Στη νότια Ισπανία, στην περιοχή της Ανδαλουσίας, εκτείνεται μία από τις πιο εντατικές αγροτικές ζώνες στον κόσμο, γνωστή ως «θάλασσα από πλαστικό». Πρόκειται για μια τεράστια συγκέντρωση θερμοκηπίων δυτικά της Αλμερίας, που καλύπτει περισσότερα από 300.000 στρέμματα και είναι ορατή ακόμη και από δορυφόρους.
Σε αυτή την έκταση παράγονται ετησίως περίπου 3,5 εκατομμύρια τόνοι λαχανικών, όπως ντομάτες, αγγούρια, πιπεριές και μελιτζάνες, ποσότητα που επαρκεί για την τροφοδοσία εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων. Ο κύκλος εργασιών της περιοχής ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ, με τις εξαγωγές να κατευθύνονται κυρίως προς τη βόρεια Ευρώπη.
Η ανάπτυξη του μοντέλου ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 στην άνυδρη περιοχή Campo de Dalías, όταν αγρότες άρχισαν να καλύπτουν τις καλλιέργειες με απλές πλαστικές κατασκευές για να τις προστατεύσουν από τον άνεμο. Σταδιακά, η χρήση θερμοκηπίων εξελίχθηκε σε σύστημα ελέγχου μικροκλίματος, που σε συνδυασμό με στάγδην άρδευση, βιολογικές μεθόδους προστασίας και γενετική έρευνα, επέτρεψε την αύξηση της παραγωγής και τη συγκομιδή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Σήμερα, η περιοχή λειτουργεί ως ένα ολοκληρωμένο αγροδιατροφικό σύμπλεγμα, που περιλαμβάνει φυτώρια, ερευνητικά κέντρα, εταιρείες συσκευασίας και συνεταιρισμούς διανομής. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, η Αλμερία αποτελεί πλέον διεθνές σημείο αναφοράς για την παραγωγή τροφίμων με υψηλή αποδοτικότητα πόρων.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει και η τεχνολογία, με έμφαση στη μείωση της κατανάλωσης νερού και ενέργειας. Μεταξύ άλλων, στην περιοχή λειτουργούν μεγάλες μονάδες αφαλάτωσης, που καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών άρδευσης, σε μια περιοχή με περιορισμένους υδατικούς πόρους.
Η επόμενη φάση ανάπτυξης φαίνεται να συνδέεται με την ενσωμάτωση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι αισθητήρες και το λεγόμενο «διαδίκτυο των πραγμάτων», με στόχο την περαιτέρω βελτιστοποίηση της παραγωγής και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Ωστόσο, το μοντέλο της εντατικής καλλιέργειας συνοδεύεται και από σημαντικές προκλήσεις. Η παραγωγή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εργατικό δυναμικό μεταναστών, κυρίως από το Μαρόκο και χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, με αναφορές για χαμηλές αμοιβές και δύσκολες συνθήκες διαβίωσης σε ορισμένες περιπτώσεις.
Παράλληλα, ζητήματα διαχείρισης αποβλήτων παραμένουν, καθώς αν και μεγάλο μέρος των πλαστικών ανακυκλώνεται, καταγράφονται ακόμη περιπτώσεις παράνομης απόρριψης.
Με πληροφορίες από Guardian
