίζει και να γονιμοποιεί ένα ταίρι, ακόμα και αν το αρσενικό δεν μπορεί να δει τη σεξουαλική του σύντροφο.
Τι έγινε γνωστό για το ζευγάρωμα των χταποδιών
Ο καθηγητής Νίκολας Μπελόνο, ο κύριος συγγραφέας της μελέτης στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, δεν εκπλήσσεται από τον μηχανισμό, επειδή τα χταπόδια είναι πολύ μοναχικά.
«Είναι λογικό το πλοκάμι να είναι ταυτόχρονα αισθητήρας και όργανο ζευγαρώματος, διότι σε αυτές τις τυχαίες συναντήσεις, το πλοκάμι πρέπει να είναι σε θέση τόσο να εντοπίσει το θηλυκό, όσο και να εντοπίσει τον ωαγωγό και να ξεκινήσει πολύ γρήγορα το ζευγάρωμα ή να προχωρήσει αλλού», είπε.
Σε άρθρο τους στο περιοδικό Science, ο Μπελόνο και οι συνεργάτες του – συμπεριλαμβανομένου του πρώτου συγγραφέα Πάμπλο Βιλάρ – ανέφεραν πώς σχεδίαζαν να μελετήσουν τον τρόπο με τον οποίο ζευγαρώνουν τα χταπόδια.
«Αυτό είναι δύσκολο να επιτευχθεί με τα χταπόδια, ειδικά με αυτά που βρίσκονται σε εργαστηριακό περιβάλλον, επειδή είναι μοναχικά πλάσματα. Δεν αλληλεπιδρούν πολύ συχνά. Και όταν το κάνουν, αν βρίσκονται και τα δύο περιορισμένα στον ίδιο ενυδρείο, συνήθως μαλώνουν και συχνά σκοτώνουν το ένα το άλλο», είπε ο Μπελόνο.
Η ομάδα χώρισε ένα ζευγάρι χταποδιών της Καλιφόρνιας με δύο κηλίδες σε ένα ενυδρείο χρησιμοποιώντας ένα μαύρο, αδιαφανές φράγμα με τρύπες αρκετά μεγάλες ώστε να χωράνε οι βραχίονές τους.
Ο Μπελόνο είπε ότι το σχέδιο ήταν να επιτραπεί στα χταπόδια να γνωριστούν μεταξύ τους και στη συνέχεια να αφαιρεθεί το φράγμα.
Ωστόσο, η ομάδα ανακάλυψε κάτι απροσδόκητο: το αρσενικό έβαλε το εξειδικευμένο του πλοκάμι μέσα από μία από τις τρύπες, βρήκε το θηλυκό, εισήγαγε το πλοκάμι του στον μανδύα του θηλυκού – τον σάκο που περιέχει τα ζωτικά όργανα του χταποδιού – εντόπισε τους σωλήνες που μεταφέρουν τα αυγά από τις ωοθήκες και άρχισε να ζευγαρώνει.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ίδια συμπεριφορά παρατηρήθηκε όταν άλλα ζευγάρια αρσενικών και θηλυκών χταποδιών τοποθετήθηκαν στην ίδια διάταξη, και μάλιστα συνέβη και στο σκοτάδι – υποστηρίζοντας την ιδέα ότι τα ζώα ήταν ικανά να συνουσιάζονται χωρίς καν να βλέπουν το ένα το άλλο.
Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκαν προσπάθειες ζευγαρώματος όταν μελετήθηκαν ζευγάρια αρσενικών.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές διερεύνησαν εάν τα αναπαραγωγικά όργανα των θηλυκών χταποδιών απελευθέρωναν ένα σήμα ειδικό για τα θηλυκά. Μεταξύ των ουσιών που ανακαλύφθηκαν στις ωοθήκες και στο δέρμα των θηλυκών ήταν η ορμόνη προγεστερόνη.
Ο ρόλος της προγεστερόνης
Η ομάδα διαπίστωσε ότι τα ακρωτηριασμένα ειδικά πλοκάμια αρσενικών χταποδιών κινούνταν όταν ερχόταν σε επαφή με προγεστερόνη – αλλά όχι όταν ερχόταν σε επαφή με άλλες, παρόμοιες ορμόνες.
Στη συνέχεια επέστρεψαν στην αρχική τους διάταξη, χωρίζοντας τα αρσενικά από τα θηλυκά με ένα φράγμα με τρύπες. Ωστόσο, πριν πραγματοποιηθεί ο ζευγάρωμα, το θηλυκό απομακρύνθηκε και στις τρύπες τοποθετήθηκαν σωληνάρια γεμάτα με διαφορετικές ουσίες.
Τα αποτελέσματα, όπως ανέφερε ο Μπελόνο, ήταν εντυπωσιακά: σε αντίθεση με τα άλλα σωληνάρια, τα αρσενικά εξερεύνησαν αμέσως – και προσπάθησαν να ζευγαρώσουν με – το σωληνάριο με την προγεστερόνη, υποδηλώνοντας ότι η ορμόνη από μόνη της αρκεί για να ενεργοποιήσει βασικά στοιχεία της συμπεριφοράς ζευγαρώματος.
Σε περαιτέρω πειράματα, οι ερευνητές εντόπισαν υποδοχείς στην άκρη του εξειδικευμένου βραχίονα των αρσενικών χταποδιών που φαίνεται να εμπλέκονται στην ανίχνευση της προγεστερόνης, προσθέτοντας ότι φαίνεται να παρουσιάζουν πρόσφατη, ταχεία εξέλιξη στα κεφαλόποδα.
Ο Μπελόνο είπε ότι αυτό υποδηλώνει ότι διαφορετικά είδη μπορεί να είναι συντονισμένα σε διακριτά χημικά σήματα. «Αυτό εγείρει την ενδιαφέρουσα πιθανότητα ότι αυτά τα χημικά ερεθίσματα βοηθούν στην κωδικοποίηση τόσο της ταυτότητας του φύλου όσο και του είδους», πρόσθεσε.
Πράγματι, ενώ ο εξειδικευμένος βραχίονας των αρσενικών σε άλλα είδη χταποδιών και άλλα κεφαλόποδα βρέθηκε να είναι ευαίσθητος στην προγεστερόνη, η ευαισθησία του σε άλλες ορμόνες ποίκιλε.
«Δεν είχαμε πραγματικά σχεδιάσει να μελετήσουμε ότι αυτό το πλοκάμι ήταν ένας αισθητήρας», είπε ο Μπελόνο. «Μας αποκαλύφθηκε κατά κάποιον τρόπο παρατηρώντας τα ζώα».
Με πληροφορίες από Guardian
