Σύσταση για απομάκρυνση της πικροδάφνης από σχολεία και χώρους όπου βρίσκονται παιδιά προκαλεί αντιδράσεις, με τους γεωτεχνικούς να μιλούν για υπερβολή και να επισημαίνουν ότι πρόκειται για φυτό που αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού τοπίου και του αστικού πρασίνου.
Αντιδράσεις προκαλεί η εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας που διαβιβάστηκε στα σχολεία της χώρας μέσω του υπουργείου Παιδείας και αφορά τους κινδύνους που συνδέονται με το φυτό πικροδάφνη (Nerium oleander).
Το έγγραφο επισημαίνει την τοξικότητα του φυτού και συστήνει την απομάκρυνσή του από σχολικούς χώρους και άλλους δημόσιους χώρους όπου υπάρχουν παιδιά, στο πλαίσιο της πρόληψης πιθανής έκθεσης.
Η σύσταση αυτή προκάλεσε την αντίδραση της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (Π.Ε.Ε.Γ.Ε.Π.), η οποία εκφράζει έντονη αντίθεση σε μια γενικευμένη απομάκρυνση του φυτού. Όπως υποστηρίζει, η πικροδάφνη αποτελεί διαχρονικό στοιχείο του ελληνικού τοπίου και του αστικού πρασίνου, ενώ θέτει ερωτήματα για το κατά πόσο δικαιολογείται μια τόσο εκτεταμένη παρέμβαση,. Από την πλευρά του, το έγγραφο του υπουργείου Υγείας εστιάζει στην ανάγκη πρόληψης και ενημέρωσης για τους πιθανούς κινδύνους έκθεσης στο φυτό, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου βρίσκονται παιδιά.
Η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου εκφράζει έντονη αντίθεση σε μια γενικευμένη απομάκρυνση της πικροδάφνης, κάνοντας λόγο για υπερβολική αντίδραση και επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό και διαδεδομένο φυτό του ελληνικού αστικού πρασίνου. Οι γεωτεχνικοί τονίζουν ότι μια μαζική εκρίζωση εκατομμυρίων φυτών θα επιβάρυνε σημαντικά τους προϋπολογισμούς των ΟΤΑ και του κράτους, ενώ θα οδηγούσε και σε απώλεια αστικού πρασίνου, τη στιγμή που – όπως σημειώνουν – οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την κλιματική αλλαγή προβλέπουν ενίσχυση και όχι μείωση του πρασίνου στις πόλεις.
Οι γεωτεχνικοί τονίζουν ότι μια μαζική εκρίζωση εκατομμυρίων φυτών θα επιβάρυνε σημαντικά τους προϋπολογισμούς των ΟΤΑ και του κράτους, ενώ θα οδηγούσε και σε απώλεια αστικού πρασίνου, τη στιγμή που – όπως σημειώνουν – οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την κλιματική αλλαγή προβλέπουν ενίσχυση και όχι μείωση του πρασίνου στις πόλεις.
Τα επιχειρήματα των δύο πλευρών και οι ανακοινώσεις
Η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου εκφράζει την αντίθεσή της σε μια γενικευμένη απομάκρυνση της πικροδάφνης, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο δεν τεκμηριώνεται επαρκώς επιστημονικά και θα είχε σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Στην ανακοίνωσή της αναφέρει τα εξής:
Η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (Π.Ε.Ε.Γ.Ε.Π.) εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην πρόσφατη οριζόντια σύσταση για «απομάκρυνση και αντικατάσταση» της Πικροδάφνης (Nerium oleander) από σχολεία, πάρκα και δημόσιους χώρους.
Η Πικροδάφνη αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού τοπίου. Ως αυτοφυές, αειθαλές είδος, διακρίνεται για την αντοχή του σε ακραίες συνθήκες ξηρασίας και ρύπανσης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σταθεροποίηση εδαφών, τη δέσμευση μικροσωματιδίων και την ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας. Πέρα από την περιβαλλοντική της αξία, είναι «μπολιασμένη» στη συλλογική μνήμη μέσα από τις αναφορές του Θεόφραστου και του Διοσκουρίδη, αλλά και τη δημοτική μας ποίηση, παραμένοντας ένας ζωντανός οργανισμός που συνδέει την ελληνική παράδοση με τις σύγχρονες ανάγκες του αστικού πρασίνου.
Είναι γνωστό από την αρχαιότητα ότι το φυτό διαθέτει τοξικά μέρη. Ωστόσο, η πρόταση για μαζικό ξερίζωμα εκατομμυρίων φυτών κρίνεται οικονομικά, πολιτισμικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά επιζήμια, ενώ προκαλεί έντονο προβληματισμό το γεγονός ότι μια τέτοια απόφαση ελήφθη αβασάνιστα, χωρίς τη δέουσα επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς να συνεκτιμηθούν οι πολυεπίπεδες συνέπειες μιας τέτοιας παρέμβασης.
Η ΠΕΓΓΕΠ ως διεπιστημονικός Σύλλογος όλων των επιστημόνων και επαγγελματιών που ασχολούνται με το Αστικό / Περαστικό Πράσινο εκφράζει την αντίθεση της στην εκρίζωση της Πικροδάφνης γιατί:
1. Παρά το γεγονός ότι η πικροδάφνη είναι εξαιρετικά κοινή στην Ελλάδα, δεν έχουν καταγραφεί ιστορικά τέτοια μεγέθη περιστατικών δηλητηρίασης που να δικαιολογούν μια τόσο ριζική και «κάθετη» απόφαση. Το έγγραφο του ΕΟΔΥ από το οποίο ξεκίνησε ο δημόσιος πανικός, δεν περιλαμβάνει ανάλυση επικινδυνότητας που είναι το ουσιαστικό επιστημονικό στοιχείο που μπορεί να αναδείξει επικινδυνότητα. Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων είναι αποκαλυπτικά: από το σύνολο των περίπου 22.000 δηλητηριάσεων που συμβαίνουν κάθε χρόνο σε παιδιά 0-14 ετών, μόλις οι 78 οφείλονταν σε μανιτάρια και φυτά, από αυτά τα 71 συνέβησαν εντός σπιτιού και συνολικά, μόλις τα 4 αποδίδονταν σε Πικροδάφνη!
2. Η Πικροδάφνη δεν είναι το μοναδικό φυτό που διαθέτει τοξικά μέρη, πλήθος φυτικών ειδών, που συναντούμε και στον αστικό ιστό διαθέτουν αντίστοιχους μηχανισμούς, ως άμυνα για την επιβίωση τους. Μια λογική «καθολικής εξάλειψης» θα οδηγούσε στην εκρίζωση μεγάλου μέρους της αυτοφυούς, ενδημικής και εγκλιματισμένης βλάστησης, κάτι πρακτικά αδύνατο, οικονομικά ασύμφορο και επιστημονικά έωλο.
3. Η εκρίζωση και αντικατάσταση εκατομμυρίων φυτών θα επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς των ΟΤΑ και του κράτους με δυσβάσταχτα ποσά, τη στιγμή που η πικροδάφνη απαιτεί ελάχιστη διαχείριση και ανταποκρίνεται στις δύσκολες συνθήκες του αστικού περιβάλλοντος.
4. Ο Ευρωπαϊκός Κλιματικός Νόμος θέτει το νομικό πλαίσιο για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη έως το 2050. Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές είναι σαφείς: μέχρι το 2030 δεν επιτρέπεται καμία μείωση του αστικού πρασίνου, αλλά αντιθέτως απαιτείται η ενίσχυσή του. Η μαζική εκρίζωση ενός τόσο διαδεδομένου είδους έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Τι προτείνουν οι γεωτεχνικοί
Αντί της απομάκρυνσης των φυτών Πικροδάφνης, προτείνουμε την εφαρμογή ηπιότερων μέτρων ενημέρωσης, εκπαίδευσης και μια συνολική επανεκκίνηση του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε το σχολικό περιβάλλον και πράσινο:
- Τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε χώρους υψηλής συγκέντρωσης παιδιών.
- Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους στα σχολεία και γονείς, ώστε να αναγνωρίζουν τα φυτά καταρχήν της σχολικής αυλής τους και τις ιδιότητες τους
- Ορθολογική Διαχείριση του φυτικού υλικού και των φυτικών υπολειμμάτων
- Σύνταξη προδιαγραφών για τη διαμόρφωση των σχολικών αυλών, παιδικών χαρών και παιδικών κήπων
Το πράσινο είναι ένα εργαλείο που μπορεί να αναβαθμίσει βιοκλιματικά τον περιβάλλοντα χώρο του σχολείου. Με τις κατάλληλες φυτεύσεις και την μερική αποσφράγιση του εδάφους, η σχολική αυλή μετατρέπεται από έναν «αποστειρωμένο» χώρο, σε ένα δυναμικό εκπαιδευτικό εργαλείο και ένα υγιές οικοσύστημα, όπως αξίζει στα παιδιά μας. Παραμένουμε στη διάθεση της Πολιτείας για μια διεπιστημονική συζήτηση με στόχο την ασφάλεια των πολιτών, χωρίς όμως την υποβάθμιση και καταστροφή του αστικού οικοσυστήματος.
Τα επιχειρήματα και το έγγραφο του Εθνικού Οργανισμού Υγείας
Από την πλευρά του, το υπουργείο Υγείας, μέσω σχετικής εγκυκλίου που διαβιβάστηκε στα σχολεία της χώρας, επισημαίνει τους πιθανούς κινδύνους έκθεσης στο φυτό και συστήνει προληπτικά μέτρα σε χώρους όπου βρίσκονται παιδιά. Στο σχετικό έγγραφο αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής αναλυτικά τα ακόλουθα:
Η έκθεση του ανθρώπου στην πικροδάφνη (Nerium oleander) μπορεί να προκληθεί από τυχαία ή εκούσια κατάποση, κατανάλωση για ιατρικούς σκοπούς και εγκληματική δηλητηρίαση, καθώς επίσης και μέσω δερματικής επαφής, εισπνοής, ή παρεντερικής έκθεσης.
- Κατάποση: Αυτός είναι ο πιο συνήθης και επικίνδυνος τρόπος έκθεσης. Τα παιδιά μπορεί να καταπιούν κατά λάθος φύλλα, άνθη ή σπόρους, ελκυόμενα από τα έντονα χρώματα του φυτού. Οι ενήλικες μπορεί να το καταναλώσουν εν αγνοία τους μέσω φυτικών θεραπειών ή τσαγιών που παρασκευάζονται από το φυτό (χρησιμοποιούνται σε κάποιες χώρες ως μέρος της παραδοσιακής ιατρικής αν και δεν είναι ασφαλές) ή μολυσμένων τροφίμων ή ποτών.
- Δερματική επαφή: Το άγγιγμα του φυτού (φύλλα, μίσχοι, χυμός) μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του δέρματος, δερματίτιδα ή αλλεργικές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα. Οι κηπουροί που κλαδεύουν ή χειρίζονται το φυτό χωρίς προστατευτικά μέσα (π.χ. γάντια) διατρέχουν κίνδυνο.
- Εισπνοή: Ο καπνός από την καύση πικροδάφνης απελευθερώνει τοξικές αναθυμιάσεις.
- Παρεντερική (Έγχυση ή Τραύματα): Η τυχαία έκθεση ανοιχτών τραυμάτων ή βλεννογόνων (π.χ. μάτια) στο χυμό του φυτού μπορεί να οδηγήσει σε τοπικό ερεθισμό ή συστηματική απορρόφηση τοξινών.
Συμπτώματα
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνες μπορεί να επηρεάσει πολλά μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένων του καρδιαγγειακού, γαστρεντερικού και νευρικού συστήματος, καθώς επίσης το δέρμα και τους οφθαλμούς.
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνες συνοδεύεται συχνά από καρδιαγγειακά συμπτώματα, λόγω των τοξικών καρδιακών γλυκοσίδων του φυτού, οι οποίες παρεμβαίνουν στη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν μια ποικιλία συμπτωμάτων που σχετίζονται με την καρδιά, συμπεριλαμβανομένης της βραδυκαρδίας ή της ταχυκαρδίας. Σε σοβαρές περιπτώσεις, αυτές οι αρρυθμίες μπορεί να εξελιχθούν σε πιο επικίνδυνες καταστάσεις όπως κοιλιακή μαρμαρυγή ή καρδιακή ανακοπή. Για το λόγο αυτό απαιτείται άμεση ιατρική φροντίδα και παρέμβαση.
Οι γαστρεντερικές εκδηλώσεις είναι επίσης συχνές σε περιπτώσεις δηλητηρίασης από πικροδάφνες, που συχνά εμφανίζονται αμέσως μετά την κατάποση. Τα συμπτώματα συνήθως περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο και διάρροια, τα οποία προκύπτουν από τις ερεθιστικές επιδράσεις του φυτού στο πεπτικό σύστημα. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να οδηγήσουν σε αφυδάτωση και ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.
Νευρολογικά και δερματολογικά συμπτώματα είναι επίσης συχνά σε περιπτώσεις δηλητηρίασης από πικροδάφνες, αν και είναι λιγότερο συχνά από τα καρδιαγγειακά και γαστρεντερικά συμπτώματα. Νευρολογικά, οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν σύγχυση, υπνηλία ή ακόμα και επιληπτικές κρίσεις, αντανακλώντας την επίδραση του φυτού στο νευρικό σύστημα. Δερματολογικά, η επαφή με το χυμό πικροδάφνης μπορεί να οδηγήσει σε ερεθισμό του δέρματος ή δερματίτιδα ιδιαίτερα σε ευαίσθητα άτομα. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να περιπλέξουν την κλινική εικόνα και να δημιουργήσουν δυσκολίες στη διάγνωση, ειδικά όταν εξετάζονται άλλες αιτίες νευρολογικών ή δερματικών εκδηλώσεων.
Η σοβαρότητα της δηλητηρίασης από πικροδάφνες επηρεάζεται από την προσλαμβανόμενη δόση, τον τρόπο κατάποσης και τους ειδικούς παράγοντες του ασθενούς. Ενώ η πλειονότητα των δηλητηριάσεων δεν είναι θανατηφόρες, η θνησιμότητα παρατηρείται κυρίως σε περιπτώσεις σκόπιμης κατάποσης, καθυστερημένης ιατρικής παρέμβασης και σοβαρής υπερκαλιαιμίας. Η κλινική εξέλιξη της θανατηφόρας δηλητηρίασης από πικροδάφνες ακολουθεί ένα ξεχωριστό πρότυπο. Τα αρχικά γαστρεντερικά συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένης της ναυτίας, του εμέτου και της διάρροιας, εμφανίζονται συνήθως εντός δύο ωρών από την κατάποση. Αυτές ακολουθούνται από καρδιακές δυσρυθμίες, υπερκαλιαιμία και προοδευτική καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος εντός 12-24 ωρών. Εάν δεν αντιμετωπιστούν, οι ασθενείς συνήθως υποκύπτουν σε καρδιακή ανακοπή εντός 24-48 ωρών.
Aντιμετώπιση
Σε περίπτωση επαφής ή κατάποσης, επικοινωνούμε άμεσα με το Κέντρο Δηλητηριάσεων (τηλ. 210 7793777) ή τον γιατρό μας. Όταν υπάρχει υποψία έκθεσης, η διακοπή της περαιτέρω κατάποσης και η απομάκρυνση οποιουδήποτε φυτικού υλικού από το στόμα αποτελεί προτεραιότητα. Το ξέπλυμα του στόματος με νερό και το πλύσιμο του προσβεβλημένου δέρματος με σαπούνι και νερό μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της δερματικής απορρόφησης. Η πρόκληση εμέτου δεν συνιστάται λόγω κινδύνων αναρρόφησης. Ο εμετός εμφανίζεται φυσικά λόγω των γαστρεντερικών ερεθιστικών επιδράσεων της ολεανδρίνης και ο αναγκαστικός έμετος μπορεί να επιδεινώσει τη βραδυκαρδία, τους κινδύνους αναρρόφησης και τις ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες.
Οι ιατρικές παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην υποστηρικτική φροντίδα, την πλύση στομάχου και την αντιδοτική θεραπεία.
Κίνδυνοι σε σχολικά περιβάλλοντα και σε δημόσιους χώρους που μπορεί να υπάρξουν παιδιά Το σχολικό περιβάλλον αλλά και δημόσιοι χώροι που μπορεί να υπάρξουν παιδιά όπως πάρκα αναψυχής, παιδικές χαρές, πεζοδρόμια, κήποι σπιτιών, μπορεί να ενέχουν κινδύνους για πιθανή έκθεση στο φυτό της πικροδάφνης για τους παρακάτω λόγους:
- Ύπαρξη ευαίσθητου πληθυσμού: Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα λόγω του χαμηλότερου σωματικού βάρους και της μεγαλύτερης πιθανότητας τυχαίας κατάποσης ή επαφής.
- Αυξημένη πιθανότητα επαφής λόγω ελκυστικότητας φυτού: Η πικροδάφνη επιλέγεται συχνά ως φυτό σε εξωτερικούς χώρους (π.χ., κήπους, αυλές, προαύλιους χώρους) επειδή έχει φωτεινά (ρόζ ή λευκά) άνθη και απαιτεί ελάχιστη συντήρηση. Ωστόσο, αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να προσελκύσουν μικρά παιδιά, τα οποία είναι εκ φύσεως περίεργα και είναι πιο πιθανό να εκτεθούν κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων σε εξωτερικούς χώρους, όπως να μαζεύουν τα άνθη ή τα φύλλα. Είναι επίσης πιθανό να δοκιμάσουν ή να μασήσουν μέρη του φυτού ή να τρίψουν τα μάτια ή το στόμα τους μετά την επαφή με το φυτό.
- Κίνδυνος εισπνοής καπνού: Ο καπνός από την πιθανή καύση των φυτών πικροδάφνης (π.χ. κλαδιά) στο χώρο του σχολείου ή σε άλλους δημόσιους χώρους από προσωπικό καθαρισμού απελευθερώνει τοξικές αναθυμιάσεις και η εισπνοή του καπνού μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος.
- Ανεπαρκής ενημέρωση και επισήμανση: Οι εκπαιδευτικοί, το προσωπικό, καθαρισμού και συντήρησης κήπων, σχολικών προαύλιων χώρων, παιδικών χαρών ενδέχεται να μην γνωρίζουν τους κινδύνους που ενέχει η παρουσία της πικροδάφνης. Επιπλέον, είναι πιθανό να μην υπάρχει επισήμανση των φυτών στους χώρους αυτούς.
Πρόληψη σε περιβάλλοντα όπου υπάρχει πικροδάφνη
Καθώς η πρόληψη είναι πολύ σημαντική και η πικροδάφνη βρίσκεται παντού, συστήνονται τα κάτωθι:
- Απομάκρυνση των φυτών πικροδάφνης: Συστήνεται να απομακρύνονται οι πικροδάφνες από δημόσιους χώρους που μπορεί να υπάρξουν παιδιά, όπως σχολεία, αλλά και πάρκα αναψυχής, παιδικές χαρές, πεζοδρόμια και φυσικά από τους κήπους των σπιτιών. Τα φυτά πικροδάφνης πρέπει να αντικατασταθούν με μη τοξικά, ασφαλή για παιδιά φυτά.
- Ενημέρωση: Συστήνεται τα μέλη της σχολικής κοινότητας (εκπαιδευτικοί, προσωπικό, γονείς, σχολικοί νοσηλευτές, καθαριστές), κηπουροί δημόσιων χώρων, υπάλληλοι δήμων και προσωπικό παιδικών χαρών να ενημερωθούν ώστε να αναγνωρίζουν το φυτό πικροδάφνη, να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες σε περίπτωση έκθεσης και να ακολουθούν ασφαλείς πρακτικές διαχείρισης των φυτών.
- Εκπαίδευση: Συστήνεται τα παιδιά να εκπαιδευτούν ώστε να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν την επαφή με το φυτό πικροδάφνη.
- Έλεγχος πρόσβασης και σήμανση: Αν η απομάκρυνση δεν είναι άμεσα εφικτή και μέχρι να αφαιρεθούν τα φυτά πικροδάφνης, συστήνεται η περίφραξη των περιοχών με τις πικροδάφνες ώστε να αποτραπεί η πρόσβαση των παιδιών. Επιπλέον, συστήνεται η σήμανση των φυτών ως τοξικά.
ΤΕΕ για πικροδάφνες: «Κάθε συντονισμένη αλλαγή οφείλει να έχει διεπιστημονική προσέγγιση»
Λίγες ημέρες αργότερα, σχετικά με το ζήτημα που έχει δημιουργηθεί τις τελευταίες εβδομάδες και απασχολεί την κοινή γνώμη και τη δημοσιότητα, σχετικά με την πιθανή μαζική αντικατάσταση των φυτών πικροδάφνης από το αστικό περιβάλλον και ιδιαίτερα από σχολικές εκτάσεις-κτίρια, παιδικές χαρές κλπ, κατόπιν «εγκυκλίου» υπηρεσιακών παραγόντων του υπουργείου Παιδείας μετά από σχετικές οδηγίες του ΕΟΔΥ (Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας), το ΤΕΕ οφείλει, εκ του θεσμικού του ρόλου, να ενημερώσει την κοινή γνώμη:
- Η επιλογή του τρόπου και των ειδών φύτευσης στο αστικό περιβάλλον είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να επαφίεται σε μια μονοδιάστατη εγκύκλιο της διοίκησης. Η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση, η βιοποικιλότητα στις πόλεις και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων στις πόλεις εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αστικό πράσινο. Κάθε συντονισμένη αλλαγή οφείλει να έχει διεπιστημονική προσέγγιση και πολυπαραγοντική ανάλυση.
- Οι συγκεκριμένες συστάσεις του ΕΟΔΥ αποτελούν οδηγό για τις πιθανές επιπτώσεις, σε θέματα δημόσιας υγείας, από ατυχή ή κακή χρήση μέρους των φυτών, επομένως αποτελεί, τουλάχιστον εν μέρει, ανάλυση διακινδύνευσης. Ωστόσο σημειώνεται ότι ελλείπει από τις συστάσεις αυτές, όπως έχουν δημοσιοποιηθεί, η ποσοτική ανάλυση των συμβάντων, τουλάχιστον την τελευταία πενταετία, και η απαραίτητη εκτίμηση κινδύνου για να καταλήξει η ανάλυση σε συγκεκριμένα μέτρα, όπως η σύσταση απομάκρυνσης.
- Κάθε τέτοια συντονισμένη ενέργεια, όπως περιγράφεται στη «σύσταση» και φέρει τον μανδύα διοικητικής κατεύθυνσης βάσει της «εγκυκλίου», για συνολική απομάκρυνση ενός εκτεταμένα υπάρχοντος αστικού φυτού, από συγκεκριμένου τύπου κτίρια και εκτάσεις, προσιδιάζει σε σχέδιο ή πρόγραμμα της διοίκησης και ως εκ τούτου οφείλει να έχει προηγηθεί διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή να έχει εγκύρως (κατά την έννοια της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας) εκτιμηθεί ότι δεν απαιτείται, γεγονός που δεν αναφέρεται στην εν λόγω εγκύκλιο.
- Πέραν νομικών ή διοικητικών επιχειρημάτων ή πρακτικών, κάθε ανάλογη ή αντίστοιχη πρωτοβουλία οφείλει, σήμερα, περισσότερο από ποτέ, να προτάσσει το αυτονόητο σήμερα περιβαλλοντικό ισοζύγιο.
- Σε κάθε περίπτωση, όλοι οι εμπλεκόμενοι οφείλουν να ακολουθούν τις προβλέψεις της νομοθεσίας, οι οποίες υπερισχύουν των όποιων εγκυκλίων.
- Δεν αποτελεί καλό παράδειγμα διοικητικής λειτουργίας ή κρατικής αποτελεσματικότητας η αποστολή «εγκυκλίων» με βαρύ αποτύπωμα σε ουσιαστικές και οικονομικές επιπτώσεις, χωρίς να παρέχεται κατεύθυνση χρηματοδότησης των αναγκαίων κινήσεων ή έστω να έχει διενεργηθεί τουλάχιστον αρχική εκτίμηση των δημοσιονομικών επιπτώσεων.
- Η αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων, όπως για παράδειγμα νέα επιστημονικά δεδομένα ή νέες εκτιμήσεις επικινδυνότητας, και τυχόν «λύσεις» που προτείνονται, ιδιαίτερα όταν έχουν να κάνουν με θέμα ιδιαίτερα μεγάλης έκτασης εφαρμογής, δεν μπορεί να αποτελούν προϊόν μονο-επιστημονικής προσέγγισης, αλλά αντίθετα είναι απαραίτητο να τίθεται υπό μελέτη, εκτίμηση και σύσταση πολύ-επιστημονικής ομάδας.
- Είναι προφανές σε κάθε καλόπιστο ότι η ορθολογική προσέγγιση του θέματος απαιτεί τον σαφή διαχωρισμό των τυχόν ανεπιθύμητων επιδράσεων του φυτού πικροδάφνη (Nerium oleander), γνωστών στον άνθρωπο από την αρχαιότητα, που αποτελεί ιατρικό θέμα, από τους αποδεκτούς κανόνες φύτευσης, διατήρησης, διαχείρισης και προστασίας της βιοποικιλότητας σε αστικούς χώρους, που είναι τεχνικό και περιβαλλοντικό θέμα. Η ορθολογική προσέγγιση για την επίλυση τέτοιων ζητημάτων είναι η διεπιστημονική προσέγγιση ιδιαίτερα προς την κατεύθυνση της περιβαλλοντικής ενημέρωσης, εκπαίδευσης και εξοικείωσης για να ζει ο σύγχρονος άνθρωπος ασφαλώς στις συνθήκες του φυσικού περιβάλλοντος, όπως συμβαίνει επί αιώνες.
- Τόσο το ΤΕΕ όσο, πιστεύουμε, και άλλοι φορείς, όπως το ΓΕΩΤΕΕ και άλλοι ειδικοί επιστημονικοί φορείς, είναι πάντα στη διάθεση της διοίκησης και της πολιτείας γενικότερα για να βρίσκονται κάθε φορά οι κατάλληλες λύσεις σε σύνθετα προβλήματα.
- Το ΤΕΕ επισημαίνει ότι κάθε αστική φύτευση αποτελεί λύση βασισμένη στη φύση (nature-based solution) και συμβάλλει στην περιβαλλοντική αναβάθμιση του αστικού ιστού. Είναι απαραίτητη διότι μπορεί να συνεισφέρει ταυτόχρονα σε περιβαλλοντικούς, ενεργειακούς, υγειονομικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς στόχους, υπό την προϋπόθεση ορθού σχεδιασμού, κατασκευής και συντήρησης. Επομένως κάθε εκτεταμένου τύπου αλλαγή πρέπει να εκτιμά τις σχετικές επιπτώσεις και ως στοιχείο του δημοσίου συμφέροντος.
- Σε κάθε περίπτωση, οι υπηρεσίες του Δημοσίου οφείλουν να είναι πιο προσεκτικές στις διατυπώσεις που χρησιμοποιούν στα κείμενά τους και στους συμβολισμούς που δίνουν στην κοινωνία με τις επιλογές τους. Το ΤΕΕ επαναλαμβάνει με έμφαση ότι η φύτευση στις πόλεις μας είναι όρος επιβίωσης και ποιότητας ζωής.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, κατέληξε: «Και αν όλα τα παραπάνω λογικά και επιστημονικής προσέγγισης επιχειρήματα δεν πιάσουν τόπο, πρέπει να προσθέσω και αυτό που τραγουδά ο λαός μας στον τόπο μου, στην Ήπειρο, ως δημοτικό τραγούδι: Στης πικροδάφνης τον ανθό έγειρα ν' αποκοιμηθώ...»