Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 180 χρόνια, γιγάντιες χελώνες κινούνται ξανά ελεύθερες στο νησί Φλορεάνα των Γκαλάπαγκος. Οι αρχές του εθνικού πάρκου και οργανώσεις προστασίας της φύσης μιλούν για μια καμπή με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επανεμφάνιση του είδους συνδέεται άμεσα με την αποκατάσταση ενός ολόκληρου οικοσυστήματος.
Στο πλαίσιο του Floreana Ecological Restoration Project, που συντονίζει η Διεύθυνση του Εθνικού Πάρκου Γκαλάπαγκος, απελευθερώθηκαν στο νησί 158 νεαρές χελώνες, οι οποίες είχαν εκτραφεί σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Πρόκειται για ζώα που προέρχονται από πρόγραμμα αναπαραγωγής με στόχο να «ανακτηθούν» γενετικά χαρακτηριστικά της γιγάντιας χελώνας της Φλορεάνα.
Το αρχικό είδος του νησιού, Chelonoidis niger niger, εξαφανίστηκε τον 19ο αιώνα. Στη δεκαετία του 1840, ναυτικοί που περνούσαν από τη Φλορεάνα πήραν μαζικά χελώνες για τροφή σε μεγάλα ταξίδια, οδηγώντας τον πληθυσμό στην εξαφάνιση.
Η σημερινή επανεισαγωγή βασίστηκε σε ένα μακρόχρονο επιστημονικό σχέδιο. Το 2008, ερευνητές εντόπισαν στο ηφαίστειο Wolf, στο γειτονικό νησί Ισαμπέλα, χελώνες που έφεραν καταγωγή από τη Φλορεάνα. Ακολούθησε πρόγραμμα «επιστροφής» των χαρακτηριστικών της χαμένης υποομάδας μέσω επιλεγμένης αναπαραγωγής, το οποίο ξεκίνησε το 2017. Οι επιστήμονες επέλεξαν 23 υβριδικές χελώνες με την πιο κοντινή γενετική συγγένεια με το εξαφανισμένο υποείδος και τις ανέπτυξαν σε καθεστώς αιχμαλωσίας στο νησί Σάντα Κρουζ.
Μέχρι το 2025 είχαν γεννηθεί πάνω από 600 νεοσσοί. Από αυτούς, αρκετές εκατοντάδες έχουν πλέον μεγαλώσει αρκετά ώστε να μπορούν να επιβιώσουν στη φύση, κάτι που άνοιξε τον δρόμο για την πρώτη απελευθέρωση στη Φλορεάνα.
Το Galápagos Conservation Trust χαρακτήρισε την εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική, υπογραμμίζοντας ότι η επιστροφή των χελωνών ενισχύει όχι μόνο το ίδιο το νησί αλλά και τη διεθνή προσπάθεια αποκατάστασης νησιωτικών οικοσυστημάτων. Η επικεφαλής του οργανισμού, δρ Τζεν Τζόουνς, περιέγραψε τη στιγμή ως έντονα φορτισμένη, σημειώνοντας ότι δικαιώνει περίπου δύο δεκαετίες συνεργασίας επιστημόνων, οργανώσεων και τοπικής κοινότητας.
Οι γιγάντιες χελώνες θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας για τη λειτουργία του οικοσυστήματος, καθώς επηρεάζουν τη βλάστηση και τη διαμόρφωση του τοπίου. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τις περιγράφουν ως «μηχανικούς» της φύσης, επειδή η παρουσία και η δραστηριότητά τους μπορούν να επιταχύνουν την ανάκαμψη περιοχών που έχουν υποβαθμιστεί.
Με πληροφορίες από BBC
